Bismillahir Rohmanir Rohiym
Uchinchi foyda: Qayg‘ular baxtning, xursandchilikning naqadar buyuk ne’mat ekanini yodingizga soladi.
Kim qayg‘uning achchiq sharobidan totib ko‘rgan bo‘lsa, baxtli onlarining qiymati naqadar ulkanligini his qiladi. Hayotingizda biror marta g‘am-qayg‘u chekmagan bo‘lsangiz, baxt nimaligini, uning qadrini hech qachon bilmagan bo‘lardingiz.
Baxt, shodlik, quvonch – Alloh taolo bergan bir hadyadir. Yosh go‘dakni o‘ynatsangiz, beg‘uborlik bilan qiqirlab kuladi. Bilingki, hali aqli kirmagan shu go‘dakni ham Alloh kuldiryapti. “Men unga yoqyapman, shuning uchun kulyapti”, deyishingiz mumkin. Lekin bu go‘dakni siz ham, sizning yoqimli xatti-harakatlaringiz ham kuldirgani yo‘q. Go‘dakka qiziqishni ham, buning natijasida paydo bo‘lgan kulgini ham Robbimiz ilhom qiladi. Agar Alloh uni xafa qiladigan narsalar haqida aql yuritib, o‘ylaydigan qilib qo‘yganida, sizning bu harakatlaringiz uni kuldira olmagan bo‘lar edi.
Bir qiz aytadi:
«Otam bizga kuldirib qo‘ygani uchun ham Allohga shukr qilishni o‘rgatganlar. Ha, bizga kulgi ne’matini bergan Robbimizga shukrona aytamiz. Oilaviy yig‘inlarimizda ko‘pincha hazil-mutoyiba qilar edik, ayniqsa uxlashdan oldin rosa kulishardik. Erta tongda esa otam: «Bizni shu oddiy narsalar bilan xursand qilib, kuldirib qo‘ygani uchun Allohga shukr qilinglar!» der edilar. Bu so‘zlarni otamdan juda ko‘p yillar eshitib yurdik: «Kuldirib qo‘ygan Robbimizga shukr keltiraylik!».
Bizni kuldirib, xursand qilib, buning halovatini his ettirgan va buning qanchalar ulug‘ ne’mat ekanini bildirib qo‘ygan Allohga hamdlar bo‘lsin! Xususan, qayg‘u va tushkunlik keng ildiz otgan bugungi zamonda bu ne’matlar uchun Allohga hamdlar bo‘lsin!»
Boshqa bir qiz yozadi:
«Boshlang‘ich sinfda o‘qiyotgan paytlarimda buvim chaqaloqlarni o‘ynatib o‘tirardilar. Chaqaloq kulsa, unga qarab, «Seni kuldirgan Zot bunchalar ulug‘-a? Xohlasa, yig‘latib ham qo‘yadi-ku», der edilar. Buvim kulayotgan chaqaloqni ko‘rsalar, uning onasiga: «Bolangizni kuldirgan Robbingizga shukr qiling! Agar xohlasa, uni chaqib yig‘latadigan kichik hasharotni yuborib qo‘yardi», derdilar.
Buvim shu yo‘l bilan menga kulgi va quvonch ne’matini qadrlashni, ularni his etishni o‘rgatgan edilar. Ulg‘ayganimdan keyin chaqaloqlarning yig‘lashini, kulishini kuzatib, baxt va kulgi ham Allohning mo‘jizalari, buyukligiga dalolat qiladigan belgilari ekanini tushunib yetdim. Afsuski, juda ko‘pchilik bundan bexabar. Ular baxtni boshqa yerlardan izlab yurishibdi. Sizni kuldirayotgan narsa kulgili latifa emas, sizni xursand qilayotgan narsa hazilkash dugona emas, kulgingizga sabab bo‘layotgan narsa kulgili surat ham emas. Bularning barchasi arzimas sabablar, xolos. Qodir Alloh sizning xursand bo‘lishingizga, kulishingizga izn bermasa, tabassum qilishga hech qanday kuch topa olmaysiz. Shuning uchun baxtni, quvonchni o‘z Egasidan – Allohdan so‘rang. Har kulganingizda Robbingizga shukrlar ayting. Agar shukr qilsangiz, U Zot ne’matini albatta ziyoda qiladi. Buvim o‘zlari bilmagan holda meni bunga odatlantirib qo‘ygan ekanlar».
Abdulloh Abdulmu’tiy, Huda Sa’id Bahlulning
“Qulog‘im senda qizim” kitobidan G‘iyosiddin Habibulloh tarjimasi.
Ilmga qiziqish, avvalo, manbaga murojaat qilishdan boshlanadi. Tarixni chuqur anglash esa uni kitob, qo‘lyozma va ishonchli ilmiy manbalar orqali o‘rganishni talab etadi. Yangi o‘quv yilini yangi bilim va katta maqsadlar bilan boshlagan Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutining 1 bosqich talabalari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Talabalar tashrifni, dastlab Markazning kutubxonasi bilan tanishishdan boshladi.
Bu yerda ular ilmiy izlanish uchun muhim bo‘lgan adabiyotlar, tarixiy manbalar va turli yo‘nalishlardagi ilmiy nashrlar bilan tanishdi. Kutubxona nafaqat kitoblar jamlangan maskan, balki tadqiqotchi uchun zarur bo‘lgan bilim va manbalarni bir joyga jamlovchi muhim ilmiy-ma’rifiy makon sifatida namoyon bo‘ldi.
Ayniqsa, islom tarixi, madaniyati, ilm-fani va ajdodlarimizning ilmiy merosini o‘rganayotgan yoshlar uchun bunday muhitning ahamiyati katta. Chunki auditoriyada o‘rganilgan bilimni mustahkamlash, mavzu bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot izlash va ilmiy izlanish olib borishda manba bilan ishlash ko‘nikmasi muhim o‘rin tutadi.
Mazkur tashrif yoshlar uchun navbatdagi ekskursiya emas, balki tarix, ilm-fan va milliy o‘zlik bilan bevosita yuzma-yuz kelish imkonini bergan muhim ma’rifiy uchrashuv bo‘ldi.
Institutning bo‘lajak islomshunoslari Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markazning boy ekspozitsiyalari orqali O‘zbekiston hududida qadimdan shakllangan sivilizatsiya jarayonlari, islom madaniyatining rivojlanishi, buyuk allomalarimizning ilmiy merosi hamda ajdodlarimizning jahon tamadduniga qo‘shgan beqiyos hissasi bilan yaqindan tanishdilar.
Markazning Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans, ilm-fan va ma’rifat taraqqiyotiga bag‘ishlangan ekspozitsiyalari talabalar e’tiborini tortdi.
Tarixiy manbalar, noyob qo‘lyozmalar, qadimiy ashyolar va zamonaviy muzey texnologiyalari uyg‘unligi orqali namoyish etilgan ma’lumotlar yoshlarning o‘tmish haqidagi tasavvurlarini yanada boyitdi.
Bu yerda ular Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Mansur Moturidiy kabi buyuk ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi bilan bog‘liq ma’lumotlarni ko‘zdan kechirdilar.
Ayniqsa, bir vaqtlar shu zaminlarda yaratilgan ilmiy kashfiyotlar bugungi zamonaviy fanlarning shakllanishida qanday ahamiyat kasb etgani talabalar uchun qiziqarli bo‘ldi.
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida tahsil olayotgan yoshlar uchun bunday maskanning ahamiyati, tabiiyki, yanada katta. Chunki ular o‘zlari o‘rganayotgan diniy-ilmiy merosning tarixiy ildizlarini nafaqat kitoblardan, balki Markaz ekspozitsiyalarida bevosita ko‘rish imkoniga ega bo‘ldilar.
Talabalarning fikricha, Markazdagi eng muhim jihatlardan biri — tarixning oddiy sanalar va voqealar ketma-ketligi sifatida emas, balki ilm-fan, tafakkur va insoniyat taraqqiyoti bilan bog‘liq yaxlit jarayon sifatida namoyish etilganidir.
“Bu yerda ajdodlarimizning ilm-fanga qo‘shgan hissasini ko‘rib, ular bilan faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchaydi. Ayniqsa, islom dini rivoji bilan birga ilm-ma’rifat ham yuksalib borganini ko‘rish biz uchun juda katta taassurot qoldirdi”, — deydi institutning 1-bosqich talabalaridan biri.
Yoshlar Markazning kutubxona faoliyati bilan ham tanishdilar. Bu yerda jamlangan ilmiy adabiyotlar, tarixiy manbalar va tadqiqotlar bo‘lajak mutaxassislarning kelgusidagi ta’lim va ilmiy izlanishlari uchun muhim manba bo‘lishi ta’kidlandi.
Tashrif davomida talabalar uchun Markazning faqat tarixiy merosni namoyish etuvchi maskan emas, balki ilmiy izlanish, ma’rifat va zamonaviy tafakkur uyg‘unlashgan muhim platforma ekanligi yanada yaqqol namoyon bo‘ldi.
Talabalar Markaz bilan tanishish jarayonida o‘zlari tahsil olayotgan soha — islomshunoslikning qanchalik katta ilmiy meros va tarixiy mas’uliyat bilan bog‘liqligini ham chuqurroq his etdilar.
Shu ma’noda, yangi o‘quv yilining dastlabki kunlarida tashkil etilgan mazkur tashrif talabalar uchun yangi bilimlar sari tashlangan muhim qadam bo‘ldi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazidagi ushbu ma’rifiy tashrif esa bo‘lajak islomshunoslar uchun yangi o‘quv yilini tarix saboqlari, ilmga qiziqish va katta maqsadlar bilan boshlashga xizmat qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati