Cavol: Do‘stimning ko‘zi ojiz. Unga ayoli tahorat qildirib qo‘yadi. Do‘stim ba’zida ayniqsa, sahar vaqtida ayolimni bezovta qilib uyg‘otgim kelmaydi. Uni uyg‘otmasdan tayammum qilib olsam, bo‘ladimi, deb so‘radi. Shunday qilsa bo‘ladimi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Tayammum qilish uchun bir qancha shartlar bilan ruxsat beriladi. Shulardan biri tahorat qilishga yordam beradigan shaxs bo‘lmasa, tayammum qilishi mumkin. Agar ayoli kabi tahorat qilishga yordam beradigan shaxs bo‘lsa, tayammum qila olmaydi, balki tahorat oladi. Do‘stingiz ham uyalmasdan ayolini uyg‘otsin va ayoli tahorat qildirishga yordamlashsin. Bu uchun ayoli ko‘plab ajru savoblarga ega bo‘ladi. Qolaversa, qiblani aniqlab berish, namoz o‘qish uchun pok joy topib berish ham kerak. Bu haqda fiqhiy manbalarda ham javob berilgan. Jumladan, “Fatovoi Olamgiriya” kitobida bunday deyilgan:
أوكان لا يجد من يوضئه ولا يقدر بنفسه فإن وجد خادما أو ما يستأجر به أجيرا أو عنده من لو استعان به أعانه فعلى ظاهر المذهب أنه لا يتيمم؛ لأنه قادر. كذا في فتح القدير
“Tahorat qildirib qo‘yadigan kishi topa olmagan va o‘zi ham tahorat qilishga qodir bo‘lmagan kishi tayammum qilsa bo‘ladi. Agar biror xizmatchi yoki ishchi yollasa yoki yonida yordam so‘rasa, yordam beradigan odami bo‘lsa, mazhabdagi zohir gapga ko‘ra bunday kishi tayammmum qilmaydi. Chunki u tahorat qilishga qodir hisoblanadi. “Fathul qadir”da shunday kelgan”. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Amerikaning nufuzli “National Geographic” jurnalining elektron va bosma shakllarida Buyuk Ipak yo‘lida O‘zbekistonning tutgan o‘rniga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Material muallifi Toshkent, Samarqand, Buxoro va Xiva haqida hikoya qilib, ularni qadimiy Ipak yo‘lining eng muhim shaharlari va zamonaviy sayyohlik yo‘nalishlari sifatida talqin etgan.
Maqolada O‘zbekistondagi turizm rivoji, xorijlik sayyohlar sonining ortishi, yangi obyektlar qurilishi hamda shaharlar o‘rtasida tezyurar temiryo‘l qatnovining yo‘lga qo‘yilishiga alohida e’tibor qaratilgan.
Toshkentning Chorsu bozori Ipak yo‘li savdo an’analari bugungacha saqlanib qolgan maskan, Samarqand esa Registon maydoni va qadimiy Ulug‘bek rasadxonasi bilan ilm-fan hamda islom madaniyatining tarixiy markazi sifatida ta’riflanadi.
Nashrda Buxoro faol turistik o‘zgarishlar jarayonini boshdan kechirayotgan shahar sifatida ko‘rsatilgan bo‘lsa, Xiva o‘tmish ruhiyati ayniqsa kuchli seziladigan joy deya ta’kidlangan.
Shuningdek, Ipak yo‘li me’morchiligi uslubida barpo etilayotgan yangi sayyohlik loyihalariga e’tibor qaratilib, tarixiy muhitni asrab qolish yuzasidan bo‘layotgan bahs-munozaralar ham tilga olingan.
Umuman olganda, materialda O‘zbekiston o‘z tarixiy merosini asragan holda zamonaviy sayyohlik infratuzilmasini rivojlantirib, dunyoga qayta yuz ochayotgan mamlakat sifatida e’tirof etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati