Cavol: Do‘stimning ko‘zi ojiz. Unga ayoli tahorat qildirib qo‘yadi. Do‘stim ba’zida ayniqsa, sahar vaqtida ayolimni bezovta qilib uyg‘otgim kelmaydi. Uni uyg‘otmasdan tayammum qilib olsam, bo‘ladimi, deb so‘radi. Shunday qilsa bo‘ladimi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Tayammum qilish uchun bir qancha shartlar bilan ruxsat beriladi. Shulardan biri tahorat qilishga yordam beradigan shaxs bo‘lmasa, tayammum qilishi mumkin. Agar ayoli kabi tahorat qilishga yordam beradigan shaxs bo‘lsa, tayammum qila olmaydi, balki tahorat oladi. Do‘stingiz ham uyalmasdan ayolini uyg‘otsin va ayoli tahorat qildirishga yordamlashsin. Bu uchun ayoli ko‘plab ajru savoblarga ega bo‘ladi. Qolaversa, qiblani aniqlab berish, namoz o‘qish uchun pok joy topib berish ham kerak. Bu haqda fiqhiy manbalarda ham javob berilgan. Jumladan, “Fatovoi Olamgiriya” kitobida bunday deyilgan:
أوكان لا يجد من يوضئه ولا يقدر بنفسه فإن وجد خادما أو ما يستأجر به أجيرا أو عنده من لو استعان به أعانه فعلى ظاهر المذهب أنه لا يتيمم؛ لأنه قادر. كذا في فتح القدير
“Tahorat qildirib qo‘yadigan kishi topa olmagan va o‘zi ham tahorat qilishga qodir bo‘lmagan kishi tayammum qilsa bo‘ladi. Agar biror xizmatchi yoki ishchi yollasa yoki yonida yordam so‘rasa, yordam beradigan odami bo‘lsa, mazhabdagi zohir gapga ko‘ra bunday kishi tayammmum qilmaydi. Chunki u tahorat qilishga qodir hisoblanadi. “Fathul qadir”da shunday kelgan”. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati