Bismillahir Rohmanir Rohiym
Suriyalik yozuvchi aytadi: "Iroq aholisi to‘qchilikda shu darajaga yetdiki, dasturxonda ortib qolgan narsa borki, uni axlatga tashlaydigan bo‘lishdi. Hatto, ularda (الاكل البايت) “kechagidan qolgan sarqit” atamasi ham paydo bo‘ldi. Alloh taolo ularni o‘n yil davomida iqtisodiy qamal bilan sinagan edi, qora qotgan nonni ham ko‘zga surtib yeydigan bo‘lishdi. Million nafar yosh bolalar ochlik va kasallikdan nobud bo‘ldilar.
Qachonki men o‘z yurtim Damashq va uning atrofidagi joylarda ham nonlarni axlatxonalarga tashlab yuborilayotgani, kambag‘al bir ayol qo‘lidan yerga tushib ketgan nonni olmay, beparvo tashlab ketayotganini, yana boshqa bir kimsa yerda yotgan nonni olmay, aksincha uni oyog‘i bilan tepalab chetga uloqtirib o‘tganini va hattoki, bir kishi oyoq kiyimini oq non bilan artib yaltiratayotganini ko‘rganimda, hech shaksiz bu xalq yaqin vaqtda noshukrligi, ne’matlarni qadrlamayotganligi uchun Allohning g‘azabiga uchrashi aniq ekanligini his qildim. Bizlarni qora kunlar kutmoqda, o‘shanda axlatxonalarda yotgan qotgan nonlarga zor bo‘lamiz, dedim".
Yozuvchi so‘zida davom etadi: "Otam rahmatli katta olim edilar. U kishi dasturxondagi yangi nonni qo‘yib, kechagidan qolganini yer edilar. Qotgan nonni suvda ivitib yer, uni tashlab yuborishga yo‘l qo‘ymas edilar. Oshxonadagi tovoqlarda ovqatlar qolib ketgan bo‘lsa yoki bolalar yemay qoldirib ketgan taomlari bo‘lsa, ularni tashlab yuborishga hecham yo‘l qo‘ymas edilar. Aksincha, agar ortgan taom tashlab yuborilganini ko‘rsalar juda qattiq g‘azablanar edilar. Ko‘pincha, o‘sha qolib ketgan ovqatlarni o‘zlari yob qo‘yar edilar va bundan hecham tortinmas edilar. Ne’matning ozini ham, ko‘pini ham qadriga yetadigan kishi bo‘lganlar. Alloh rahmat qilsin u kishi vafot etgunlaricha biror marta ham qon bosimi ko‘tarilishi, yurak yetishmasligi, oyoq og‘rishi, qand kasalligi va boshqa shunga o‘xshash ko‘pchilik keksa odamlar shikoyat qiladigan dard bilan kasallanmadilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: “Allohning ne’matlari bilan yaxshi qo‘shnichilik qilinglar, zero, u biror oiladan ketib qolsa, qaytib kelmasligi mumkin” degan hadislarini ko‘p takrorlar edilar.
Modomiki, siz ne’matlardan bahramand ekansiz, ogoh bo‘ling, Robbingizni ne’matini qadrlang, uni xorlamang. Aks holda, unga zor bo‘lasiz, boshingizga Allohning balosi kelsa...
Homidjon domla ISHMATBЕKOV
Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.
Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.
“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.
Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.
Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.
“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.
Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati