Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448
Maqolalar

Farzand oldida mas’ulmiz

08.10.2024   11052   2 min.
Farzand oldida mas’ulmiz

O‘zbekiston Respublikasida oila, onalik, otalik va bolalik davlat himoyasidadir. O‘zbekiston Respublikasida onalik va otalik izzat-ikromga hamda hurmatga sazovordir (O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi. 4-modda).

Islom dini ko‘rsatmalari doimo voqe’likka mos tarzda bo‘lgan. Shuning uchun dinimiz ko‘rsatmalarida insonning kundalik turmush tarzining hech bir sohasi e’tibordan tashqarida qolmagan.

Shuningdek, shariat ahkomlarida hech qachon bir taraflama yondashish va qaysidir martabadagi insonlarga alohida tarafkashlik bo‘lmagan. Har bir muomala har tomonlama mukammal tarzda tartibga solingan.

Islom dini hukmlari mislsiz adolatga asoslangan.

Adolat esa har narsaning me’yoridir. Alloh subhonahu va taolo bizlarni har bir ishda adolat bilan hukm chiqarishimizga buyurgan: “Albatta, Alloh sizlarga omonatlarni o‘z ahliga erishtirishni va agar odamlar orasida hukm qilsangiz, adolat ila hukm qilishni amr qiladir. Alloh sizlarga qanday ham yaxshi va’z qilur! Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchi zotdir” (Niso surasi, 58-oyat).

Islom har bir javobgar shaxsni adolatga o‘z me’yorida rioya qilishga chaqiradi. Alloh taoloning har tasarrufoti adolatga asoslangan. Shariatimizda bandaga toqatidan tashqari zulm qilinmaydi, balki adolat ila toqatiga yarasha amal qilishga buyuriladiki, toki jamiyat omonlik va barqarorlikni his qilsin. Toki amallar va obodonlik uchun vaqt ajratsin.

Jumladan oila masalasida farzandning vujudiga sababchi bo‘lgan ota va onaning hurmat-ehtiromi bayon qilinishi bilan birga farzandning ham ota-ona zimmasidagi haqlarga e’tiborsizlik qilinmagan. Chunki Islom dini ko‘rsatmalari buyuk ilohiy dastur erur.

Shubhasizki, ota-onalar farzandlarning dunyoga kelishining asosiy sababchilaridir. Ular farzandining rohati uchun bor-yo‘g‘ini nisor aylagaylar. Farzandlarining baxtu-saodati va farog‘atlari uchun bor-budini fido qilurlar. Alloh subhonallohu va taolo bunday marhamat qiladi: “Va Allohga ibodat qilinglar va Unga hech narsani shirk keltirmanglar. Ota-onaga yaxshilik qilinglar” (Niso surasi, 36-oyat).

Ota-ona haqlarini aytib tugata olmaymiz, lekin farzandning ham shariatimiz ko‘rsatmalariga muvofiq haqlari borki, kimki bunga rioya qilmasa nafaqat o‘z jigarbandiga, balki butun jamiyatga xiyonat qilgan bo‘lur.

Holbuki farzandlarimiz nafaqat bizning naslimizning davomchilari, balki butun jamiyatning kelajagi hamdir. Kelajak avloda oldida, jamiyat oldida, yurt oldida va Vatan oldida har birimiz o‘z farzandalrimiz uchun mas’uldirmiz.

Shahobiddin PARPIYEV,
Asaka tumanidagi "Muhammadsolih" jome masjidi imom-xatibi.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Kech uxlash umrni qisqartiradi

25.08.2026   38851   1 min.
Kech uxlash umrni qisqartiradi

Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir. 
 

Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.


Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.


Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.


Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.


Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.


Yurak urish muvozanati yomonlashadi.


So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.


Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.


Internet manbalari asosida tayyorlandi.

“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

O'zbekiston yangiliklari