Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Faqih olimlardan Aliy ibn Abu Ziyo Nuriddin Shabromallisiy Qohiriy hazratlari 1589 yili Qohiraning g‘arbiy qismidagi Shabromallis qishlog‘ida dunyoga keladi. Uch yoshda suvchechakka chalinadi. Yoshligida ko‘zdan qolib, butun umr ana shu zaylda yashadi. Lekin Alloh taolo u zotga ko‘z nuri evaziga qalb nurini ato qildi. U yoshlik paytidayoq Qur’oni Karimni yod oladi. 1008 hijriy sanada otasi hamrohligida Misrga keladi. U yerda «Shotibiyya», «Xulosa», «Bahja al-Vardiyya», «Al-Minhaj», «Nuzumut tahrir» va boshqa matnlarni yod oladi. Keyin Azharga kirib, o‘qishni davom ettiradi.
Xullas, Qohiraga ta’lim olish uchun kelgan shu zot avvaliga ilm olish borasida sezilarli natijalarni qo‘lga kirita olmadi. Harchand urinmasin, ko‘zlangan maqsad hosil bo‘lmas edi. Hatto, ish shu darajaga yetdiki, ilm tolibi bo‘lgan Aliy Shabromallisiy bir oz umidsizlikka ham tushdi.
O‘sha mahzun kunlarning birida yoniga bir kishi kelib: «Men senga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga o‘qiladigan bir salavotni o‘rgataman, uni har kuni shom bilan xufton oralig‘ida o‘qisang, inshaalloh, ilming rivoj topadi», deb aytadi. Salavot quyidagicha edi:
«Allohumma solli ’ala sayyidinaa Muhammadin va a’lihi kamaa laa nihayata likamaalika va ’adada kamaalihi».
Shayx Shabromallisiy ushbu salavotni shom bilan xufton oralig‘ida o‘qiy boshlaydi.
Alloh taolo mana shu salavotning barakotidan ilmiga shu darajada rivoj va ziyodalik ato etadiki, hatto «Shifo» kitobiga sharh va «Bayzoviy» tafsiriga hoshiya yozgan Shihobiddin Xofajiy u kishining huzurida o‘tirib, bir qog‘ozni olib, yozgan narsalarida bir oz o‘zgartirish kerak bo‘lgan o‘rinlarni topib, to‘g‘rilab o‘tirar edi. U shanbadan boshlab, to juma kunigacha tushunmagan narsalarini yozib borar, juma kuni esa Aliy Shabromallisiyning masjidiga kelib, birma-bir savol berib, javob olar edi. O‘shanda shayx Xofajiy yerda o‘tirgan holida yozib olar, Ali Shabromallisiy esa kursida o‘tirib javob berardi. Shayx Shabromallisiy ko‘zi ojizligiga qaramay, yoddan Xofajiyga javob aytardi. Shu o‘rinda shayx Shihobiddin Xofajiy bilan ham yaqinroq tanishib olsak.
Shayx Shihobiddin Xofajiy taniqli olim bo‘lib, 13 mujalladdan iborat she’riy uslubda yozilgan «Xizanatul adab» kitobining muallifi Abdulqodir Bag‘dodiyning ustozi edi. Abdulqodir Bag‘dodiy besh ming qasidani yod olgan edi. Bu yuz ming baytga to‘g‘ri keladi. U ustozi haqida gapirib: «Men u kishining dengizdek ilmidan bir tomchisiga ega bo‘ldim xolos», degan edi.
So‘zim so‘ngida ilm talabida yurgan talaba yigitlar, do‘stlarimizga ushbu salavotni shom bilan xufton oralig‘ida o‘qib yurishni tavsiya qilaman.
«Allohumma solli ’ala sayyidinaa Muhammadin va a’lihi kamaa laa nihayata likamaalika va ’adada kamaalihi».
Ma’nosi: Allohim, Sening kamoling va uning benihoya adadi miqdoricha Muhammad alayhissalomga va u zotning oilalariga salavot va salom yo‘lla.
Anvar Tursunov tarjimasi
Saudiya Arabistoni poytaxtida “WTM Spotlight Riyadh 2026” xalqaro turistik ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi. Unda O‘zbekiston turizm industriyasi vakillari ishtirok etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Mamlakatimiz turistik salohiyatini «Asialuxe Travel», «Zamin DMC» va «Bazar Travel» kompaniyalari namoyish etdi. Ular ko‘rgazmaning ishbilarmonlik dasturida faol ishtirok etib, Saudiya Arabistoni hamda boshqa xorijiy davlatlar turizm sohasi vakillari bilan bir qator samarali uchrashuvlar o‘tkazdilar.
“WTM Spotlight Riyadh” Saudiya Arabistoni turizm bozorining xalqaro hamkorlar bilan o‘zaro aloqalari uchun asosiy professional maydonlardan biriga aylandi. Ko‘rgazma turoperatorlik biznesi, qabul qiluvchi kompaniyalar, mehmonxona sektori, aviatsiya tarmog‘i, turistik texnologiyalar va industriyaning boshqa yo‘nalishlari vakillarini birlashtirdi. Tadbirda mintaqaviy va xalqaro tashrif buyuruvchilar, 450 dan ortiq eksponentlar hamda 30 dan ortiq mamlakat vakillari qatnashdi.
Uch kun davomida o‘zbekistonlik kompaniyalar vakillari saudiyalik turoperatorlar, turistik agentliklar va bozorning boshqa ishtirokchilari bilan muzokaralar o‘tkazdilar. Muloqotlarda sheriklik dasturlarini rivojlantirish, Saudiya Arabistonidan O‘zbekistonga sayyohlar oqimini oshirish hamda yangi qo‘shma turistik mahsulotlarni shakllantirish imkoniyatlari muhokama qilindi.
O‘zbekistonni madaniy-ma’rifiy, oilaviy, premium va individual turizm uchun jozibador yo‘nalish sifatida targ‘ib qilishga alohida e’tibor qaratildi. Saudiyalik hamkorlarga Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent va mamlakatimizning boshqa hududlarining turistik imkoniyatlari, Buyuk ipak yo‘lining tarixiy merosi, zamonaviy mehmonxona infratuzilmasi, milliy taomlar hamda individual va guruhli turistik dasturlarni tashkil etish imkoniyatlari namoyish etildi.
O‘zbekiston turizm tarmog‘i vakillari, shuningdek, saudiyalik hamkorlar bilan sayyohlarni kutib olishni tashkil etish, Ko‘rfaz mamlakatlaridan keluvchi sayohatchilarning afzalliklarini hisobga olgan holda ixtisoslashtirilgan yo‘nalishlarni ishlab chiqish hamda Saudiya Arabistoni bozorida O‘zbekistonning turistik salohiyatini yanada targ‘ib qilish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbek turistik kompaniyalarining “WTM Spotlight Riyadh 2026” ko‘rgazmasidagi ishtiroki podshohlik turistik biznesi vakillari bilan bevosita aloqalarni kengaytirish va hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini izlash uchun qo‘shimcha imkoniyat bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati