Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan boʻlib oʻtayotgan bu muhtasham anjuman, nafaqat musulmonlar uchun, balki ular bilan diniy bagʻrikenglik tamoyillari asosida umrguzaronlik qilib kelayotgan, qoʻni-qoʻshnichilik munosabatlarini olib borayotganlar uchun ham xayrlidir.
Islom barcha xalqlarni birlikka chorlaydi. Islom diniga eʼtiqod qiluvchi barcha moʻminlar orasida tarqalgan salom soʻzi ham “Sizga tinchlik, omonlik tilayman”, degandir. Shu maʼnoda, islom nomi bilan bogʻlanayotgan xunrezliklar va noxush hodisalar zamirida chin islomga xos boʻlgan eʼtiqod yoʻq, desak, aslo yanglishmagan boʻlamiz.
Ota-bobolarimiz minglab yillar mobaynida islom diniga eʼtiqod qilib keladi. Bu ezgu din, Markaziy osiyoda yashayotgan xalqlarning urf-odatlariga qadar singib ketgan va bunda hech qanday gʻalizlik kuzatilmaydi.
Bunga sabab esa, sof islom aqidasini, uning maʼrifatini, insonparvarligiyu ezgu gʻoyalarini botil aqidalardan oriflik bilan ajratib bera olgan ulamolarning aynan Markaziy osiyodan koʻplab yetishib chiqqanidir. Bu ezgu taʼlimotlardan uzoqlashgan sari, fitnalar koʻpayigani bor gap. Shu bois, ota-bobolarimizning toʻgʻri eʼtiqod borasidagi tavisiyalari va ilmiy merosiga suyanishimiz shart.
Bugun axborot globallashuvi tufayli botil gʻoyalar bilan chalgʻiyotgan yoshlar kam emas. Shu bois, ularga eʼtiqod nuqtai-nazaridan toʻgʻri maʼlumot berish, yoshlarni botil aqidalardan oʻz vaqtida ogoh qilib borish, biz ulamolarning vazifamizdir. Alloh taolo oʻz kalomida “Agar bilmaydigan boʻlsangiz, zikr ahllaridan soʻrangiz”, deb marhamat qiladi. Allohga shukurki, Oʻrta osiyo xalqi, islom olamiga tanilgan allomalari bilan faxrlanadi. Muqaddas kalomdagi “bilganlar” ham shular, aslida.
Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Xoja ahmad Yassaviy, Sigʻnoqiy kabi allomalar haqni botildan ajratgan, ummatga toʻgʻri yoʻlni va islom maʼrifatini koʻrsatib bergan kishilar edi. Mana shunday ajdodlarimizning moʻtadil yoʻli esa, yoshlarni radikal gʻoyalardan asrashda juda muhim. Bugungi anjuman aynan shu haqiqatni anglatishga xizmat qilmoqda.
Naurizbay Utpenov,
Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, bosh muftiy
Joriy yil 21 sentyabr kuni "Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida" Prezident qarori qabul qilindi. Hujjat bilan ish joyida tazyiq, zo‘ravonlik, shahvoniy shilqimlik, ruhiy bosim, ta’qib va kamsitishning oldini olish, murojaatlarni xolis ko‘rib chiqish va bunday holatlarni yashirishga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha yaxlit tizim joriy etilmoqda.
Raqamli tizim qachondan ishlaydi?
2026 yil 1 dekabrgacha "Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti" axborot portali ishga tushiriladi. U orqali tazyiq va zo‘ravonlik holatlari bo‘yicha murojaatlar onlayn qabul qilinadi, murojaatlarni ko‘rib chiqish, dalillarni yig‘ish, xulosa tayyorlash va tekshiruv natijalarini nazorat qilish jarayonlari raqamlashtiriladi.
Eng muhim kafolatlar
Murojaat qilgan xodimning shaxsiy ma’lumotlari himoya qilinadi.
Bunday ma’lumotlarning qonunchilikda nazarda tutilmagan hollarda oshkor qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Rahbar ustidan murojaat tushsa, masala yuqori turuvchi instansiyaga avtomatik yo‘naltiriladi.
Bu manfaatlar to‘qnashuvining oldini olishga xizmat qiladi.
Murojaat uchun bosim o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Qaror materiallarida xodim o‘z huquqlarini himoya qilgani uchun uning ish sharoitlarini yomonlashtirish yoki jazolashga yo‘l qo‘yilmasligi alohida ta’kidlangan.
Zarur holatlarda "112" orqali vakolatli organlarga yuborish mexanizmi ham tizimga integratsiya qilinadi.
Bu faqat shikoyat tizimi emas
Davlat organlari va tashkilotlari xodimlari har yili qisqa trening kurslarida o‘qitiladi. Har bir tashkilotda portalni yuritish va profilaktik treninglarni tashkil etish uchun kamida bir nafar mas’ul xodim belgilanadi.
Nodavlat tashkilotlar uchun ham dmi.mehnat.uz tizimida mazkur imkoniyatlardan ixtiyoriy foydalanish sharoiti yaratiladi.
Qarorning asosiy mazmuni bitta: ish joyidagi tazyiq yoki zo‘ravonlikni yashirish emas, uni xavfsiz bildirish, xolis ko‘rib chiqish va natijasini nazorat qilishning aniq mexanizmi yaratilmoqda.
Hurmat — imtiyoz emas. Xavfsiz ish muhiti esa endi alohida talab emas, tizimli vazifaga aylanmoqda.