Sayt test holatida ishlamoqda!
30 Avgust, 2026   |   17 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:24
Quyosh
05:47
Peshin
12:24
Asr
17:04
Shom
19:04
Xufton
20:23
Bismillah
30 Avgust, 2026, 17 Rabi`ul avval, 1448

Bir oyat sababli Islomni qabul qilgan olima

29.10.2024   14125   3 min.
Bir oyat sababli Islomni qabul qilgan olima

Professor Jeki Ying kim?

Tayvandlik olima ayol professor Jeki Ying nanotexnologiyaga ixtisoslashgan Singapur instituti asoschisi sanaladi. Bioinjeneriya va nanotexnologiya sohasida eng mashhur ayollardan biri hisoblanadi. Nanotexnologiya rivojiga ulkan hissa qo‘shgan.

Professor Jeki Ying bir necha yillardan beri biologik tadqiqotlar olib borishi natijasida Qur’oni karimdagi bir oyatdan qattiq ta’sirlanadi….

 

Dunyoga nima uchun kelganmiz?

Olima Jeki Ying aytadi: “Taxminan 10-11 yoshimda hayotning haqiqati haqida ko‘p o‘ylardim. Dunyoga nima uchun kelganimiz to‘g‘risida o‘zimga tinmay savollar berardim. Keyinchalik Islomni o‘rgana boshladim...”.

 

...nasroniy oilada tug‘ilgan...

Jeki Ying 1966 yilda Tayvanda nasroniy oilada tug‘ilgan. Boshlang‘ich ta’limni Singapurda olgan. 15 yoshida oilasi bilan Nyu-Yorkka ko‘chib o‘tishdi va u yerda o‘qishni davom ettirdi. Nyu-Yorkdagi Kupertino universitetining muhandislik sohasi bo‘yicha bakalavr darajasini oldi, keyin Nyu-Jersidagi Prinston universitetida magistratura bosqichini yakunladi. Ushbu universitetning Kimyoviy muhandislik mutaxassisligining PhD doktorlik unvonini qo‘lga kiritdi.

Shundan so‘ng, AQSHdagi eng nufuzli va mashhur Massachusets texnologiya institutida dars berishni boshladi.

 

Ilohiy maqsad bor

Jeki Ying turli millat va madaniyatlarga duch kelishi uni dinga bo‘lgan qiziqishini uyg‘otdi. Insonlarda ilohiy maqsad borligini aniqlash uchun ko‘p vaqtini turli diniy manbalarni solishtirish bilan o‘tkazdi.

Kunlarning birida u Qur’oni karimdagi ushbu oyatni o‘qidi: “Kufr keltirganlar osmonlaru yer bitishgan bo‘lgan ekanini, bas, Biz ularni ochganimizni va suvdan har bir tirik narsani qilganimizni bilmaslarmi? Iymon keltirmaslarmi?” (Anbiyo surasi, 30-oyat).

Ushbu oyat uning e’tiborini tortdi va u bunday aniq haqiqat zamonaviy ilm rviojlanmagan, turli asbob-uskunalar mavjuda bo‘lmagan VII asrda qanday paydo bo‘lgani haqida bilish uni Islomni chuqur o‘rganishga boshladi.

 

har bir tirik narsa – suvdan

Zamonaviy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki ba’zi organizmlarning tana vaznining 90% gacha, kattalar tanasining 60% foizini suv tashkil qiladi.

1945 yil tadqiqotchi Mishel tomonidan miya va yurakning 73%, inson o‘pkasi 83%, teri 64%, mushak va buyraklar 79% va suyaklar 31% suvdan iborat ekanini aniqlagan. Bu ma’lumotlar tirik mavjudotlar uchun suvning ahamiyatini tasdiqlaydi.

 

yagona yaratuvchi – Alloh taolo

Professor Jeki Ying Qur’ondagi haqiqatlar faqatgina yagona yaratuvchi Alloh taolo tomonidan bayon etilishi mumkinligini xulosa qilgan va 35 yoshida Islom dinini qabul qildi. Uning fikricha iymon yangi tadqiqotlarni kashf etishda muhim o‘rin tutadi.
“Agar atrof-muhit, hech bo‘lmaganda o‘zimiz haqimizda biroz tafakkur yuritsak juda ko‘plab mo‘jizalarni ko‘rishimiz mumkin. Ularning hech biri o‘z-o‘zidan paydo bo‘lmagan”, deydi professor olima Jeki Ying.
 

Davron NURMUHAMMAD

 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

18.08.2026   59273   4 min.
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.

Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.

Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.

Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.

O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.

O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.

Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.

Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.

Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.

Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.

Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.

– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.

– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.

Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.

– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari