Sayt test holatida ishlamoqda!
19 Avgust, 2026   |   6 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:09
Quyosh
05:36
Peshin
12:27
Asr
17:16
Shom
19:21
Xufton
20:43
Bismillah
19 Avgust, 2026, 6 Rabi`ul avval, 1448

Imom Mahdiy yer yuzini adolat va insofga to‘ldiradi

04.11.2024   9346   3 min.
Imom Mahdiy yer yuzini adolat va insofga to‘ldiradi

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Imom Mahdiy roziyallohu anhu haqlarida, ayniqsa, u kishining oxirzamonda chiqishlari borasida musulmon ulamolar orasida qadimdan ko‘pgina bahslar o‘tgan, bu bahslarning natijasi turlicha bo‘lib chiqqan.

Shia mazhabidagilar Imom Mahdiyni «Mahdiy muntazar», ya’ni intizor bo‘lib turilgan Mahdiy deyishadi.

Ahli sunna val jamoa mazhabi ulamolari bu masalada o‘zaro alohida bahs yuritganlar. Ba’zi ulamolar «Bu borada kelgan barcha hadislar zaifdir», deganlar. Bunday deganlar ozchilik bo‘lib, ularning eng ko‘zga ko‘ringani Ibn Xaldundir.

Ko‘pchilik ulamolar «Mahdiy roziyallohu anhu haqidagi hadisi shariflar katta sahobalardan, ulug‘ muhaddislar tomonidan rivoyat qilingan», deydilar. Bu haqdagi hadisi shariflarni Imom Abu Dovud, Termiziy, Ibn Moja, Tobaroniy, Abu Ya’lo, Bazzoz, Imom Ahmad ibn Hanbal, Hokim va boshqalar rivoyat qilganlar.

Yuqorida ana shu hadisi shariflardan bir qismini o‘rganib chiqdik. Ularning ba’zilarida imom Mahdiy roziyallohu anhuning ismlari ochiq-oydin tilga olingan bo‘lsa, boshqalarida ishora qilingan. Ularni solishtirib ko‘radigan bo‘lsak, bir necha umumiy xulosalar chiqarishimiz mumkin:

1. Oxirzamon bo‘lganda Payg‘ambar alayhissalomning oli baytlaridan, hazrati Aliy va Bibi Fotima roziyallohu anhumolarning o‘g‘illari Imom Hasan roziyallohu anhuning naslidan Imom Mahdiy roziyallohu anhu chiqadilar.

2. Imom Mahdiy roziyallohu anhuning chiqishlari quyidagicha bo‘ladi: bir xalifa vafot etgach, musulmonlar o‘rtasida ixtilof bo‘ladi. Madinadan bir kishi Makkaga qochib chiqadi. Uning oldiga Makkadan odamlar kelib, o‘zi istamasa ham uni chiqarib, Rukn bilan Maqom o‘rtasida unga bay’at qiladilar. Ana o‘sha kishi Imom Mahdiy roziyallohu anhu bo‘ladilar.

3. Shomdan Imom Mahdiy roziyallohu anhuga qarshi askar yuboriladi. Ushbu yuborilgan askarlarni Makka bilan Madina o‘rtasidagi sayhonlikda yer yutadi.

4. Odamlarni yer yutganini ko‘rib, imom Mahdiy roziyallohu anhuning oldiga Shomning abdollari – avliyolari va ahli Iroqning yaxshilari kelib, unga bay’at qiladilar.

5. So‘ngra Qurayshdan tog‘asi Banu Kalblik bo‘lgan kishi chiqadi. Imom Mahdiy roziyallohu anhu unga qarshi askar yuborib, ularga g‘olib keladi. Keyin Imom Mahdiy roziyallohu anhu molni taqsim qiladi.

6. So‘ngra Imom Mahdiy roziyallohu anhu odamlar orasida Nabiylari sollallohu alayhi vasallamning sunnatiga amal qiladi. Yer yuzida Islom qaror topadi. Imom Mahdiy roziyallohu anhu jabr-zulmga to‘lgan yer yuzini adolat va insofga to‘ldiradi.

7. Imom Mahdiy roziyallohu anhu molni sochadi, uni sanamaydi. U kishining davrlarida mol-mulk ko‘payib ketgani, o‘zlari saxiy bo‘lganliklari uchun shundoq bo‘ladi.

8. Imom Mahdiy roziyallohu anhu yetti yil xalifa bo‘ladilar. So‘ng u kishi vafot etadilar, musulmonlar u zotning janozasini o‘qiydilar.

«Fitnalar va Qiyomat alomatlari» kitobidan

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»

13.08.2026   27498   3 min.
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»

O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.

Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.

«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.

Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.

Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.

«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.

Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.

Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.

«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.

Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari