Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi va sallam marhamat qiladilar: “Ayol kishi to‘rt narsasi uchun nikohlaniladi: moli, nasl-nasabi, jamoli va dini uchun. Bas, dindorini tanla, qo‘ling tuproqqa belangur (“baraka topgur”)!” (Muttafaqun alayh).
Ya’ni, erkakni nikohga rag‘batlantiradigan narsa ayoldagi to‘rt xislatdir. Erkak ayoldagi mazkur xislatlardan istaganini ko‘zlab nikohlanishi mumkin. Lekin dindorini tanlash afzaldir.
Ushbu hadisda qanday umr yo‘ldosh tanlash masalasi bayon qilinmoqda. Zero, inson bu masalada ko‘pincha ikkilanib qoladi. Bu borada mo‘min kishi uchun mezon dindorlik bo‘lishi kerak. Chunki uns-ulfatlikda odamlar bir-birlariga ta’sir o‘tkazadilar. Yaxshi hamroh bilan safarning mashaqqati kamayganidek, yaxshi umr yo‘ldosh bilan hayotning mashaqqatlari yengil kechadi. Mo‘min kishi dindor ayolni tanlasa, u bilan ko‘p masalalarda, ayniqsa, diniy masalalarda o‘zaro murosa qila oladi. Shuning uchun Nabiy alayhissalom dindorini tanlashga buyurmoqdalar.
Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Ayollarga husni uchun uylanmanglar, ehtimol, husni ularni halok qilar. Ularga mol-davlati uchun ham uylanmanglar, ehtimol, mollari ularni tug‘yonga ketkazar. Ammo dinlari uchun uylaninglar. Albatta, burni kesik, qulog‘i teshik dindor qora cho‘ri (dini yo‘q hur ayoldan) yaxshidir”, deganlar (Imom Ibn Moja rivoyati).
Shuningdek, naslu nasabdagi tenglikka ham rioya qilish mustahabdir. Zero, bu omil ham oilaning tinch-totuv bo‘lishi, bir-birlariga nisbatan hurmat-ehtiromni davom ettirishiga sezilarli darajada ta’sir qiladi. Ammo yo dindorini, yo nasl-nasabi tengini tanlashga to‘g‘ri kelsa, albatta, dindori muqaddam qo‘yiladi.
Azizbek XOLNAZAROV
tayyorladi.
Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari yig‘ilishi doirasida ulug‘ mutafakkir, tasavvuf olimi Sayyid Yahyo Bokuviy merosiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya o‘z ishini boshladi.
Ushbu nufuzli tadbirda Turkiy davlatlar tashkiloti, Butunjahon musulmon donishmandlar kengashi, IRCICA, ICESCO, Al-Azhar ulamolar kengashi vakillari hamda yetuk sharqshunos va islomshunos olimlar ishtirok etmoqda.
Anjumanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ma’ruza qildilar.
Muftiy hazratlari Sayyid Yahyo Bokuviyning tasavvuf tarixidagi maqomi va uning ta’limoti haqida to‘xtaldilar. Shuningdek, nutqda alloma nafaqat tasavvuf, balki diniy ilmlar, tabiiy va aniq fanlarni egallagan qomusiy olim bo‘lgani, o‘ttizga yaqin asarlari inson nafsini tarbiyalashda muhim qo‘llanma ekani ta’kidlandi.
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Qur’oni karim va hadisi shariflarga tayangan holda qalb salomatligi va pokligi inson hayotining bosh mezoni ekanini bayon etib, turkiy xalqlarni bog‘lab turgan umumma’naviy ildizlarga alohida urg‘u berdilar:
«Hazrat Ahmad Yassaviy, Bahouddin Naqshband va Sayyid Yahyo Bokuviy kabi buyuk zotlar ilgari surgan nafs tarbiyasi, insonparvarlik va yuksak axloq g‘oyalari bugun ham qardosh xalqlarimizni birlashtirib turuvchi mustahkam ma’naviy ko‘prikdir. Bunday ulug‘ siymolar merosini hamkorlikda o‘rganish xalqlarimizning ma’naviy birligini mustahkamlash va yoshlarimizni sog‘lom e’tiqod ruhida tarbiyalashga xizmat qiladi».
Uch kunlik anjuman davomida O‘zbekiston ilmiy jamoatchiligi ham ma’ruzalar bilan ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati