Qo‘lni bo‘g‘imgacha yuvish foydalari
Ma’lumki, biz tahoratni ikki qo‘limizni yuvishdan boshlaymiz. Buning ko‘plab foydalari bor. Inson qo‘li bilan turli narsalarni ushlaydi, o‘zgalar bilan qo‘l berib ko‘rishadi. Mana shu narsa bakteriyaning tarqalishi va uning ko‘payishiga sabab bo‘ladi. Qo‘l orqali yuqadigan kasalliklarga ich terlama, dizenteriya (ichburug‘) va gastrit kabilarni misol qilib keltirish mumkin.
Islomda qo‘lni pokiza saqlash, tirnoqlarni vaqtida olib, ozoda bo‘lib yurish har bir mo‘min-musulmonning qat’iy vazifalaridan sanaladi.
Qo‘l yuvilganda, barmoq uchlaridan nur chiqib, qo‘l atrofida doira hosil qiladi. Buning natijasida bizning ichki energiyamiz harakatga keladi va qo‘llarimiz toza, chiroyli ko‘rinish kasb etadi.
Og‘izni chayish (mazmaza) foydalari.
Tahoratda avval qo‘llarni yuvishning foydasi juda ko‘p. Agar qo‘llar yaxshilab yuvilmasa, bakteriyalar og‘iz orqali oshqozonga o‘tib, kasallik keltirib chiqaradi.
Og‘izni pok tutish ham muhim ahamiyatga ega. Unga havo, oziq-ovqat va boshqa sabablar bilan turli zararli moddalar tushadi. Agar bular vaqtida tozalanmasa yoki misvok bilan poklanmasa, og‘izda ko‘plab kasalliklar, jumladan, milk va tish kasalliklari kelib chiqadi.
Tahoratda misvok ishlatish sunnati muakkada bo‘lib, bu narsa tibbiy nuqtayi nazardan ham foydalidir.
Zamonaviy ilmiy kashfiyotlar misvok haqida quyidagi xulosalarga keldi:
– arok daraxtidan olinadigan misvok tarkibida ko‘p miqdorda ftorid bo‘lib, bu modda tish chirishining oldini olishda katta ahamiyatga ega;
– misvok emal va milklarga zarar bermagan holda tishlarni muvaffaqiyatli tozalaydi va oqartiradi;
– misvok tarkibidagi tabiiy antiseptiklar og‘izdagi zararli mikroorganizmlarga qiron keltiradi;
– misvok tarkibidagi ftor moddasi tishlarning kariyesga yo‘lqishining oldini oladi;
– xlor moddasiga ega bo‘lgani sababli tishlardan turli rang va dog‘larni ketkizadi;
– oshlovchi kislota (dubil’naya kislota) milkni kasalliklardan saqlaydi;
– xlorid moddasi har xil toshma va dog‘larning ketishiga yordam beradi;
– misvok tarkibidagi silikat moddasi tishlarni oqartiradi;
– misvokdagi ba’zi moddalar og‘iz saratoni va chirishning oldini oladi;
– farfor moddasi tishni chirituvchi bakteriyalardan himoya qiladi;
– misvokdagi xushbo‘y yog‘ so‘lak ajralib chiqishini (salivatsiya ) ko‘paytiradi va natijada kserostomiya kasalligining oldi olinadi;
– misvok umumiy shamollashning oddiy davosidir;
– gingivit kasalligini kamaytiradi;
– arok daraxti ekstrakti bilan og‘iz chayilsa, og‘izdagi bakteriyalar 75% gacha kamayishi o‘z tasdig‘ini topdi. Misvok bilan tozalaganda ham shu natijaga erishiladi;
– milk qonashining oldini oladi;
– Misrda olib borilgan izlanishlarda ma’lum bo‘lishicha, misvok bilan og‘iz tozalangach, uning qoldiqlari ikki kungacha (!) bakteriyalarni o‘ldirish xususiyatini saqlab qolar ekan;
Odilxon qori Yunusxon o‘g‘li
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi:
﴿اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ﴾
«Alloh osmonlar va Yerning “nuri”dir. Nurining misoli xuddi bir tokcha ichidagi chiroq, bu chiroq bir shisha ichida, u shisha go‘yo bir durdan yaralgan yulduzga o‘xshaydi. U (chiroq) na sharqiy va na g‘arbiy bo‘lmagan muborak zaytun daraxti (moyi)dan yoqilur. Uning moyi (musaffoligidan), garchi unga olov tegmasa-da, (atrofni) yoritib yuborgudekdir. (Mazkurlar qo‘shilganda esa) nur ustiga nur (bo‘lur). Alloh o‘zining (bu) nuriga o‘zi xohlagan kishilarni hidoyat qilur. Alloh odamlar (ibrat olishlari) uchun (mana shunday) misollarni keltirur. Alloh barcha narsani biluvchidir» (Nur surasi, 35-oyat).
Zaytun inson organizmi uchun juda foydali hisoblanadi. Undagi Ye moddasi insonning tez qarishini oldini oladi. Zaytun daraxtining barglaridan qon bosimini oldini oluvchi dorilar tayyorlanadi. Shuningdek, zaytunni oshqozon shilliq pardalarining yallig‘lanishiga qarshi, organizmni tozalash, barcha ichak dardlarini, soch to‘kilishi, buyrak, o‘t, qovuq toshlarini tushishirishda va boshqa ko‘plab kasalliklarni davolashda samarali foyda beradi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Yog‘ (Zaytun) iste’mol qilinglar va uni o‘zingizga surtinglar. Chunki u muborak daraxtdan (olingan)dir” (Imom Termiziy, Imom Ibn Moja rivoyati).
Zaytunning ko‘k mevalisidan olingan yog‘ eng yaxshisi bo‘lib, tabiati sovuq va quruqdir. Pishmagan mevasidan olingani ham shunday. Ammo sal burishtiruvchiroqdir. Qora mevasidan olingani quruq va issiq hisoblanadi. Qizilining mevasidan olingan yog‘ sovuq va quruq bo‘lib, mo‘tadilga yaqinroqdir.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li