Bir qiz aytadi:
«Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam qayg‘ularini namoz bilan yengganlarini, musibat yetsa, darhol namozga shoshilganlarini bilganimdan keyin men ham shunday qilishga qaror qildim. G‘am-tashvish yetadigan bo‘lsa, turib, tahorat qilib, xolis Alloh uchun ikki rak’at namoz o‘qiyman.
Men bu darajaga yetguncha uchta bosqichdan o‘tdim.
Birinchi bosqich – kurash va mustahkam turish bosqichi. Boshida namoz menga og‘irlik qildi. Qayg‘ularimni, shaytonimni yenggunimcha ancha qiyinchiliklarni boshdan kechirdim. Namozga turardim-u, namoz o‘qib bo‘lganimdan keyin mahzunligim arimaganday bo‘laverardi. Lekin nafl namoz ham doriga o‘xshar ekan, uni ham vaqtida, ixlos bilan, bardavom qilish kerak ekan. Hech qaysi dori birdan samara bermaydi. Aksincha, ba’zan dori ichishni boshlagan paytda kasallik bir kuchayib ham oladi. Namoz ham shunday ekan. Endi boshlaganingda qaytaga tashvishlar, qayg‘ular bir kuchayib ham olarkan.
Ikkinchi bosqich: odatlanish va yengillashish bosqichi. Har gal (kattami, kichikmi) qayg‘uni his qilganimda namoz o‘qishga odatlanganim sari namozlar menga malol kelmay qo‘ydi. Endi namozlar birinchi bosqichdagi kabi og‘irlik qilmas edi. Bundan tashqari, namoz qayg‘ularimni biroz bo‘lsa-da, yengillatayotgandek edi.
Uchinchi bosqich – namozdan bahra olish bosqichi. Bu menga Alloh bergan ulkan in’om edi. Qarshilik va odatlanish bosqichidan keyin namozdan lazzatlanish bosqichiga o‘tdim. Namozda va sajdada o‘zgacha ruhiy osoyishtalik his qila boshladim. Bu lazzat menga qayg‘ularni boricha, bo‘rttirmasdan ko‘rsata boshladi. Men o‘zim uchun ilohiy hikmatni kashf etdim. Boshqalar g‘am-qayg‘ularini dorilaru mast qiluvchi narsalar bilan unutishga harakat qilib yuribdi (Alloh asrasin!) Ammo kayfi tarqagach, o‘sha unutmoqchi bo‘lgan tashvishi ikki barobar bo‘lib qaytadi. Qarabsizki, bu bechora qayg‘ularini unutish uchun undan ham ko‘p ichadi yoki bundan ham og‘irroq gunohlarga jur’at qiladi. Lekin har qancha urinmasin, bu bilan qalb mahzunliklarini hech qachon davolay olmaydi, aksincha, bundan boshqa dardni ham orttirib oladi. Bu dard – gunoh sababli paydo bo‘ladigan iztirobdir.
G‘am-g‘ussalarini namoz bilan muolaja qiladigan inson esa qayg‘ulariga qarshi qiyinchilik bilan emas, balki lazzat, saodat bilan Parvardigorga yaqinlashishdek ulkan hissiyotlar bilan kurashadi. Har qanday g‘am-tashvishlarning shifosi aynan shudir. Qayg‘ular ko‘proq namoz o‘qishga sabab bo‘layotgan ekan, shuning o‘zi ham Parvardigor bergan ulkan tuhfadir. Chunki kimning namozi ko‘p bo‘lsa, Jannatda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bilan birga bo‘ladi».
Abdulloh Abdulmu’tiy, Huda Sa’id Bahlulning
“Qulog‘im senda qizim” kitobidan G‘iyosiddin Habibulloh, Abdulhamid Umaraliyev tarjimasi.
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati