Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Iyun, 2026   |   11 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:05
Quyosh
04:51
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
26 Iyun, 2026, 11 Muharram, 1448

Qabrdagi savol-javob qaysi tilda bo‘ladi?

03.12.2024   8442   1 min.
Qabrdagi savol-javob qaysi tilda bo‘ladi?

Cavol: Qabrda savol-javob qaysi tilda bo‘ladi? Ba’zilar arab tili deyishdi. Shunga ko‘ra vafot etgan kishi arab tilini tushunmasachi?

 

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Qabrda bo‘ladigan savol-javoblar bizga nisbatan g‘ayb bo‘lib, savol-javoblar muayyan tilda bo‘lishi haqida biror oyat va hadisda ochiq aytilmagan. Shuning uchun bu borada bahs-munozaralardan tilni tiyishimiz maqsadga muvofiq bo‘ladi. Bu bilan mashg‘ul bo‘lish kishining dini va dunyosi uchun hech qanday foyda keltirmaydi. Albatta, har bir qavmga o‘zining tilidan payg‘ambar yuborgan Hakim zot bo‘lmish – Alloh taolo qabrda ham bandani noqulay holga solib qo‘ymaydi.

Biz bilishimiz lozim bo‘lagan narsa – qabrda kishi ayrim savollar bilan imtihon qilinishi va savollar berilishi haq va rostdir. Zero, bu borada ko‘plab hadislar naql qilingan.

Jumladan, Usmon roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda aytilishicha, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam qachon mayyitning dafnidan forig‘ bo‘lsalar qabr ustiga kelib: “Birodaringiz uchun istig‘for ayting. Unga sabot so‘rang. Chunki hozir u so‘raladi”, der edilar (Imom Abu Dovud va Imom Bazzor rivoyat qilishgan).

Ammo ushbu savol-javob aynan qaysi tilda bo‘lishi ma’lum emas. Shunisi aniqki, u yerdagi savollar banda tushunadigan va anglaydigan holatda bo‘ladi.

Shuning uchun ham Alloma Ibn Hajar rahimahulloh: “Har kimga o‘zining tilida xitob qilinishi ehtimoli bor” deganlar (“Al-imta’ bil-arbain al-mutabayinatis-samo’” kitobi). Tavfiq Allohdan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.

Boshqa maqolalar

Zinniyra roziyallohu anho va ilohiy muhabbat

24.06.2026   7999   1 min.
Zinniyra roziyallohu anho va ilohiy muhabbat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Zinniyra roziyallohu anho Abu Jahlning quli edi. U zot iymon keltirganida, Abu Jahl bundan xabar topib, uni juda qattiq azoblaydi. Zinniyra katta yoshda bo‘lishlariga qaramasdan, ayanchli azoblarga bardosh beradilar. Chunki u zot iymon keltirsalar qanday mashaqqatlar bo‘lishini yaxshi bilganlar. Abu Jahl u zotning tilidan kufr kalimasi chiqmayotganini ko‘rib darg‘azab bo‘ladi va boshlariga qattiq narsa bilan uradi. Buning natijasida Zinniyra roziyallohu anhuning ko‘zlari ko‘r bo‘lib qoladi. Shunda kofirlar “sen bizning butlarimizga sig‘inishni tark etganing uchun ularning g‘azabiga duchor bo‘lding”, deb mazax qilishadi. U zot shuncha qiyinchiliklarga chidaydilar, mashaqqatlarga bardosh beradilar lekin Allohning sha’niga bo‘lgan bu so‘zlariga chidab turolmaydilar.
Darhol sajdaga yiqiladilar va haqiqiy ma’budga o‘z hollarini shikoyat qiladilar: “Yo Allohim! Ular meni juda ko‘p qiynoqlarga solishdi, ta’na-malomatlar qilishdi, ularning barchasiga chidadim. Mening suyaklarimni sindirishdi, jismimni ilma-teshik qilishdi barchasiga bardosh berdim. Lekin, Sening sha’ningga noloyiq so‘zlarni so‘zlashganiga chiday olmadim. Ularning aytishicha, toshdan yasalgan butlari meni ko‘r qilib qo‘ygan emish. Allohim! Mening ko‘z nurimni qaytargin, toki ularga sening ulug‘liging namoyon bo‘lsin”.

Zinniyra roziyallohu anho duoga ko‘targan qo‘llarini yuzlariga tortmasdan turib, Alloh taolo u zotga ko‘z nurlarini qaytarib berdi. Subhanalloh! U davrdagi erkaklar qanchalik mard bo‘lsalar, ayollarining ham qalbida ilohiy ishq jazbalari limmo-lim edi.


Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ilohiy ishq" kitobidan Nodir Odinayev tarjimasi