Bismillahir Rohmanir Rohiym
Cavol: Hayzdagi ayol sajda oyatini eshitsa, sajda qiladimi?
Javob: Uzrli ayol sajda oyatini eshitsa, sajda qilmaydi. Agar sajda qilsa, gunohkor bo‘ladi. Hayzli yoki nifosdagi ayol namoz o‘qishga buyurilmagani uchun unga tilovat sajdasini qilish vojib emas. Lekin junub kimsaning hukmi boshqacha: erkakmi, ayolmi — junub holatida sajda oyatini eshitsa, tilovat sajdasi ularga vojib bo‘ladi. Poklanganidan keyin bu sajdani ado etishi kerak. Bu haqda Imom Saraxsiy bunday deydilar:
وليس على الحائض سجدة قرأت أو سمعت" لأن السجدة ركن من الصلاة والحائض لا تلزمها الصلاة مع تقرر السبب وهو شهود الوقت فلا يلزمها السجدة أيضا بخلاف الجنب فإنه تلزمه الصلاة بسبب الوقت.
“Hayzdagi ayol sajda oyatini o‘qigani yoki eshitgani sababli sajda qilishi vojib bo‘lmaydi. Chunki sajda – namozning bir rukni (farzi). Hayzdagi ayolga garchi namozning sababi – vaqti kirsada namoz o‘qishi lozim bo‘lmaydi. Shu kabi sajdai tilovat qilishi ham lozim emas, lekin junub shaxsga vojib bo‘ladi. Chunki junub kishi namoz vaqti bo‘lganda (g‘usl qilib) namoz o‘qishi lozimdir” (“Al-Mabsut”). Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasida aholi bilan muloqot tizimini takomillashtirish va murojaatlar bilan ishlash samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy seminar-trening bo‘lib o‘tdi. Unda mazkur yo‘nalishga mas’ul bo‘lgan mutaxassislar bevosita hamda masofaviy tarzda ishtirok etdi.
Tadbirni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon domla Ishmatbekov kirish so‘zi bilan ochib, fuqarolarning murojaatlariga yuksak hurmat bilan qarash va ularning dardiga oqilona yechim topish har bir rahbar hamda xodimning nafaqat vazifasi, balki oliy insoniy burchi ekanini alohida ta’kidladi.
Seminarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Xalq qabulxonasining mas’ul vakillari – Davlat tashkilotlari tomonidan murojaatlar ko‘rib chiqilishini nazorat qilish sho‘basi bosh inspektori Saidakmal Xodjayev hamda sho‘ba yetakchi inspektori Rashid Kurganov ishtirok etib, tizimdagi holatni qonunchilik talablari asosida atroflicha tahlil qilib berdilar.
Soha mas’ul mutaxassislari tomonidan ayni yo‘nalishdagi Prezident Farmoni ijrosi doirasida murojaatlarni ko‘rib chiqishda qonuniylik va tezkorlikni ta’minlash, jarayon shaffofligini oshirish hamda murojaatlarni nazoratdan olishning mexanizmlarini to‘g‘ri qo‘llash bo‘yicha muhim tavsiyalar berildi.
Ochiq muloqot ruhida o‘tgan mazkur tadbir tizim xodimlarining murojaatlar bilan ishlash madaniyati va huquqiy savodxonligini yanada oshirishga xizmat qiladi. Amaliy tahlillarga boy bo‘lgan ushbu seminar fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini to‘laqonli himoya qilish hamda xalqimizning diniy-ma’rifiy sohaga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash yo‘lidagi muhim va tizimli qadam bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati