Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rajab oyi nihoyasiga yetib, Sha’bon oyi ham kirib keldi. Bu oy kirganda arablar suv qidirib, turli yo‘llar va daralarga tushib, tarqalib ketganlari uchun sha’bon deb nomlangan.
Bu oy Ramazon oyiga tayyorgarlik ko‘rish oyi sanaladi. Sha’bon oyi Qur’on ko‘p tilovat qilinadigan va ko‘p ro‘za tutiladigan oydir. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu oyda ko‘p ro‘za tutardilar.
Afsuski, aksariyat insonlar bu oyning fazilatlaridan g‘aflatda qoladilar. Bu oyda amallar Alloh taologa ko‘tariladi. Usoma roziyallohu anhu bunday deydilar: Men Rasulullohdan: "Yo Allohning Rasuli, oylardan hech birida Sha’bonda ro‘za tutganingizdek ro‘za tutganingizni ko‘rmadim", deb so‘radim. Shunda u zot sollallohu alayhi vasallam: "Bu bir oyki, odamlar undan g‘ofil qolurlar. U Rajab bilan Ramazonning orasida. Bu bir oyki, unda amallar Robbul a’lamiynga ko‘tariladi. Mening amalim ko‘tarilayotganda ro‘zador bo‘lishni yaxshi ko‘raman", dedilar (Imom Nasoiy rivoyati).
Ulamolar: "Sha’bon oyida bir yillik amallar Allohga ko‘tariladi", deganlar.
O‘tgan solihlar bu oyda yanada ko‘proq Qur’on tilovat qilishardi. Hatto ayrimlar sha’bon oyi kirganda boshqa ishlarini tashlab, faqat Qur’oni karim tilovati bilan band bo‘lardilar.
Shuningdek, o‘tgan solihlar bu oyda miskinlarga g‘amxo‘rlik qilishga oshiqardilar. Beva-bechora, faqir va kambag‘allar Ramazon oyini ko‘tarinki kayfiyat va xursandchilik bilan kutib olishsin deb zakotlarini berardilar.
Bir so‘z bilan aytganda, sha’bon oyi nafsni ramazon oyini munosib kutib olishga tayyorlash oyidir. Sha’bon oyingiz muborak bo‘lsin!
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Yugurish jismoniy mashqlarning qiroli bo‘lib, eng qadimiy sport turlaridan biri hisoblanadi.
Manbalarda keltirilishicha, sahobalar o‘zaro yugurish musobaqasini o‘tkazishar va Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallambuni kuzatib turardilar. Hadisi shariflarda Salama ibn Akva’ roziyallohu anhu chopag‘on bo‘lganlari va Nabiy sollallohu alayhi vasallam Hudaybiyadan Madinaga qaytayotganlarida sahobalar yugurishda o‘zaro musobaqalashishganda barchadan o‘zib ketganlari rivoyat qilingan.
Umar ibn Xattob roziyallohu anhuning mavlolari Zakvon tez yugirishi bilan mashhur bo‘lgan. U kishi Makka bilan Madina o‘rtasidagi – taqriban 500 kilometr – yo‘lni bir kecha kunduzda bosib o‘tgan.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam hatto o‘zlari ham ahllari bilan yugurishda musobaqalashganlar. Oisha roziyallohu anho aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam men bilan (yugurishib) musobaqalashgan edilar. Men u zotdan o‘zib ketdim. Biroz vaqtdan keyin go‘shtim ortgandi, ya’ni, semirib qolgandim yana musobaqalashdik. U zot mendan o‘zib ketdilar. Shunda u zot: “Bunisi unisi bilan teng”, dedilar (Imom Nasoiy rivoyati).
Mazkur hadis musulmon kishi o‘z ahllari bilan o‘zaro musobaqalashishi, mahram erkak va ayollar nomahramlar ko‘zi tushmaydigan joyda jismoniy mashqlarni bajarishi joizligiga dalildir. Shuningdek, bu kabi musobaqalar kishining viqori, obro‘si, fazilatiga hech qanday ta’sir etmaydi. Hamda musobaqalashuvchilarning o‘rtalaridagi yoshning tafovuti o‘zaro bellashuvga monelik qilmaydi. Zero, hadisi sharifda keltirilganidek, o‘sha paytda Nabiy sollallohu alayhi vasallam yoshlari ellikdan o‘tgan, Oisha roziyallohu anho esa yosh qiz bo‘lganlar.
Har bir oilada ayniqsa, yoshlar o‘rtasida bu kabi musobaqalarni tashkil etish oilaviy muhitning mustahkamlanishi va jamiyatda sog‘lom avlod tarbiyasida muhim ahamiyatga ega.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi