Sayt test holatida ishlamoqda!
18 May, 2026   |   30 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:26
Quyosh
05:02
Peshin
12:24
Asr
17:26
Shom
19:42
Xufton
21:11
Bismillah
18 May, 2026, 30 Zulqa`da, 1447
Maqolalar

Alloh taologa “chiroyli qarz” berish

06.02.2025   9724   3 min.
Alloh taologa “chiroyli qarz” berish

Baqara surasining: «Allohga “chiroyli qarz” beradigan (Uning yo‘lida o‘z boyligidan sarflaydigan) kishi bormi?..» 245-oyati karimasi nozil bo‘lgach, Abu Dahdah roziyallohu anhu: “Ey Allohning Rasuli! Alloh qarzdan behojat bo‘lgani holda, bizning qarz berishimizni xohlaydimi?” – dedilar.

Nabiy alayhissalom: “O‘sha sababli sizlarni jannatga kiritishni xohlaydi”, deya javob berdilar. “Agar men Robbimga qarz bersam, uning evaziga men va bolalarimni ham jannatga kiritadimi?” – dedilar Abu Dahdah.

Nabiy alayhissalom: “Ha”, dedilar. Shunda Abu Dahdah: “Unday bo‘lsa, qo‘lingizni uzating!” – dedilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qo‘llarini uzatgan edilar, Abu Dahdah: “Mening ikkita bog‘im bor, ularning biri Madinaning past tarafida, boshqasi tepa tarafida joylashgan. Xudo haqqi, menda shulardan boshqa narsa yo‘q, ularni Allohga qarz berdim”, dedilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bittasini Allohga berib, boshqasini o‘zing va oilang tirikchiligi uchun olib qo‘yavergin”, dedilar.

Abu Dahdah: “Yo Allohning Rasuli, siz guvoh bo‘lingki, men ikkisidan eng yaxshisini, ichida 600 tup xurmosi borini berdim”, dedilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Unday bo‘lsa, Alloh u sababli seni jannat ila mukofotlaydi”, dedilar.

Abu Dahdah bog‘ tomon yurdilar va ayoli hamda bolalarini chaqirib: “Chiqing, men bu yerni Allohga qarz berdim”, dedilar.

Ummu Dahdah: “Yo‘g‘-e, nimaga bunday qildingiz, axir bu bog‘ni orqangizdan qoladigan bolalaringizga tashlab ketganingiz yaxshi emasmi? Choraginimi yo yarminimi berib, qolganini o‘zimizga olib qolmabsiz-da!” demadilar.

Aksincha, Ummu Dahdah: “Yaxshi savdo bo‘libdi, Alloh sizga baraka bersin”, dedilar. Keyin bolalariga o‘girilib, ularning etaklaridagi xurmolarni qoqib tashladilar va og‘zida chaynab turganlarini ham chiqartirib yubordilar. Shu zahoti bolalari bilan u yerdan chiqib, ikkinchi bog‘ga kirib joylashdilar.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Abu Dahdah uchun mevalari mo‘l qanchadan-qancha xurmo dar­axt­lari tayyorlab qo‘yilgan”, dedilar.

Ey Abu Dahdah, mukofotingizni Alloh bersin! Qanday qilib Allohning amriga bu darajada tezlik ila labbay deya javob berdingiz-a?! Qanday qilib ajabtovur, mevalari ko‘pligidan shoxlari egilib qolgan bu xurmozorni
Allohning jannatidan umid qilib,  O‘zining yo‘lida sadaqa qildingiz?! Buni qanday uddaladingiz?!

Hozirgi kunda oldiga ishonchli kishilar kelib masjid qurilishi uchun yordam so‘rashganida yoki musulmonlarga foyda keltiradigan biror-bir ishga homiylik qilish iltimosi bo‘lganda ikkilanadigan ba’zi boylarga o‘xshab Abu Dahdah roziyallohu anhu uzoq o‘ylanmadilar. Yoki bo‘lmasa maqtov, o‘zlarining haqlariga madhiya so‘ramadilar. Yo‘q, Allohga qasamki, u zot bu ishlarni Alloh O‘zining muxlis bandalariga tayyorlab qo‘ygan jannatiga talabgor bo‘lib qildilar, bundan boshqa narsaning talabida bo‘lganlari yo‘q.

Ey Abu Dahdah, qilgan ishingiz muborak bo‘lsin! Yana sizga bundayin soliha ayol muborak! Bunday ulkan martabada tura olish qutlug‘ bo‘lsin! Ey Ummu Dahdah! Musulmonlarning ayollari sizdayin zotlarga ergashsinlar...

Hasson Shamsiy Poshoning "Jannat bo‘stonidagi oilaviy oqshomlar" nomli kitobidan
G‘iyosiddin Habibulloh, Ilhom Ohund, Abdulbosit Abdulvohid tarjimasi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Alloh borligiga aqliy dalil

18.05.2026   631   2 min.
Alloh borligiga aqliy dalil

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh taoloning bizga O‘zining borligini isbotlash uchun yana bir aqliy dalilni keltiradi. Qur’oni karimda bunday deyilgan:

﴿لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى﴾

“Osmonlar-u yerdagi narsalar, ikkisining o‘rtasidagi va tuproq ostidagi narsalar ham Unikidir” (Toha surasi, 6-oyat).

Ushbu oyati karima nozil bo‘lganiga o‘n to‘rt asrdan oshdi. Oyati karimadagi “tuproq ostidagi narsalar” haqida ko‘pchiligimiz fikr yuritib ko‘rmagan bo‘lsak kerak.

Tuproq, yer ostidagi narsalar yaqin kunlargacha biz uchun noma’lumligicha qolgandi. Lekin Alloh taolo bizga uning ostidagi yashirin xazinalarni topib, ulardan foydalanishimizni xohladi. Oltin, kumush, temir kabi nafis va qimmatbaho ma’danlarni kashf qildik.

Alloh taolo ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar aslida ham yo‘q bo‘lavermasligiga yana bir dalil keltirdi. Bu dunyoda hech kim yer osti boyliklarini “men yaratganman” deb ayta olmaydi. Hatto eng katta olimlar ham bunday da’voni qila olmaydilar. Neft konlarini, oltin, kumushga o‘xshagan qimmatbaho ma’danlarni hech kim ixtiro qilmagan.

Yer ostida hali biz bilmagan boyliklar ham bordir. Ko‘zimiz ko‘rmasada Alloh taolo ularni yaratgandan beri ular tuproq ostida turgan. Ular yaqinda paydo bo‘lib qolmagan, ularni inson zoti yaratmagan. Demak, Alloh taolo bizga yana bir bor o‘sha haqiqatni isbotlamoqda: ko‘zimizga ko‘rinmagan narsa aslida ham yo‘q bo‘lavermaydi.

To‘g‘ri, oxirat, jannat, do‘zax kabi ko‘zimizga ko‘rimaydigan narsalarni Alloh taolo idrok etishga bizni chaqirmaydi. Chunki buning bu dunyoda iloji yo‘q. Lekin bizga borliqdagi mo‘jizalarning o‘zi yetarli. Ularni ko‘rib fikr yuritamiz, aqlimizni ishlatamiz. Yaxshilab o‘ylab ko‘rsak Alloh O‘zining borligiga bu dunyoning o‘zida juda ko‘p aqliy dalillarni keltirganini anglaymiz.

Demak, ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar bor bo‘lishi ham mumkin, degan xulosaga kelar ekanmiz, bu insonni kufrdan ko‘ra iymonga ko‘proq yaqinlashtiradi.


Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan

Maqolalar