“Ular Rabbilari tomonidan hidoyatdadirlar va ular faloh (najot) topuvchilardir”. Bu oyatda ikki narsa - hidoyat hamda faloh mukofot sifatida zikr etilgan. Chunki, bundan oldin g'aybga hamda payg'ambarlarga iymon keltirish sifatlari keltirilgan. Mana shu iymonga mukofot o'laroq bu oyatda hidoyat bilan faloh va'da qilinmoqda. Falohni amalga mukofot bo'lishini tushunsa bo'ladi, chunki falohning ma'nosi murod va maqsadga etmoqdir. Lekin hidoyat deb yo'lni ko'rsatishga aytiladi. Bir narsaning yo'lini ko'rib olish bir maqsad ham emas, shu bilan birga u biror amalga mukofot bo'lishi ham mumkin emas.
Hazrat mana shu shubhani daf' qilish uchun aytdilarki, mening o'zim bilan sodir bo'lgan bir voqea mana shubhaga juda yaxshi javob bo'ladi. Voqea shunday bo'ldiki, bir odam Meyuratga ketayotgan poyezdga minmoqchi ekan, adashib Rurkiyga, ya'ni qarama-qarshi tarafga ketayotgan poyezdga minib olibdi. Poyezd yurganidan keyin xato qilganini bildi. Men ham o'sha poyezdda Rurkiyga ketayotgan edim. U odamning nihoyatda qattiq iztirobga tushganini ko'rdim. Men esa o'z joyimda xotirjam o'tiribman. Unga tasalli beraman desam, menga iltifot ham qilmadi. Poyezd tezlagani sayin uning parishonligi yanada ortib boraverdi. O'sha vaqtda bildimki, manzil va maqsad tomon to'g'ri yo'lda ketayotganini aniq bilishning o'zi ham inson uchun bir katta ne'mat va rohat ekan. Shuning uchun buni amalga mukofot qilib belgilansa bo'laveradi. Bu oyat mo'minlarni "Sizlar sahih va to'g'ri yo'ldan bormoqdasizlar, hech tashvish qilmanglar", deya xotirjam qilmoqda. Bundan ortiq yana qanday ne'mat bo'lishi mumkin?
Yorqinjon Fozil rahimahulloh
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati