Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ الزُّرَقِيِّ، أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ قَالَ: كُنْتُ جَالِسًا فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ مَعَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، فَمَرَّ بِنَا عَبْدُ اللهِ بْنِ سَلَامٍ مُتَّكِئًا عَلَى ابْنِ أَخِيهِ، فَبَعُدَ عَنِ الْمَجْلِسِ ثُمَّ عَطَفَ، فَرَجَعَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ: مَاشِئْتَ عَمْرَو بْنَ عُثْمَانَ؟ - مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا - فَوَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا بِالْحَقِّ إِنَّ لَفِي كِتَابِ اللهِ - أَوْ قَالَ: فِي بَعْضِ كُتُبِ اللهِ أَوْ نَحْوِهِ، قَالَ الْحُسَيْنُ: أَنَا أَشُكُّ - لَا تَقْطَعْ مَنْ كَانَ يَصِلُ أَبَاكَ فَيَطْفَأَ بِذَلِكَ نُورُكَ.

Sa’d ibn Uboda Zuroqiy otasidan rivoyat qiladi:

«Madinaning masjidida Amr ibn Usmon ibn Affon bilan o‘tirgan edim. Abdulloh ibn Salom jiyaniga suyanib o‘tib qoldi. Majlisdan bir oz uzoqlashdi-da, keyin burildi. Ularning oldiga qaytib kelib, Amr ibn Usmonga: «Nima demoqchisan?» deb ikki-uch marta aytdi. (Keyin shunday dedi):

«Muhammadni haq ila yuborgan Zotga qasamki, Allohning Kitobida – yoki «Allohning kitoblaridan ba’zisida», yoki shunga o‘xshash gap aytdi. Husayn: «Mening esimdan chiqib qoldi», degan – otangga aloqasi bor odamdan hech aloqangni uzmagin. Yana o‘sha ila nuring o‘chib qolmasin», deyilgan».

Sharh: Demak, ota vafot etib ketsa-yu, otaning do‘stlari, yaxshi ko‘rgan kishilari, ehtirom qilib yurgan odamlari bo‘lsa, ulardan aloqani uzmaslik lozim. Ular bilan yaxshi bir muomalada bo‘lib, qo‘lidan kelgan yaxshiligini qilib, duolarini olish, otasiga ko‘rsatadigan hurmat-ehtiromni ularga ko‘rsatib yurish kerak.

Otam o‘ldi, deb uning do‘stlarini unutib yuborgan kishining nuri o‘chib qolar ekan. Bu nihoyatda og‘ir bir musibat bo‘lar ekan.

عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وُدُّكَ وُدُّ أَبِيكَ، لَا تَقْطَعْ مَنْ كَانَ يَصِلُهُ أَبُوكَ فَيَطْفَأَ بِذَلِكَ نُورُكَ».

Ikrima ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishomdan rivoyat qilinadi:

«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Otangning do‘sti sening do‘stingdir. Otang aloqa qilgan shaxsdan aloqangni uzma, yana nuring o‘chib qolmasin», dedilar».

Sharh: Ya’ni «Otangning do‘sti sen ham do‘st tutishing kerak bo‘lgan kishidir. Otang bilan aloqada bo‘lgan kishidan aloqangni uzmagin. Mabodo aloqani uzadigan bo‘lsang, nuring o‘chib qoladi».

Demak, farzand otaga qilayotgan yaxshiligini uning vafotidan keyin ham davom ettiray degan niyatda bo‘lsa, ota-onasiga do‘st-dugona bo‘lgan kishilarning hurmatini qilib, ularni otasining o‘rnida ko‘rsa, ota-onasining ortidan yaxshilik qilganning o‘rniga o‘tar ekan.

«Yaxshilik va silai rahm» kitobi 1-juz.