Savol: Men ham shavvol oyida olti kun ro‘za tutmoqchi edim. Ammo Ramazon oyida ham olti kun sababli tuta olmaganman. Endi men shavvol oyida 6 kun ro‘za tutsam Ramazonning qazosini tutib bergan hisoblanamanmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Shavvol oyidagi olti kunlik ro‘za qazo ro‘zalar o‘rniga o‘tmaydi. Shuning uchun zimmasida Ramazon oyi ro‘zasidan qarzi bor bo‘lgan kishi avvalo qazo ro‘zasini tutishi maqsadga muvofiq. Chunki qazo ro‘zalarni nafllardan avval tutilgani afzal sanaladi. Qazo ro‘zasini tutayotgan kishi bomdod namozining vaqti (subhi sodiq) kirmasidan avval "Ramazon oyidan tuta olmagan qazo ro‘zani tutish"ni niyat qilishi kerak bo‘ladi. Agar niyat qilolmay subhi sodiqdan keyin niyat qilsa, niyati e’tiborli bo‘lmaydi.
Shavvol oyidagi olti kunlik ro‘za nafl ibodat bo‘lib, uni shavvol oyi davomida tutsa ham bo‘ladi. Shuning uchun Siz avval qazo ro‘zalarni mukammal tutib olib, keyin shavvol oyi davomida olti kun ro‘za tutishingiz maqsadga muvofiq. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Madina shahri Islom tarixida bir nechta nomlar bilan atalgan. Ulardan eng mashhurlaridan biri “Toyyiba”dir.
Islomdan oldin shahar Yasrib deb atalgan. Bu nom “ayblash” va “yomonlash” kabi ma’nolarni anglatadi.
Muhammad sollallohu alayhi vasallam shaharga hijrat qilganlarida, unga yangi nom berdilar. U zot alayhissalom shaharni “go‘zal” va “poklangan” ma’nosini anglatuvchi “Toyyiba” deb atadilar.
Shuningdek, Toyyibaga yaqin bo‘lgan va o‘xshash ma’noni anglatuvchi “Toba” nomi ham ushbu shahar uchun ishlatilgan.
Madinada topilgan VIII asrga oid qoyatosh yozuvida shahar Toyyiba nomi bilan atalgan. Bu esa ushbu nom Islomning ilk asrlaridanoq qo‘llanib kelinganini ko‘rsatadi.
Toyyiba bilan bir qatorda, shahar muayyan tarixiy jihatlarini aks ettiruvchi yana bir necha nomlar bilan ham tanilgan:
| Nomi | Ma’nosi |
| Madina | Shahar |
| Madinatu Nabiy | Payg‘ambar shahri |
| Madinai Munavvara | Munavvar shahar |
| Dorul Hijra | Hijrat diyori |
Po‘latxon Kattayev,
Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi