Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Iyul, 2026   |   4 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:25
Quyosh
05:00
Peshin
12:34
Asr
17:39
Shom
19:57
Xufton
21:29
Bismillah
18 Iyul, 2026, 4 Safar, 1448

Har qanday qoraning ichida oq bor

04.07.2025   13735   4 min.
Har qanday qoraning ichida oq bor

Bismillahir Rohmanir Rohiym

ismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Qavming yangi musulmon bo‘lmaganida...

Oisha onamiz roziyallohu anho Nabiy sollallohu alayhi vasallamdan Hijri Ismoil haqida so‘radilar:

- Ey Allohning Rasuli! U ham Ka’badanmi?

- Ha, u ham Ka’badan!

- Nima uchun uni Ka’baning ichiga kiritishmagan?

- Chunki o‘shanda qavmingning nafaqasi yetmay qolgan!

- Nega Ka’baning eshigi baland qurilgan?

- Qavming o‘zi istaganiga Ka’baga kirishga ruxsat berib, istamaganiga ruxsat bermaslik uchun! So‘ngra Nabiy sollallohu alayhi vasallam yana dedilar:

Agar qavming yangi musulmon bo‘lmaganida va ularning qalbi inkor qilishidan qo‘rqmaganimda, Ka’bani buzishga amr qilar va undan chiqarilgan narsalarni yana uning ichiga kiritib, boshqatdan qurar edim. Uni yerga barobar etib, ikki eshik qilardim. Biri sharqiy tomonida, ikkinchisi g‘arbiy tomonida. Uni Ibrohim alayhissalomning poydevoriga yetkazardim!

Abdulloh ibn Zubayr roziyallohu anhumo Hijozda hukmronlikni qo‘lga kiritgach, xolasi Oisha onamiz unga yuqoridagi hadisni aytib berdilar. U Ka’bani buzib Ibrohim alayhissalomning davridagidek qilib qurdi. So‘ngra Hajjoj Abdulloh ibn Zubayrni qatl etgach, Ka’bani buzib, yana Quraysh mushriklari davridagidek qilib qurdi.

Abbosiylardan Abu Ja’far Mansur xalifa bo‘lgach, Ka’bani buzib, yana Ibrohim alayhissalom davridagidek qilib qurmoqchi bo‘ldi. Bu to‘g‘risida imom Molik rohimahulloh bilan maslahat qildi. Imom Molik rohimahulloh unga dedilar:

- Menimcha, uni hozirgi holida qoldirganing yaxshi. Yo‘qsa, Ka’ba podshohlar o‘rtasida o‘yinga aylanadi!

Bizga kerakli nuqta Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning «Qavming yangi musulmon bo‘lmaganida edi...» degan gaplaridir!

Nabiy sollallohu alayhi vasallam Oisha onamizga bugungi Ka’bani Ibrohim alayhissalom davridagi Ka’ba emasligini, uni buzishni, Ibrohim alayhissalom qanday qurgan bo‘lsalar, shunday qilib qayta qurishni istayotganlarini aytyaptilar. Ammo Fathdan so‘ng islomga yangi kirgan qurayshliklarning iymonidan xavfsirayaptilar. Bu u zotning chiroyli siyosatlarini, foyda bilan zararning rioyasini qilganlarini anglatadi!

Islomda zararni daf qilish foyda keltirishdan oldinda turadi. Masalan, bir to‘g‘ri ish bor. Ammo uni qilsangiz, ortidan zarar keladi. Yaxshisi, uni qilmasligingiz kerak. Ana shu narsa muhim bir hayot darsidir!

Gohida bir qizni boshqa bir munosib bo‘lmagan kishiga turmushga berib zulm qilib qo‘yamiz. U qizimiz turmush o‘rtog‘i bilan yashay olmaydi. Undan ajralishga harakat qiladi. Bu unga foydali bo‘lib ko‘rinadi. Ammo bu ajralishdan o‘rtadagi farzandlar uvol bo‘lishi mumkin. Ona farzandlarini o‘zi bilan olib keta olmaydi yoki ularni tashlab ham keta olmaydi. Ana shunaqa paytda savob umidida uni sabrga chaqiriladi, ajralishga undalmaydi. Chunki ajralishda bir kishiga manfaat, ammo bir necha kishiga zarar bor!

Hayotdagi barcha ishlarni shunga qiyos qiling. Hayotda hamma narsa bir xil emas. Bir narsa ziyoda bo‘ladi, yana bir narsa ikkita narsaga teng bo‘ladi. Bu hayot chigal. Bunda har qanday oqning ichida qora bor. Har qanday qoraning ichida esa oq bor. Oqil inson o‘zidagi ko‘p oqni saqlab qolish uchun ozgina qorani qabul qiladi.

Umar roziyallohu anhu ajoyib gap aytganlar: «Yomondan yaxshini ajratib olgan inson ziyrak emas, ikkita yomondan yaxshisini ajratib olgan inson ziyrakdir».

Hayot bizni gohida ikkita achchiq narsadan birini tanlashga majbur qiladi. Zakiy inson to‘g‘ri amalda bo‘lgan, yaqinlashib yurgan va foyda bilan zarar o‘rtasini solishtira oladigan kishidir. Haq deb hamma narsa aytilavermaydi!


«Nabaviy tarbiya» kitobi asosida tayyorlandi

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Sheyda Sag‘lam: O‘zbekistondagi qadamjolar asrlar silsilasidagi ma’naviy xazina

17.07.2026   11518   1 min.
Sheyda Sag‘lam: O‘zbekistondagi qadamjolar asrlar silsilasidagi ma’naviy xazina

Turkiyaning ommabop “61 Saat” yangiliklar portalida O‘zbekistonning ziyorat turizmi imkoniyatlari va milliy-ma’naviy merosiga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Maqola muallifi, turkiyalik san’atshunos olima Sheyda Sag‘lam Toshkent, Samarqand va Buxoroga qilgan sayohati taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi. U O‘zbekistondagi qadamjolar har qanday sayyohni uzoq tarix qa’riga yetaklashini alohida ta’kidlagan.

Xususan, Samarqandning me’moriy ulug‘vorligi, Registon maydoni, Go‘ri Amir maqbarasi va Shohi Zinda majmuasining jozibadorligi turistlarni bir zumga bo‘lsa-da o‘tmish bilan yuzlashishga undaydi. Buyuk olim va astronom Mirzo Ulug‘bek hamda kalom ilmining asoschilaridan biri Imom Moturidiy merosi orqali ushbu zaminda ilm-fan va ma’naviyat asrlar davomida uzviy rivojlanganiga e’tibor qaratilgan.

Nashrda ko‘hna Buxoro shahrining islom olamidagi yuksak mavqei alohida e’tirof etilgan. Kalon minorasi va Ismoil Somoniy maqbarasining me’moriy mukammalligi, Bahouddin Naqshband majmuasidagi ma’naviy muhit sayohatchilarga unutilmas onlarni tuhfa etishi qayd etilgan. Muallif naqshbandiya ta’limotining asosiy g‘oyasi — “Qo‘ling ishda, qalbing Allohda bo‘lsin” hikmati bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmaganini bayon qilgan.

Turkiyaning nufuzli media maydonida e’lon qilingan ushbu maqola ikki qardosh xalq o‘rtasidagi ko‘p asrlik madaniy-ma’naviy ko‘priklarni yanada mustahkamlashga hamda turkiyalik ziyoratchilarning O‘zbekistonga bo‘lgan qiziqishini yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi.

O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari