Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Ota-onam meni majburlab erga bermoqchi, bola bilan ko‘rishdim va ko‘nglim g‘ash bo‘lib qoldi. Keyin istixora o‘qishni boshladim va baribir ko‘nglim yumshamadi. Uydagilarga tushuntirdim, lekin meni eshitishmayapti. Men qanday yo‘l tutsam bo‘ladi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Dinimizda xotin-qizlarni majburlab erga berishdan man qilingan. Zero, nikoh ikki tomonning roziligi bilan tuziladi. Juvon bo‘lsa, u bilan ochiqcha gaplashiladi, bokira bo‘lsa, undan izn so‘raladi. Bokira (rozilik alomatlari bilan) sukut qilsa, bu uning nikohga izn bergani bo‘ladi.
Barcha fiqhiy manbalarimizda kelin va kuyov o‘z roziligini bildirishi (iyjob va qabul) nikohning asosiy rukni ekani bayon qilingan. Kelin-kuyovdan biri nikohga rozi bo‘lmasa, nikoh durust bo‘lmaydi.
Ota-onaning vazifasi esa farzandini boylik, mansab yoki boshqa g‘arazlar sababli ko‘r-ko‘rona uylanish yoki erga tegishga majburlash emas. Balki farzandiga juft bo‘layotgan yigit yo qizning diyonati, xulq-odobiga va kasb-hunariga e’tibor qilishdir.
O‘z o‘rnida turmush qurayotgan farzand ham ota-onasining tavsiyalari o‘rinli bo‘lsa, qabul qilishi, qaysarlik qilmay ularning hayotiy tajribalaridan foydalanishi kerak.
Xotin-qizlarni majburlab erga berish holatlarida Payg‘ambarimiz alayhissalomning ayolga nikoh yo ajralishni tanlash ixtiyorini berganlari ma’lum. Hatto bir holatda qiz kambag‘al yigitni, ota-ona esa boy yigitni tanlaganida, u zot qizning ixtiyorini ustun qo‘yib:
لم ير للمتحابين مثل النكاح
«Bir-birini yaxshi ko‘rganlar uchun nikohdan yaxshisi yo‘qdir", dedilar (Imom Ibn Moja rivoyati). Vallohu a’lam"
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining tashabbuslari bilan xotin-qizlarning ma’naviy-ma’rifiy saviyasini yuksaltirish va intellektual salohiyatini oshirishga qaratilgan xayrli loyihalar izchil davom etmoqda.
Shu maqsadda O‘zbekiston musulmonlari idorasining Xotin-qizlar masalalari bo‘yicha bo‘limi tashabbusi hamda mas’ullari bevosita ishtirokida joylarda bosh imom-xatiblarning xotin-qizlar masalalari bo‘yicha yordamchilari va mahalla otinoyilari o‘rtasida «Zakovat» intellektual bellashuvlari tashkil etilmoqda.
Xususan, mazkur bilimlar bahsi Toshkent shahri, Xorazm va Surxondaryo viloyatlarida ko‘tarinki ruhda bo‘lib o‘tdi:
Toshkent shahrida kechgan bahslarda otinoyilar tarixiy, adabiy, mantiqiy va diniy bilimlarini sinovdan o‘tkazdi. Yakunda «Tasnim» jamoasi 1-o‘rinni egalladi, «Ma’rifat sohibalari» 2-o‘ringa, «Oqilalar» jamoasi esa 3-o‘ringa munosib ko‘rildi.
Xorazm viloyatida «Ilm — ziyo, tafakkur — kamolot sari yo‘l!» shiori ostida o‘tgan bellashuvda O‘MI Xotin-qizlar masalalari bo‘yicha bo‘limi boshlig‘i Dilfuza Egamova, diniy soha vakillari hamda hudud otinoyilari qatnashib, bilim va tajriba almashishdi.
Surxondaryo viloyatida esa ishtirokchilar ijtimoiy-siyosiy, aqidaviy-fiqhiy va mantiqiy savollarga jamoaviy tarzda javob berib, yuqori tayyorgarlik namoyish etdi hamda respublika bosqichi yo‘llanmalarini qo‘lga kiritdi.
Mazkur intellektual tadbirlar jamiyatda, xususan, oilalar va xotin-qizlar orasida ma’naviy sog‘lom muhitni mustahkamlashda fidoyilik ko‘rsatib kelayotgan otinoyilarning dunyoqarashini yanada kengaytirish va o‘zaro hamjihatligini kuchaytirishga xizmat qiladi.
Bellashuvlar so‘ngida g‘olib va sovrindorlarga tashkilotchilar tomonidan diplom hamda esdalik sovg‘alari topshirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati