Alloh taolo bizga juda ko'plab ne'matlar bergan. Bu ne'matlar shunchalar ko'pki, ularni sanab adog'iga eta olmaymiz. Nafas olishimiz, ko'zlarimiz ko'rishi, turli hidlar va tamlarni farqlay olishimiz, qo'l-oyoqlarimiz harakati, bularning barchasi hech narsa bilan o'lchab bo'lmas darajadagi ulkan ne'matlardir. Agar bizda shulardan boshqa ne'mat bo'lmasa ham Allohning bergan ne'matlarini haqqini ado eta olmagan bo'lardik. Lekin atrofga nazar solsangiz, mislsiz va sanoqsiz ne'matlar aro ko'milib yashayotganimizni his qilasiz. Mol-dunyo, lazzatli taomlar, zamonaviy markablar, dang'illama uylar va hokazo... Bu ne'matlar hammasi o'z yo'ligayu lekin bu ne'matlar ichida eng buyuklaridan biri shubhasiz, farzand ne'matidir.
Sababi hayotingizda Alloh taolo sizga nimaiki moddiy ne'matlar bergan bo'lsa, ularning barini o'ylab ham o'tirmay farzandingizning kamoli uchun qurbon qilishga tayyor turasiz. Biror kishi agar unga sog'lom fitrat berilgan bo'lsa, farzandining baxti uchun o'zidagi biror moddiy ne'matga baxillik qilmaydi. Buni barcha birdek e'tirof etadi.
Musulmon odam doim yodida tutishi lozimki, Alloh taolo Qiyomat kuni bizga ato etgan bu adadsiz ne'matlari haqida hisob qiladi. Ne'matlarning kichigidan tortib kattasigacha nimaga sarflaganimiz, qanday sarflaganimiz haqida hisob so'raydi. Shular qatorida farzand ne'mati haqida ham.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “So'ngra Alloh sizga bergan barcha nematlar haqida albatta so'ralursizlar”(Takasur surasi, 7-oyat).
Mana shu oyatni bir tadabbur qilib ko'raylik. Ustimizga yog'ilib turgan son-sanoqsiz ne'matlar shukrini ado etyapmizmi? Ushbu ne'matlarni to'g'ri yo'lda sarflayapmizmi?
Bularning ichida eng qiymatli ne'mat bo'lmish farzandlarimiz haqida Robbimiz so'rab qolsa, beradigan javobimiz tayyormi? Farzandlarimizning tarbiyasi qanday bo'lgani, ularning tarbiyasiga qancha vaqt, ilm, mablag' sarflaganimiz haqida so'rasa-chi? Farzandlarimiz ertaga Qiyomat kunida yuzimizni yorug' qiladigan darajada salohiyatli, tarbiyali, axloq-odoblimi?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Qiyomat kunida Odam bolasining qadami toki besh narsa haqida so'ralmagunicha, Robbining xuzuridan siljimaydi: umrini nimalarga sarflagani, yoshligini nimalar bilan o'tkazgani, molini qayerdan topib, qayerga sarflagani hamda olgan ilmiga amal qilgani yoki qilmagani haqida”.
Bugun Allohga shukrki, qo'limizda juda ham ko'p ne'matlar bor. Mana shu ne'matlarni farzandlarimiz tarbiyasi yo'lida safarbar qilishga tirishmog'imiz darkor. Robbimiz bizga bergan sog'lik-salomatlik, mol-dunyo, tinchlik-omonlik hamda bo'sh vaqt kabi ne'matlardan farzandlarimiz tarbiyasi yo'lida foydalanib qolishimiz kerak.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Beshta narsadan oldin beshta narsani g'animat bil: qarishingdan oldin yoshligingni, kasal bo'lishdan oldin sog'ligingni, faqirligingdan oldin boyligingni, mashg'ul bo'lishingdan oldin bo'sh vaqtingni va o'limdan oldin hayotingni”.
Yaxshi bir tavsiya shuki, er-hotin birga o'tirib bir qog'ozga o'zlarida mavjud bo'lgan barcha moddiyu ma'naviy ne'matlarni yozib chiqadilar. Keyin shu imkoniyatlardan farzand tarbiyasi yo'lida qanday foydalanish mumkinligi haqida bosh qotiradilar. Ana shunda Allohning izni ila o'sha oilaga juda ham ko'plab futuhotlar fayz-barakalar yog'ilsa ajab emas, inshaalloh. Zero, mehribon Robbimiz O'z Kalomida “Bizni yo'limizda jiddu jahd qilganlarni to'g'ri yo'llarimizga yo'llab qo'yamiz” deb marhamat qilgan.
Doktor Abdulloh Muhammad Abdulmu'tining
"Farzand tarbiyasida 700 ta saboq" kitobidan
G'iyosiddin Habibulloh, Kamronbek Islom tarjimasi.
Bugun, 22 iyun kuni Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti ustozlari tomonidan buxorolik alloma Nuriddin Sobuniyning “Al-Bidoya fil-hidoya” kitobi bo‘yicha ijoza berish tadbiri bo‘lib o‘tdi. Unda soha vakillari, professor-o‘qituvchilar, talaba-yoshlar, OAV vakillari ishtirok etdi.
Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi yetakchi ilmiy xodimi, doktor Ahmad Sa’d Damanhuriy boshchiligida Toshkent islom institutining 17 nafar professor-o‘qituvchisi ikki yil davomida ushbu asarni o‘qib tugatib, ijoza olishga muvaffaq bo‘ldi.
Ma’lumot o‘rnida, Buxoro kalom maktabining ulug‘ namoyandasi Nuriddin Sobuniyning ushbu asari ahli sunna val jamoa, xususan, hanafiy-moturidiylik aqidasini tizimli va mantiqiy asosda yoritib bergan eng mo‘tabar manbalardan sanaladi. Muallifning shoh asari bo‘lmish “Al-Kifoya fil-hidoya”ning muxtasari (ixcham shakli) bo‘lgan bu kitob asrlar davomida Movarounnahr va xorijiy o‘lkalar madrasalarida asosiy darslik bo‘lib kelgan.
Bu kabi xayrli ilmiy tadbirlar ustozlarning mahoratini oshirish bilan bir qatorda, sof islom aqidasini yot g‘oyalardan himoya qilish va moturidiya ta’limotini xalqimizga to‘g‘ri yetkazishda ulkan ahamiyat kasb etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati