Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Iyun, 2026   |   14 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:07
Quyosh
04:53
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
29 Iyun, 2026, 14 Muharram, 1448

“…so'ralursizlar”

22.02.2024   812   4 min.
“…so'ralursizlar”

Alloh taolo bizga juda ko'plab ne'matlar bergan. Bu ne'matlar shunchalar ko'pki, ularni sanab adog'iga eta olmaymiz. Nafas olishimiz, ko'zlarimiz ko'rishi, turli hidlar va tamlarni farqlay olishimiz, qo'l-oyoqlarimiz harakati, bularning barchasi hech narsa bilan o'lchab bo'lmas darajadagi ulkan ne'matlardir. Agar bizda shulardan boshqa ne'mat bo'lmasa ham Allohning bergan ne'matlarini haqqini ado eta olmagan bo'lardik. Lekin atrofga nazar solsangiz, mislsiz va sanoqsiz ne'matlar aro ko'milib yashayotganimizni his qilasiz. Mol-dunyo, lazzatli taomlar, zamonaviy markablar, dang'illama uylar va hokazo... Bu ne'matlar hammasi o'z yo'ligayu lekin bu ne'matlar ichida eng buyuklaridan biri shubhasiz, farzand ne'matidir.

Sababi hayotingizda Alloh taolo sizga nimaiki moddiy ne'matlar bergan bo'lsa, ularning barini o'ylab ham o'tirmay farzandingizning kamoli uchun qurbon qilishga tayyor turasiz. Biror kishi agar unga sog'lom fitrat berilgan bo'lsa, farzandining baxti uchun o'zidagi biror moddiy ne'matga baxillik qilmaydi. Buni barcha birdek e'tirof etadi.

Musulmon odam doim yodida tutishi lozimki, Alloh taolo Qiyomat kuni bizga ato etgan bu adadsiz ne'matlari haqida hisob qiladi. Ne'matlarning kichigidan tortib kattasigacha nimaga sarflaganimiz, qanday sarflaganimiz haqida hisob so'raydi. Shular qatorida farzand ne'mati haqida ham.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “So'ngra Alloh sizga bergan barcha nematlar haqida albatta so'ralursizlar”(Takasur surasi, 7-oyat).

Mana shu oyatni bir tadabbur qilib ko'raylik. Ustimizga yog'ilib turgan son-sanoqsiz ne'matlar shukrini ado etyapmizmi? Ushbu ne'matlarni to'g'ri yo'lda sarflayapmizmi?

Bularning ichida eng qiymatli ne'mat bo'lmish farzandlarimiz haqida Robbimiz so'rab qolsa, beradigan javobimiz tayyormi? Farzandlarimizning tarbiyasi qanday bo'lgani, ularning tarbiyasiga qancha vaqt, ilm, mablag' sarflaganimiz haqida so'rasa-chi? Farzandlarimiz ertaga Qiyomat kunida yuzimizni yorug' qiladigan darajada salohiyatli, tarbiyali, axloq-odoblimi?

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Qiyomat kunida Odam bolasining qadami toki besh narsa haqida so'ralmagunicha, Robbining xuzuridan siljimaydi: umrini nimalarga sarflagani, yoshligini nimalar bilan o'tkazgani, molini qayerdan topib, qayerga sarflagani hamda olgan ilmiga amal qilgani yoki qilmagani haqida”.

Bugun Allohga shukrki, qo'limizda juda ham ko'p ne'matlar bor. Mana shu ne'matlarni farzandlarimiz tarbiyasi yo'lida safarbar qilishga tirishmog'imiz darkor. Robbimiz bizga bergan sog'lik-salomatlik, mol-dunyo, tinchlik-omonlik hamda bo'sh vaqt kabi ne'matlardan farzandlarimiz tarbiyasi yo'lida foydalanib qolishimiz kerak.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Beshta narsadan oldin beshta narsani g'animat bil: qarishingdan oldin yoshligingni, kasal bo'lishdan oldin sog'ligingni, faqirligingdan oldin boyligingni, mashg'ul bo'lishingdan oldin bo'sh vaqtingni va o'limdan oldin hayotingni”.

Yaxshi bir tavsiya shuki, er-hotin birga o'tirib bir qog'ozga o'zlarida mavjud bo'lgan barcha moddiyu ma'naviy ne'matlarni yozib chiqadilar. Keyin shu imkoniyatlardan farzand tarbiyasi yo'lida qanday foydalanish mumkinligi haqida bosh qotiradilar. Ana shunda Allohning izni ila o'sha oilaga juda ham ko'plab futuhotlar fayz-barakalar yog'ilsa ajab emas, inshaalloh. Zero, mehribon Robbimiz O'z Kalomida “Bizni yo'limizda jiddu jahd qilganlarni to'g'ri yo'llarimizga yo'llab qo'yamiz” deb marhamat qilgan.

Doktor Abdulloh Muhammad Abdulmu'tining
"Farzand tarbiyasida 700 ta saboq" kitobidan
G'iyosiddin Habibulloh, Kamronbek Islom tarjimasi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Bir lahza to‘xtab o‘ylab ko‘ring...

26.06.2026   7055   3 min.
Bir lahza to‘xtab o‘ylab ko‘ring...

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Ey aziz yoshlar!

Siz giyohvand moddaning quliga aylanish uchun dunyoga kelmagansiz.

Alloh sizni buyuk maqsadlar uchun yaratdi. Siz go‘zal orzular sari qadam tashlaydigan, ilm olish, Insoniyyatga xizmat qilish, ota-onangizning yuzini yorug‘ qilish uchun yaratilgansiz.

Sizni onangiz to‘qqiz oy bag‘rida ko‘tarib, tunlari uyqusiz qolib, ko‘z yosh to‘kib katta qilgani – bir kun kelib ko‘chalarda sarson bo‘lishingiz uchun emas.

Otangizning peshona teri, mashaqqati va umri – zahar tutatib o‘tirishingiz uchun emas.

Bir lahza to‘xtab o‘ylab ko‘ring...

Agar bugun siz qo‘lingizdagi giyohvand moddaga qarayotgan bo‘lsangiz, bir chetda onangiz sizning kelajagingiz haqida duo qilib o‘tirgandir. Agar siz gunohga qadam qo‘yayotgan bo‘lsangiz, otangiz sizni odamlar ichida hurmatli inson bo‘lsin deb mehnat qilayotgandir.


Siz buning uchun tug‘ilmadingiz!

Sizning qo‘lingizda kashfiyotlar kaliti bo‘lishi kerak edi, zahar emas.

Sizning tilingizda shukru zikr bo‘lishi kerak edi, dillarni og‘ritadigan gaplar emas.

Sizning qalbingizda orzu va maqsadlar bo‘lishi kerak edi, pushaymonlik emas.

Bugun sizni gunohga chorlayotgan "do‘stlar" qabrga siz bilan kirmaydi. Hisob-kitob kunida ham yoningizda turmaydi. Ammo qilgan amallaringiz siz bilan birga boradi.

Shuning uchun hali vaqt bor ekan, ortga qayting!


Bir dona tavba ba’zan yillar davom etgan gunohdan kuchli bo‘ladi.

Bir dona qat’iy qaror ba’zan butun hayotni o‘zgartirib yuboradi.

Ey yosh musulmon! Siz TikTok va Instagram lentasida adashib qoladigan, nafsining ortidan yuguradigan avlod emas, balki tarix yozadigan avlodsiz.

Siz ummatning umidi.

Siz ota-onangiz duosi.

Siz jonajon vataningizning ertangi umidisiz.

Siz ilm majlislarining bezagisiz.


O‘zingni arzon narsalarga sotib yubormang. Chunki Alloh sizni juda qimmat yaratgan.

Bir lahzalik kayf uchun bir umr afsus chekishga arzimaydi.


Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: Zarar berish ham, zarar ko‘rish ham yo‘q”.

Giyohvand moddaga berilgan inson ham o‘ziga ham boshqalarga ulkan zarardir.


Ulamolarimiz aytadilar: “Ma’siyatlarning boshlanishi shahvatdir, oxiri esa hasrat va nadomatdir”.

Bugun gunoh lazzatdek ko‘rinadi, ammo ertaga qalbni ezadigan pushaymonlikka aylanadi.

Ey yoshlar! Bir lahzalik lazzat uchun bir umr hasrat chekib qolmang. Giyohvandlik sizga baxt va erkinlik emas, qullik va pushaymonlik olib keladi. O‘zingizni ham, ota-onangizning umidlarini ham asrang!

Alloh barcha yoshlarimizni giyohvandlik, ichkilikbozlik va har bir yomon illatdan asrasin. Omin.


Nuriddin HAMRAQULOV,
Yakkasaroy tumani Rahimjon hoji ota jome masjidi imom noibi