Alloh taolo bizga juda ko'plab ne'matlar bergan. Bu ne'matlar shunchalar ko'pki, ularni sanab adog'iga eta olmaymiz. Nafas olishimiz, ko'zlarimiz ko'rishi, turli hidlar va tamlarni farqlay olishimiz, qo'l-oyoqlarimiz harakati, bularning barchasi hech narsa bilan o'lchab bo'lmas darajadagi ulkan ne'matlardir. Agar bizda shulardan boshqa ne'mat bo'lmasa ham Allohning bergan ne'matlarini haqqini ado eta olmagan bo'lardik. Lekin atrofga nazar solsangiz, mislsiz va sanoqsiz ne'matlar aro ko'milib yashayotganimizni his qilasiz. Mol-dunyo, lazzatli taomlar, zamonaviy markablar, dang'illama uylar va hokazo... Bu ne'matlar hammasi o'z yo'ligayu lekin bu ne'matlar ichida eng buyuklaridan biri shubhasiz, farzand ne'matidir.
Sababi hayotingizda Alloh taolo sizga nimaiki moddiy ne'matlar bergan bo'lsa, ularning barini o'ylab ham o'tirmay farzandingizning kamoli uchun qurbon qilishga tayyor turasiz. Biror kishi agar unga sog'lom fitrat berilgan bo'lsa, farzandining baxti uchun o'zidagi biror moddiy ne'matga baxillik qilmaydi. Buni barcha birdek e'tirof etadi.
Musulmon odam doim yodida tutishi lozimki, Alloh taolo Qiyomat kuni bizga ato etgan bu adadsiz ne'matlari haqida hisob qiladi. Ne'matlarning kichigidan tortib kattasigacha nimaga sarflaganimiz, qanday sarflaganimiz haqida hisob so'raydi. Shular qatorida farzand ne'mati haqida ham.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “So'ngra Alloh sizga bergan barcha nematlar haqida albatta so'ralursizlar”(Takasur surasi, 7-oyat).
Mana shu oyatni bir tadabbur qilib ko'raylik. Ustimizga yog'ilib turgan son-sanoqsiz ne'matlar shukrini ado etyapmizmi? Ushbu ne'matlarni to'g'ri yo'lda sarflayapmizmi?
Bularning ichida eng qiymatli ne'mat bo'lmish farzandlarimiz haqida Robbimiz so'rab qolsa, beradigan javobimiz tayyormi? Farzandlarimizning tarbiyasi qanday bo'lgani, ularning tarbiyasiga qancha vaqt, ilm, mablag' sarflaganimiz haqida so'rasa-chi? Farzandlarimiz ertaga Qiyomat kunida yuzimizni yorug' qiladigan darajada salohiyatli, tarbiyali, axloq-odoblimi?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Qiyomat kunida Odam bolasining qadami toki besh narsa haqida so'ralmagunicha, Robbining xuzuridan siljimaydi: umrini nimalarga sarflagani, yoshligini nimalar bilan o'tkazgani, molini qayerdan topib, qayerga sarflagani hamda olgan ilmiga amal qilgani yoki qilmagani haqida”.
Bugun Allohga shukrki, qo'limizda juda ham ko'p ne'matlar bor. Mana shu ne'matlarni farzandlarimiz tarbiyasi yo'lida safarbar qilishga tirishmog'imiz darkor. Robbimiz bizga bergan sog'lik-salomatlik, mol-dunyo, tinchlik-omonlik hamda bo'sh vaqt kabi ne'matlardan farzandlarimiz tarbiyasi yo'lida foydalanib qolishimiz kerak.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Beshta narsadan oldin beshta narsani g'animat bil: qarishingdan oldin yoshligingni, kasal bo'lishdan oldin sog'ligingni, faqirligingdan oldin boyligingni, mashg'ul bo'lishingdan oldin bo'sh vaqtingni va o'limdan oldin hayotingni”.
Yaxshi bir tavsiya shuki, er-hotin birga o'tirib bir qog'ozga o'zlarida mavjud bo'lgan barcha moddiyu ma'naviy ne'matlarni yozib chiqadilar. Keyin shu imkoniyatlardan farzand tarbiyasi yo'lida qanday foydalanish mumkinligi haqida bosh qotiradilar. Ana shunda Allohning izni ila o'sha oilaga juda ham ko'plab futuhotlar fayz-barakalar yog'ilsa ajab emas, inshaalloh. Zero, mehribon Robbimiz O'z Kalomida “Bizni yo'limizda jiddu jahd qilganlarni to'g'ri yo'llarimizga yo'llab qo'yamiz” deb marhamat qilgan.
Doktor Abdulloh Muhammad Abdulmu'tining
"Farzand tarbiyasida 700 ta saboq" kitobidan
G'iyosiddin Habibulloh, Kamronbek Islom tarjimasi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Padari buzrukvorim shunday dedilar: "Birodar! Darhaqiqat, ilm ato qilish va foyda yetkazish na ustozning, na voizning va na nasihat qiluvchining ishi. U narsa boshqa bir Zotning ato etganidir. Ilmni Alloh beradi. Biror vosita orqali beradi, kimnidir sabab ham qiladi. Agar biror odam ilm tolibi bo‘lib haqiqiy talab ila kelsa, u holda Alloh taolo ustozning qalbida uning uchun foydali bo‘ladigan narsani solib qo‘yadi. Yo‘qsa, biror kimsada o‘zgaga biror foyda yetkazish qudrati yo‘qdir. Toki, Alloh taoloning tavfiqi bo‘lmasa va U Zot iroda qilmasa, biror shaxs o‘zgaga foyda yetkaza olmaydi. Alloh xohlasa, bir jumla ila foyda yetkazishi mumkin. Agar xohlamasa, uzun va mazmundor va’zlar hammasi bekor ketadi".
Ulug‘larimizning bir gapi bor: "Tolibning (ilm) talabi barakotidan (ilm) aytuvchining qalbi va tiliga Alloh taolo eshituvchilar uchun foydali narsani joriy qilib qo‘yadi".
Din ilmining barakalari
Shayxul islom, Alloma Shamsul Haq Afg‘oniy rahmatullohi alayh aytadilar: «Devbandagi "Dorul ulum" madrasasida hadis ilmining bir talabasi vafot etdi. Janoza o‘qilib, dafn qilindi. Keyin vorislariga xat yuborildi. Masofa uzoqligi uchun xat olti oy deganda yetib bordi. Marhumning qarindoshlari kelishdi... Rektor Qori Muhammad Toyyib hazratlari bilan uchrashishdi va: "Biz mayyitni qabrdan qazib olib, yurtimizga olib ketishni xohlaymiz", deyishdi. Qori Muhammad Toyyib hazratlari ularga uzoq tushuntirdilar. Lekin ular juda qaysar edi, gapga kiray deyishmasdi. Shunda Qori Muhammad Toyyib hazratlari ularni mening huzurimga yubordilar. Men ham ularga uzoq tushuntirdim. Ular esa: "Biz mayyitni yo olib ketamiz, yoki butun qarindoshlarimiz bilan bu yerga ko‘chib kelib olamiz", deyishdi...
Xullas, qabr qazildi, ne xolki, olti oydan keyin mayyit kafanida bus-butun yotgan edi. Undan ajib xushbo‘y taralardi. Mayyitning jasadi qutiga solindi va hurmat yuzasidan bir talaba ular bilan birga yuborildi. Uning yurtiga temir yo‘l orqali borilar edi. Temir yo‘l vokzalida bojxona va nazoratchi xodimlar to‘xtatib: "Bu qutida mayyit emas, noqonuniy yo‘l ila olib ketilayotgan mushki anbar bor", deb, tobutni ochishga majburlashdi. Ochib qarasalar, ne ko‘z bilan ko‘rsinlarki, unda o‘lik jasad, ammo hadis ilmini o‘rganayotgan talabaning jasadi bor edi, undan judayam xush hid taralayotgan edi.
"Nasihatlar guldastasi" kitobidan