Mashhur ayollar hayotidan

Muallif: Hanan Bani Ali

1. Halima as-Sa’diyaning nasabi.
2. Halima as-Sa’diyaning Islomni qabul qilishi.
3. Halima as-Sa’diyaning Payg‘ambar bilan bog‘liq voqeasi.
4. Payg‘ambarimiz alayhissalomning Halima onamizga bo‘lgan vafosi.
5. Payg‘ambarimiz alayhissalomning Halima onamizning farzandlariga bo‘lgan vafosi.

1. Halima as-Sa’diyaning nasabi

Halima — Abu Zuaybning qizi, uning ismi Abdulloh ibn Horis ibn Shijna ibn Rizam ibn Nozira ibn Sa’d ibn Bakr ibn Havozin edi. Banu Sa’d qabilasi — Halima as-Sa’diya yashagan qishloq, Toif shahridan taxminan 70 km janubda joylashgan. Ba’zi manbalarga ko‘ra, bu qishloq Makka sharqida joylashgan.

2. Halima as-Sa’diyaning Islomni qabul qilishi

Ko‘pchilik ulamolarning fikriga ko‘ra, Halima va u kishining turmush o‘rtog‘i Islomni qabul qilgan. U Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam sahobiya ayollaridan biri sifatida tan olingan. Abu Qosim Tabaraniy uni o‘zining hadis to‘plamlarida zikr qilgan.

Uning ta’rificha, Halima onamiz Payg‘ambarimiz sollallohu alayha vasallam Xadicha onamizga uylanganidan so‘ng, unga kelib, mamlakatdagi qahatchilikdan shikoyat qilgan. Payg‘ambar alayhissalom Xadicha oanmizga murojaat qilib, unga 40 ta qo‘y va bir tuya berdirgan. Keyinroq, nubuvvatdan keyin ham u kishi Payg‘ambarimiz sallollog‘hu alayhi va sallam huzurlariga kelib, Islomni qabul qilgan va u kishining turmush o‘rtog‘i ham Islomga kirgan.

3. Halima as-Sa’diyaning Payg‘ambarimiz bilan bog‘liq voqeasi

Halima as-Sa’diya hikoya qiladi: u Makkaga bola yemizish uchun kelganida, boshqa barcha yemizuvchi ayollar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yetim bo‘lgani uchun u kishini olishni istamagan. Halima onamiz va u kishining oilasi juda og‘ir ahvolda bo‘lishgan, ozuqa yetarli emas edi. U kishi otasidan yetim qolgan Muhammad sollallohu alayhi vasallamni ko‘rib, uni onasi Omina onamizdan olib, o‘z qishlog‘iga olib ketadi.

Halima as-Sa’diya onamiz o‘z hayoti haqida hikoya qilib shunday deydi: Payg‘ambarimiz Muhammmad sollallohu alayhi vasallamni sut ona sifatida tarbiyalash maqsadida qishlog‘iga olib kelganlaridan so‘ng, u kishida mavjud bo‘lgan mol-hayvonlarining suti ko‘paygan hamda u kishining ko‘kragida ham sut ko‘payib, Muhammad sollallohu alayhi vasallamni va o‘z o‘g‘lini to‘yg‘azib emizgan. Ular qishlog‘ida to‘kinchilik, farovon va qalbalari surur bo‘lgan holda hayot kechirgan, buning barchasi Muhammad sollallohu alayhi vasallamning barokati tufayli sodir bo‘lgan.

4. Payg‘ambarimizning Halima onamiz xonadonida tarbiyalanishi

Muhammad sollallohu alayhi vasallam bolaligining dastlabki yillarini Halima as-Sa’diyaning uyida, Banu Sa’d sahrosida o‘tkazgan. U zot sog‘lom, jismonan yetuk, ravon tilli bola sifatida o‘sib ulg‘aydi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam 4 yoshiga yetganlarida bir voqea sodir bo‘lgan: u kishi o‘rtoqlari bilan o‘ynayotganda, ikki farishta - Jabroil va Mikoil (alayhimus salom) – u kishining oldiga kelishib, ko‘kragini yorib, qalbini chiqarishadi, uni Zamzam suvi va muz bilan yuvishadi. So‘ng, u zotning yuragi tozalanib, muhrlanadi va Allohning amri bilan qayta joyiga qo‘yiladi.

Halima as-Sa’diya Muhammad sollallohu alayhi vasallam uchun juda katta xavotirga tushgan edi. Bolalar unga kelib, bo‘lib o‘tgan voqea haqida xabar berishganida, halima onamiz Payg‘ambarga (sollallohu alayhi vasallam) biror narsa bo‘libdi, deb o‘yladi. Shuning uchun u Muhammad alayhissalomni Omina onamizga qaytarib berdi. Ammo, Omina onamiz bu voqeani eshitganida na qo‘rqdi va na g‘amgin bo‘ldi, chunki u kishi o‘g‘li kelajakda ulug‘ shaxs bo‘ladi deb ishongan edi, bu ishonch unga tug‘ruq kechasida ko‘rgan tushi orqali ma’lum qilingan edi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning Halima as-Sa’diyaga bo‘lgan vafolari

Muhammad sollallohu alayhi vasallam Halima as-Sa’diya onamizga juda vafodor bo‘lgan. Unga nisbatan u kishini farzandidek qalbida alohida o‘rin bor edi. Bunga dalil – Makkaning fathi kuni Halima onamizning singlisi Payg‘ambarimiz alayhissalomning huzuriga kelganida, u zot undan Halima onamiz haqida so‘radi. Singlisi Halimat onaning vafot etganini aytganida, Payg‘ambarimizning muborak ko‘z yoshlari to‘kildi. U zot Halima onamizni singdisiga kiyim-kechak va 200 dirham pul hadya etdi. Singlisi ketar ekan, shunday dedi: “Siz kichikligingizda ham, katta bo‘lganingizda ham eng yaxshi inson edingiz”.  

Payg‘ambarimizning Halima onamizning farzandlariga bo‘lgan vafolari

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam Halima onamizning farzandlariga ham vafodor bo‘lganlar. Bu holat Havozin urushida musulmonlar g‘alaba qilganidan keyin o‘z aksini topadi. G‘animatlar orasida Halima onamizning qizi Shayma ham bor edi. U Payg‘ambarning huzuriga olib kelinganda, u uni samimiyat bilan qarshi oldi, o‘z ridosini yerga yoyib, uni o‘sha yerga o‘tqazdi. So‘ng u Shaymaga ixtiyor berdi: xohlasa hurmat-ehtirom bilan Payg‘ambarimizning yonida qolishi mumkin, xohlasa o‘z qavmiga qaytishi mumkin edi. Shayma o‘z qavmiga qaytishni tanladi, lekin u Islomni qabul qildi va Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam uni ulug‘lab, hurmat ko‘rsatdi.

Xulosa

Ulamolar Halima as-Sa’diya onamiz Islomni qabul qilgan deb hisoblashadi. Bu maqolada Halima onamizning Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam bolaligi davridagi hayotida tutgan o‘rni, u zotni emizgani, bu sababli kelgan xayru barakalar, sahroda u zotni tarbiyalashi va kishini xavotirga solgan “shaqqus sadr” voqeasi haqida so‘z bordi.

Shuningdek, Payg‘ambarimizning Halima onamiz va u kishining farzandlariga nisbatan vafodorligi haqida ham so‘z yuritildi.

Ilyosxon AHMЕDOV tayyorladi