O‘tgan jamiki ummatlarga Alloh taolo O‘zining payg‘ambarlarini yubordi. Ular yagona Allohga ibodat qilishga, Unga hech narsani shirk keltirmaslikka da’vat etdilar. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Qaysi bir ummatki bo‘lsa, unda ogohlantirguvchi bo‘lgan” (Fotir surasi, 24-oyat).
Ammo yuborilgan payg‘ambarlarning har biri qavmi tomonidan mazax qilindi, sehrgarlikda ayblandi. Demak, yer yuzida insonlar taqralganidan boshlab sehr mavjud bo‘lgan ekan. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Xuddi shunday, bulardan avvalgilarga ham har bir Payg‘ambar kelgan vaqt (uni) sehrgar yoki majnun deganlar” (Zoriyot surasi, 52-oyat).
Alloma Ibn Hajar Asqaloniy rahmatullohi alayh aytadilar: “Sehr Nuh alayhissalomning zamonida ham mavjud edi. Chunki Alloh taolo Nuh alayhissalomni yuborgan qavm uni sehrgar deyishgan” (Fathul Boriy. 223/10).
Sehrning ko‘rinishlari turli qavmlar bo‘ylab yoyildi. Ayniqsa, Muso alayhissalomning davrlarida sehr va jodu juda keng tarqaldi. Ibn Xaldun rahimahulloh yozadi: “Muso alayhissalom payg‘ambarlik qilgan vaqtlarida Bobil va Misr o‘lkalarida hatto sehrning mashhur bozorlari bor edi” (Tarix Ibn Xaldun. 657/1).
Davron NURMUHAMMAD
YUNЕSKO Butunjahon merosi qo‘mitasining Koreya Respublikasining Pusan shahrida bo‘lib o‘tgan 48-sessiyasida yurtimiz uchun xayrli va quvonchli yangilik e’lon qilindi. Unda "Toshkent modernizm me’morchiligi. Markaziy Osiyoda zamonaviylik va an’analar" milliy nominatsiyasi YUNЕSKO Butunjahon merosi ro‘yxatiga rasman kiritildi.
Shu tariqa, poytaxtimiz Toshkentning XX asr ikkinchi yarmiga oid 10 ta noyob va muhtasham me’moriy inshooti xalkaro miqyosda e’tirof etildi.
Sessiyada O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi hamda YUNЕSKO ishlari bo‘yicha Milliy komissiyasi delegatsiyasi ishtirok etdi. Bu yuksak natija davlatimiz tomonidan milliy, tarixiy va madaniy merosimizni asrab-avaylash, chuqur o‘rganish hamda dunyoga keng targ‘ib etishga qaratilayotgan xayrli siyosatning namunasidir.
Jahon merosi ro‘yxatidan o‘rin olgan noyob binolar:
- “Marvarid” turar joy binosi;
- O‘zbekiston tarixi davlat muzeyi;
- “Xalqlar do‘stligi” san’at saroyi;
- O‘zbekiston davlat san’at muzeyi;
- Toshkent davlat sirki;
- O‘zbekiston Badiiy akademiyasining Markaziy ko‘rgazmalar zali;
- O‘zbekiston kino sa’at saroyi;
- “Eski Jo‘va” (Chorsu) bozori;
- “Kosmonavtlar” metro bekati;
- “Quyosh” geliokompleksi.
Ushbu me’moriy yodgorliklar zamonaviy muhandislik g‘oyalari hamda Markaziy Osiyo va sharqona milliy me’morchilik an’analarining yuksak badiiy uyg‘unligini o‘zida mujassam etgani bilan g‘oyat ahamiyatlidir.
Ularning YUNЕSKO ro‘yxatiga kiritilishi yurtimiz me’moriy merosining xalqaro maydondagi nufuzini yanada oshirib, ularni asl holicha muhofaza qilish, tariximiz va qadriyatlarimizni kelajak avlodlarga bekamu ko‘st yetkazish borasida ulkan mas’uliyat yuklaydi.
Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi hamda YUNЕSKO ishlari bo‘yicha Milliy komissiya raisi Gayane Umerovaning ta’kidlashicha, bu tarixiy qaror mamlakatimizning zamonaviy me’morchilik xazinasini jahon sahnasida munosib o‘ringa qaytarish bilan birga, ularni eng yuqori professional darajada asrash va parvarishlash vazifasini ham taqozo etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati