Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Nabiy sollallohu alayhi vasallamning uylarida qo‘y so‘yildi. Uni sadaqa qilib yuborishni buyurdilar. So‘ngra bir ish bilan uydan chiqib ketdilar. Qaytib kelgach, Oisha roziyallohu anhodan so‘radilar:
- Undan nima qoldi?
Oisha onamiz roziyallohu anho dedilar:
- Faqat qo‘li qoldi.
Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam:
غير كتفها بقى كلها
- Qo‘lidan boshqa hamma joyi qolibdi! dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Buyuk insonning buyuk javobi!
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam doimo insonlarga dunyoning oxirat ekinzori ekanini ta’kidlar edilar. Bugun faqat ekish bor. Hosil olish yo‘q. Oxiratda esa hosil yig‘ishtirish bor, ekish yo‘q!
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam imkon tug‘ilgani zahoti darrov paytni g‘animat bilib, dunyoning foniyligini, oxiratning boqiyligini insonlarga singdirishga harakat qilar edilar. Yuqoridagi savol-javob ham barcha uylarda bo‘lib turadigan oilaviy suhbat edi. Er xotinidan uydagi chiqim va ovqat haqida so‘rayapti. Nabiy sollallohu alayhi vasallam oddiy suhbatni g‘ayrioddiy darsga aylantiryaptilar! U kishi Oisha onamiz roziyallohu anhodan dunyo savolini so‘rayaptilar:
- Undan nima qoldi?
Oisha onamiz ham dunyo javobini beryaptilar
- Faqat qo‘li qoldi.
Oisha roziyallohu anhoning javoblaridan so‘ng Rasululloh sollallohu alayhi vasallam darrov oxirat darslaridan muhim bir darsni beryaptilar:
- Qo‘lidan boshqa hamma joyi qolibdi!
Qo‘limizdagi mol bizniki emas.
Bizning haqiqiy molimiz erta qiyomatda topishimiz uchun bugun Allohning huzurida zaxira qilayotgan molimizdir!
Qo‘yning qo‘li yeb tugatiladi. Ammo undan chiqarilgan sadaqa Allohning huzurida saqlanib qoladi. Alloh O‘zining karami bilan e’tibor beradigan oxiratdagi «bank»da saqlanadi!
Bu haqda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yana bunday deganlar:
من تصدق بعدل تمرة من كسب طيب - ولا يقبل الله إلا الطيب - فإن الله يقبلها بيمينه ثم يربيها لصاحبها كما يربى أحدكم فلوه حتى تكون مثل الجبل
«Kim halol topgan molidan xurmo miqdoricha sadaqa qilsa — Alloh taolo faqat halol, pok narsani qabul qiladi - albatta, Alloh uni o‘ngi bilan qabul qilib, sizlar kichkina toychoqni parvarish qilganingiz kabi o‘stirib parvarishlaydi. Hatto o‘sha sadaqasi tog‘ barobar bo‘lib ketadi» (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).
«Bank»ning ajoyibligini qarang! Zaxiraning barakasini qarang! Allohning roziligini istab qilingan xurmo miqdoridagi sadaqangizni Allohning O‘zi qabul qilib olib, uni o‘stirar ekan. Ertaga oxirat kunida Allohning huzuriga borsangiz, uni xuddi tog‘ kabi kattalashib ketgan holda topar ekansiz!
Sulton Sulaymon Qonuniy o‘lim to‘shagida yotganida atrofidagilarga: «Agar vafot qilsam, qo‘limni tobutdan chiqarib qo‘yinglar. Insonlar ko‘rsinki, sulton dunyodan ikki qo‘li bo‘sh holatda ketmoqda!» deb tayinlagan ekan.
Sadaqa qilaylik! Kafanning cho‘ntagi yo‘q!
«Nabaviy tarbiya» kitobi asosida tayyorlandi
O‘zbekiston va YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibiyati vakillari o‘rtasida onlayn uchrashuv bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Mamlakatimizning YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi ko‘magida tashkil etilgan muloqotda mahalla bilan bog‘liq madaniy an’ana va urf-odatlar, ularni xalqaro darajada targ‘ib qilish istiqbollari muhokama qilindi.
YUNЕSKOning Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish to‘g‘risidagi konvensiyasi kotibi Fumiko Oxinata va Osiyo-Tinch okeani mintaqasi uchun mas’ul dastur mutaxassisi Nikolas Tan mavzu yuzasidan o‘z fikr-mulohazalarini bayon etdi.
O‘zbekiston tomonidan Tashqi ishlar vazirligi, O‘zbekiston mahallalari uyushmasi hamda YUNЕSKO huzuridagi Doimiy vakolatxonasi vakillari mahallaning ko‘p asrlik tarixi, uning jamiyat hayotidagi alohida o‘rni va milliy an’analarni saqlashdagi ahamiyati haqida so‘z yuritdi.
Uchrashuvda mahalla O‘zbekiston xalqi turmush tarzining ajralmas qismi ekani ta’kidlandi. U insonlarni yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro yordam, hamjihatlik va katta avlod vakillariga hurmat tamoyillari asosida birlashtiradi.
YUNЕSKO Kotibiyati vakillari taqdim etilgan materiallarga katta qiziqish bildirdi. Ular O‘zbekistonda mahalla bilan bog‘liq shakllangan jamoat hayoti tartibining o‘ziga xos xususiyatlarini e’tirof etdi.
Suhbat davomida O‘zbekistonning nomoddiy madaniy merosni targ‘ib qilishdagi roli alohida qayd etildi. Shu nuqtayi nazardan, o‘zbek mahalla tizimi tajribasi YUNЕSKO Kotibiyati mutaxassislarida katta qiziqish uyg‘otdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati