O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati ilk raisi, besh respublika muftiysi
Muftiylik yillari: 1943 – 1957
Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon 1858 yili Toshkent shahrida diniy ulamo oilasida tug‘ilgan.
1943 yil 20 oktyabr kuni Turkiston o‘lkasi musulmonlarining birinchi qurultoyida “O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati” tashkil etildi. Ushbu yig‘ilishda ulamolar tomonidan Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon Diniy nazoratning ilk raisi hamda besh respublika muftiysi etib saylandi.
Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxonning xizmatlari:
– O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati tashkil etish tashabbuskori;
– Diniy nazoratni joylashtirish uchun Hastimom guzaridagi o‘zlarining ichkari va tashqari hovlilarini topshirgan;
– Diniy nazorat kutubxonasini tashkil etib, unga mingdan ortiq nodir kitob va noyob qo‘lyozmalarni hadya qilgan;
– 1924 yildan buyon to‘xtab qolgan haj safari 1945 yilda qayta tiklandi va 17 nafar ziyoratchi muftiy Eshon Boboxon rahbarligida haj ibodatini ado qildi;
– 1945 yilda Buxorodagi qadimiy ilm maskani “Mir Arab” madrasasi faoliyati qayta yo‘lga qo‘yildi;
– 1947 yili “Sovet Sharqi musulmonlari” jurnali nashr etila boshlandi;
– 1948 yili hijriy-qamariy hisob bilan musulmonlar taqvimi chop etila boshladi.
– 1957 yili Sovet Ittifoqida Qur’oni karim ilk bor chop etildi;
Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon 1957 yil 5 iyun kuni vafot etdi va “Hazrati Imom” majmuasidagi Abu Bakr Qaffol Shoshiy qabri yaqiniga dafn etildi.
Iqtisodiyot va tinchlik instituti (Institute for Economics & Peace — IEP) tomonidan e’lon qilingan «Global Peace Index 2026» reytingida O‘zbekiston 163 davlat orasida 37-o‘rinni egalladi. Mamlakatning umumiy ko‘rsatkichi 1,726 ballni tashkil etdi, xabar bermoqda O‘zA.
E’tiborlisi, O‘zbekiston bir yil ichida reytingda sezilarli yuqorilagan. 2025 yilda mamlakat 67-o‘rinda qayd etilgan bo‘lsa, 2026 yilda 37-pog‘onaga ko‘tarildi. Bu bir yilda 30 pog‘ona yuqorilash degani.
O‘zbekiston nafaqat global reytingda yuqori o‘rinni egalladi, balki Markaziy Osiyo davlatlari orasida ham birinchi bo‘ldi. Reytingda Qozog‘iston 44-o‘rinni, Tojikiston 47-o‘rinni, Qirg‘iziston 61-o‘rinni, Turkmaniston esa 66-o‘rinni egallagan.
Shu tariqa, O‘zbekiston mintaqada tinchlik va barqarorlik darajasi bo‘yicha qo‘shni davlatlar orasida eng yuqori ko‘rsatkichni qayd etdi.
O‘zbekistonning “Global Peace Index 2026” reytingida 37-o‘rinni egallashi mamlakatning xalqaro turistik imiji uchun ham muhim ijobiy ko‘rsatkich hisoblanadi.
Samarqand va Buxoroning tarixiy merosi, Xivaning betakror muhiti, Toshkentning zamonaviy qiyofasi sayyohlarni jalb qilsa, mamlakatdagi tinchlik va xavfsizlik ularning O‘zbekistonni sayohat manzili sifatida tanlashini yanada rag‘batlantirishi mumkin.
67-o‘rindan 37-o‘ringa ko‘tarilish esa O‘zbekistonning xalqaro miqyosda tinch, xavfsiz va barqaror mamlakat sifatidagi imiji mustahkamlanayotganini ko‘rsatuvchi muhim natijalardan biri.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati