O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, besh respublika muftiysi
Yashagan yillari: 1937 – 2003
Muftiylik yillari: 1982 – 1989
Shayx Shamsiddinxon Boboxonov 1937 yil Toshkent shahrida tug‘ilgan. Filologiya fanlari nomzodi, 1962-1966 yillarda Qohirada al-Azhar universitetida arab tili filologiyasi bo‘yicha tahsil olgan. 1962-1974 yillarda Ittifoq Ministrlar Sovetining Diniy ishlar bo‘yicha Kengash tarkibidagi Musulmon tashkilotlarining xalqaro aloqalar bo‘limining katta referenti, 1974-1982 yillarda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti prorektori va rektori vazifalarida faoliyat yuritgan.
1982 yil otasi muftiy Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxonning vafotidan so‘ng shu idoraga rais va muftiy etib saylangan.
Shayx Shamsiddinxon Boboxonovning xizmatlari:
– Boku, Moskva va Toshkent shaharlarida o‘tkazilgan xalqaro anjumanlarning tashabbuskori. Dinlararo xalqaro anjumanlar tashkiliy qo‘mitalariga a’zo bo‘lib, ularning o‘zaro aloqalarini mustahkamlashga faol qatnashdi;
– 1985 yil Qozon shahrida Qur’oni karimni nashr etish bo‘yicha tashkil etilgan kengashga rahbarlik qildi.
– “Sovet Sharqi musulmonlari” tahririyati uchun “Hazrati Imom” majmuasida yangi bino barpo etdi. Hozirda mazkur tahririyat negizida “Shamsiddinxon Boboxonov” nomidagi nashriyot va bosmaxona faoliyat yuritmoqda;
– “al-Adabul mufrad” tarjimasi, “Ming bir fatvo” va “So‘nmas ziyo” kabi bir nechta kitoblar muallifi;
– 1994 yildan 2003 yilgacha Misr Arab Respublikasi, Saudiya Arabistoni Qirolligi, Iordaniya Hoshimiylar Qirolligi, Kuvayt Amirligi, Bahrayn Qirolligi va Jazoir davlatida O‘zbekiston Respublikasining Favqulodda va muxtor elchisi sifatida faoliyat yuritdi;
– Butunjahon Tinchlik Kengashi, Masjidlar bo‘yicha Butunjahon Oliy Kengashi, Osiyo va Afrika xalqlari birdamligi sovet qo‘mitasi, Tinchlikni himoya qilish Sovet va O‘zbekiston qo‘mitalari, Sovet va O‘zbekiston Tinchlik jamg‘armalari kabi qator butunjahon, xalqaro va respublika tashkilotlari a’zosi;
– Iordaniya Qirollik akademiyasi haqiqiy a’zosi, Xalqaro Ibn Sino mukofoti sohibi, xalqlar o‘rtasida tinchlik va do‘stlikni mustahkamlashga qo‘shgan hissa uchun “Xalqlar do‘stligi” ordeni hamda jahonning qator mamlakatlari faxriy va esdalik nishonlari bilan taqdirlangan.
Shamsiddin Boboxonov 2003 yili 15 aprelda Toshkent shahrida vafot etdi.
Shu yil 4 iyul kuni Toshkent shahridagi “Hilol-nashr” nashriyotida diniy sohada ko‘p yillar samarali xizmat qilgan, jonkuyar ulamo, fidoiy inson, Toshkent viloyati vakilligida bosh imom-xatib vazifasida xizmat qilgan, dinimizning rivojiga, Vatanimizning ravnaqiga, masjidlarimizning obod bo‘lishiga katta hissa qo‘shgan yetuk din peshvosi Xayrulloh domla Abdumalik o‘g‘li (Turmatov)ning xotirasiga bag‘ishlangan ma’rifiy tadbir bo‘lib o‘tdi.
Tadbir Qur’oni karim tilovati va o‘tganlar haqqiga xayrli duolar bilan boshlandi.
Xotira tadbirini Ismoil domla Muhammad Sodiq ochib berib, zabardast olim Xayrulloh domla Abdumalik o‘g‘lining qilib o‘tgan xizmatlarini yosh avlodga namuna o‘laroq tanitish, o‘tganlarini xotirlash ezgu amallardan ekanini aytib o‘tdi. So‘ngra ustoz Xayrulloh domla rohimahullohning hayotiga bag‘ishlangan videolavha namoyish etildi.
Rahmatli Xayrulloh domla Abdumalik o‘g‘li Turmatov 1976 yili Toshkent viloyati Angren shahrida tavallud topgan. 2001 yilda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom oliy ma’hadini, 2003 yilda esa Toshkent davlat pedagogika institutini bitirgan.
Xayrulloh domla mehnat faoliyatini 1994 yilda Ohangaron tumanidagi “Chet Suv” jome masjidida imom-xatiblikdan boshlab, ushbu masjidda 2003 yilga qadar xizmat qilgan. Bir vaqtning o‘zida Ohangaron tumanidagi 20 maktabda o‘qituvchilik ham qilgan.
2003 yildan 2014 yilgacha Angren shahridagi “Qorabog‘” jome masjidi imom-xatibi va Angren shahri bosh imomi bo‘lib ishlagan.
2014 yildan to vafotlariga qadar Toshkent viloyati bosh imomi hamda “Zangiota” jome masjidi imom-xatibi lavozimida barakali faoliyat ko‘rsatgan.
Xayrulloh domla Turmatov rahimahulloh 2020 yil COVID-19 vabosidan og‘ir xastalanib, 16 sentyabrda vafot etdi.
Ustoz Xayrulloh domla millat va ma’rifat fidoiysi edi. U kishi qisqa umrlari davomida barchamizga ibrat bo‘ladigan amallarni qilib, o‘zlaridan xayrli ishlar va solih farzandlar qoldirib ketdilar.
Fayzli tadbirga yurtimizning peshqadam ulamolari, ahli ilmlar, fazilatli shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlarining shogirdlari, ustoz Xayrulloh domlaning safdoshlari, jumladan, ustoz Abdulhakim qori Matqulov, Abdulmalik domla Malikov, Muhammad Shokir domla Turdibekov, Qudratulloh domla Sidiqmetov, Nurali domla Mavlanov, Yahyoxon domla Boboxonov va boshqa notiqlar Xayrulloh domlaning ibratli hayot yo‘llari va yurtimizda islom ma’rifatini yoyish yo‘lidagi ulkan xizmatlarini alohida e’tirof qilib, xotirladilar.
Xususan, u zotning ilmga, zikrga bo‘lgan muhabbatlari, azimat va oliy himmatliklari, shogirdlar tarbiyasidagi zahmatlari, fidokorliklari, insoniy fazilatlari va odoblari yodga olindi.
Tadbir jarayonida ustoz Xayrulloh domlaning “Hazratni xotirlab” ko‘rsatuvi uchun bergan suhbatlaridan parcha, domlaning masjidlarda qilgan pand-nasihatlari hamda “Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf” jome masjidida qilgan suhbatlaridan videolavha taqdim etildi.
Shuningdek, tadbir davomida ustozning farzandlari, jumladan, Angren shahrining bosh imom-xatibi Nizomiddin qori Xayrulloh o‘g‘li, “Qorabog‘” jome’ masjidi imom-xatibi, domlaning tog‘alari Faxriddin domla Umirov va boshqa qavm-qarindoshlari, ahllari domla haqlarida har bir shaxs uchun tatigulik bo‘lgan muhim tavsiyalarni xotirladilar.
Darhaqiqat, Xayrulloh domla Toshkent viloyatining imom-xatiblari, imom noiblari, jome’ masjidlardagi har bir mas’ul xodimlarga hamda qalblari Allohning baytiga bog‘langan qadrli qavmlariga ehtiromi baland va yuksakligini ko‘rishimiz mumkin. U kishi butun faoliyati davomida yurtimizdagi ko‘plab jome masjidlarini obod va ko‘rkam qilish, namozxonlar uchun zamonaviy, qulay ibodat sharoitlarini yaratish yo‘lida tinim bilmay mehnat qilgan edi.
Tadbir so‘nggida Qur’oni karim tilovat qilinib, Xayrulloh domla rohimahullohning haqlariga xayrli duolar qilindi.
Tilovatni Nizomiddin qori Xayrulloh o‘g‘li o‘qidi, duoni ustoz Abdulhakim qori Matqulov hazratlari qilib berdi.
Tadbirni Qamariddin Bekmuhammad olib bordi hamda barcha ishtirokchilarga ehson dasturxoni yozildi.
Alloh taolo ustoz Xayrulloh domla Abdumalik o‘g‘lini O‘z mag‘firatiga olsin, chekkan dardlarini gunohlariga kafforat aylasin, iymonlarini salomat qilsin, solih amallarini o‘zlariga hamroh etsin. Oxiratlarini obod etib, joylarini Firdavs jannatlaridan qilsin!
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati