O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, besh respublika muftiysi
Yashagan yillari: 1937 – 2003
Muftiylik yillari: 1982 – 1989
Shayx Shamsiddinxon Boboxonov 1937 yil Toshkent shahrida tug‘ilgan. Filologiya fanlari nomzodi, 1962-1966 yillarda Qohirada al-Azhar universitetida arab tili filologiyasi bo‘yicha tahsil olgan. 1962-1974 yillarda Ittifoq Ministrlar Sovetining Diniy ishlar bo‘yicha Kengash tarkibidagi Musulmon tashkilotlarining xalqaro aloqalar bo‘limining katta referenti, 1974-1982 yillarda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti prorektori va rektori vazifalarida faoliyat yuritgan.
1982 yil otasi muftiy Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxonning vafotidan so‘ng shu idoraga rais va muftiy etib saylangan.
Shayx Shamsiddinxon Boboxonovning xizmatlari:
– Boku, Moskva va Toshkent shaharlarida o‘tkazilgan xalqaro anjumanlarning tashabbuskori. Dinlararo xalqaro anjumanlar tashkiliy qo‘mitalariga a’zo bo‘lib, ularning o‘zaro aloqalarini mustahkamlashga faol qatnashdi;
– 1985 yil Qozon shahrida Qur’oni karimni nashr etish bo‘yicha tashkil etilgan kengashga rahbarlik qildi.
– “Sovet Sharqi musulmonlari” tahririyati uchun “Hazrati Imom” majmuasida yangi bino barpo etdi. Hozirda mazkur tahririyat negizida “Shamsiddinxon Boboxonov” nomidagi nashriyot va bosmaxona faoliyat yuritmoqda;
– “al-Adabul mufrad” tarjimasi, “Ming bir fatvo” va “So‘nmas ziyo” kabi bir nechta kitoblar muallifi;
– 1994 yildan 2003 yilgacha Misr Arab Respublikasi, Saudiya Arabistoni Qirolligi, Iordaniya Hoshimiylar Qirolligi, Kuvayt Amirligi, Bahrayn Qirolligi va Jazoir davlatida O‘zbekiston Respublikasining Favqulodda va muxtor elchisi sifatida faoliyat yuritdi;
– Butunjahon Tinchlik Kengashi, Masjidlar bo‘yicha Butunjahon Oliy Kengashi, Osiyo va Afrika xalqlari birdamligi sovet qo‘mitasi, Tinchlikni himoya qilish Sovet va O‘zbekiston qo‘mitalari, Sovet va O‘zbekiston Tinchlik jamg‘armalari kabi qator butunjahon, xalqaro va respublika tashkilotlari a’zosi;
– Iordaniya Qirollik akademiyasi haqiqiy a’zosi, Xalqaro Ibn Sino mukofoti sohibi, xalqlar o‘rtasida tinchlik va do‘stlikni mustahkamlashga qo‘shgan hissa uchun “Xalqlar do‘stligi” ordeni hamda jahonning qator mamlakatlari faxriy va esdalik nishonlari bilan taqdirlangan.
Shamsiddin Boboxonov 2003 yili 15 aprelda Toshkent shahrida vafot etdi.
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati