O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, besh respublika muftiysi
Yashagan yillari: 1937 – 2003
Muftiylik yillari: 1982 – 1989
Shayx Shamsiddinxon Boboxonov 1937 yil Toshkent shahrida tug‘ilgan. Filologiya fanlari nomzodi, 1962-1966 yillarda Qohirada al-Azhar universitetida arab tili filologiyasi bo‘yicha tahsil olgan. 1962-1974 yillarda Ittifoq Ministrlar Sovetining Diniy ishlar bo‘yicha Kengash tarkibidagi Musulmon tashkilotlarining xalqaro aloqalar bo‘limining katta referenti, 1974-1982 yillarda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti prorektori va rektori vazifalarida faoliyat yuritgan.
1982 yil otasi muftiy Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxonning vafotidan so‘ng shu idoraga rais va muftiy etib saylangan.
Shayx Shamsiddinxon Boboxonovning xizmatlari:
– Boku, Moskva va Toshkent shaharlarida o‘tkazilgan xalqaro anjumanlarning tashabbuskori. Dinlararo xalqaro anjumanlar tashkiliy qo‘mitalariga a’zo bo‘lib, ularning o‘zaro aloqalarini mustahkamlashga faol qatnashdi;
– 1985 yil Qozon shahrida Qur’oni karimni nashr etish bo‘yicha tashkil etilgan kengashga rahbarlik qildi.
– “Sovet Sharqi musulmonlari” tahririyati uchun “Hazrati Imom” majmuasida yangi bino barpo etdi. Hozirda mazkur tahririyat negizida “Shamsiddinxon Boboxonov” nomidagi nashriyot va bosmaxona faoliyat yuritmoqda;
– “al-Adabul mufrad” tarjimasi, “Ming bir fatvo” va “So‘nmas ziyo” kabi bir nechta kitoblar muallifi;
– 1994 yildan 2003 yilgacha Misr Arab Respublikasi, Saudiya Arabistoni Qirolligi, Iordaniya Hoshimiylar Qirolligi, Kuvayt Amirligi, Bahrayn Qirolligi va Jazoir davlatida O‘zbekiston Respublikasining Favqulodda va muxtor elchisi sifatida faoliyat yuritdi;
– Butunjahon Tinchlik Kengashi, Masjidlar bo‘yicha Butunjahon Oliy Kengashi, Osiyo va Afrika xalqlari birdamligi sovet qo‘mitasi, Tinchlikni himoya qilish Sovet va O‘zbekiston qo‘mitalari, Sovet va O‘zbekiston Tinchlik jamg‘armalari kabi qator butunjahon, xalqaro va respublika tashkilotlari a’zosi;
– Iordaniya Qirollik akademiyasi haqiqiy a’zosi, Xalqaro Ibn Sino mukofoti sohibi, xalqlar o‘rtasida tinchlik va do‘stlikni mustahkamlashga qo‘shgan hissa uchun “Xalqlar do‘stligi” ordeni hamda jahonning qator mamlakatlari faxriy va esdalik nishonlari bilan taqdirlangan.
Shamsiddin Boboxonov 2003 yili 15 aprelda Toshkent shahrida vafot etdi.
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati