Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Sentabr, 2026   |   5 Rabi`us soni, 1448
search icon
Avvalgi sayt
ЎЗ РУ EN AR

Toshkent shahri
Tong
04:44
Quyosh
06:04
Peshin
12:18
Asr
16:41
Shom
18:35
Xufton
19:51
Bismillah
16 Sentabr, 2026, 5 Rabi`us soni, 1448
Avvalgi sayt
#search
 YouTube

Sukut saqlashning 702 ta eng muhim foydasi (3-qism)

13.01.2026   9664   9 min.
Sukut saqlashning 702 ta eng muhim foydasi (3-qism)

faqat ASOSIYLARIni taqdim qilamiz. Maqola (5 qismdan iborat)

 

ULUG‘  USTOZ  ULAMOLARIMIZ  bayon  qilib  berganlar:

   SUKUT saqlashning 702 ta eng muhim XISLATI (faqat ASOSIYLARI)

 

  1. Sukut — AQL VA IDROKNING ZIYNATI.
  2. Sukut aqlni mukammal qiladi.
  3. Sukut fikrni ravshanlashtiradi.
  4. Sukut tafakkur eshigini ochadi.
  5. Sukut zehnni orttiradi.
  6. Sukut insonni shoshma-shosharlikdan saqlaydi.
  7. Sukut — aqlning eng go‘zal libosi.
  8. Sukut — aqlning qirrasi.
  9. Sukut — fikrning ravshanligi.
  10. Sukut — ma’noni his qilishdir.
  11. Sukut — nutqdan oldingi hikmat.
  12. Sukut — idrokni o‘tkirlaydi.
  13. Sukut — fikrning qanotidir.
  14. Sukut — donolik urug‘i.
  15. Sukut — tafakkur uchun maydon.
  16. Sukut — xayolga tartib.
  17. Sukut — zohirda tinchlik, botinda nur.
  18. Sukut — fikrning tarozisi.
  19. Sukut — ongni musaffolashtiradi.
  20. Sukut — xulosaning pishig‘i.
  21. Sukut — xato so‘zlardan qalqon.
  22. Sukut — diqqatni jamlaydi.
  23. Sukut — fikriy faqihlik.
  24. Sukut — muhokamaning asosi.
  25. Sukut — diqqatga yo‘l ochadi.
  26. Sukut — mushohadaning kaliti.
  27. Sukut — tafakkurni chuqurlashtiradi.
  28. Sukut — idrokni kuchaytiradi.
  29. Sukut — fikrning quroli.
  30. Sukut — insonni o‘ziga qaytaruvchi darcha.
  31. Sukut — xulosaga yetaklovchi yo‘l.
  32. Sukut — fikrlarni tuzatuvchi qasr.
  33. Sukut — idrokning tinch gavhari.
  34. Sukut — aqlning himoyasi.
  35. Sukut — anglashga qudrat beradi.
  36. Sukut — xilvatdagi nur.
  37. Sukut — qalbni mulohazaga chorlaydi.
  38. Sukut — ruhiy idrokni ochadi.
  39. Sukut — o‘zini anglash yo‘li.
  40. Sukut — fikrni bosiq qiladi.
  41. Sukut — xulosani aniqlaydi.
  42. Sukut — idrok qal’asi.
  43. Sukut — aqlning himoya devori.
  44. Sukut — nutqdan ustun hikmat.
  45. Sukut — fikrni yig‘adi.
  46. Sukut — diqqatni yakka maqsadga buradi.
  47. Sukut — tafakkurni muhrlaydi.
  48. Sukut — qalb ko‘zini yoritadi.
  49. Sukut — muhokama asosini mustahkamlaydi.
  50. Sukut — ilmiy anglashni kuchaytiradi.
  51. Sukut — javobdan yaxshiroq mudirlik.
  52. Sukut — fikrlarga nafas beradi.
  53. Sukut — anglashni tezlashtiradi.
  54. Sukut — xulosaning asl chaylasi.
  55. Sukut — idrokning avvali.
  56. Sukut — fikriy markaz.
  57. Sukut — hayotni chuqurroq ko‘rish.
  58. Sukut — anglashni olib keladi.
  59. Sukut — har bir fikrga o‘rin beradi.
  60. Sukut — nutqni nazorat qiladi.
  61. Sukut — anglashdagi ozuqa.
  62. Sukut — fikrga ozor bermaydi.
  63. Sukut — mulohazani rivojlantiradi.
  64. Sukut — to‘g‘ri xulosaga ko‘prik.
  65. Sukut — aqlga muhit yaratadi.
  66. Sukut — fikrlarni soflaydi.
  67. Sukut — donolikning ayni belgisi.
  68. Sukut — ilhomning mehmoni.
  69. Sukut — ongga orom.
  70. Sukut — to‘g‘ri qarorlar manbai.
  71. Sukut — izlanishga chorlov.
  72. Sukut — xayol chizig‘ini to‘g‘rilaydi.
  73. Sukut — fikrlar parisini ochadi.
  74. Sukut — olamni yangicha ko‘rsatadi.
  75. Sukut — qarorlarni puxta qiladi.
  76. Sukut — beqarorni barqarorga aylantiradi.
  77. Sukut — fikrning foydasini oshiradi.
  78. Sukut — mulohazaning eng yaxshi sharoiti.
  79. Sukut — aqlni chiniqtiradi.
  80. Sukut — fahmni kengaytiradi.
  81. Sukut — yurak bilan aqlni yaqinlashtiradi.
  82. Sukut — anglashga quloq solish.
  83. Sukut — har narsani o‘z o‘rniga qo‘yadi.
  84. Sukut — fikrni kelajakka bog‘laydi.
  85. Sukut — qalbdagi ovoz.
  86. Sukut — nutqdan oldingi ustoz.
  87. Sukut — fikrni bardavom qiladi.
  88. Sukut — idrokni chuqurlatadi.
  89. Sukut — hayotni o‘rganishda yo‘lboshchi.
  90. Sukut — ilmiy fikrga asos yaratadi.
  91. Sukut — fahmni nurli qiladi.
  92. Sukut — fikriy salobat.
  93. Sukut — idrokdan anglashga ko‘prik.
  94. Sukut — aqlni isloh qiladi.
  95. Sukut — fikriy musaffolik.
  96. Sukut — anglashni o‘tkirlaydi.
  97. Sukut — xayolni tartibga soladi.
  98. Sukut — qalb va aql birligi.
  99. Sukut — bilish istagini kuchaytiradi.
  100. Sukut — fikrni tozalaydi.
  101. Sukut — dono qarorning asosi.
  102. Sukut — tafakkurni boyitadi.
  103. Sukut — ruhiy hushyorlik belgisi.
  104. Sukut — fikriy mustaqillik.

 

 

AQLIY FOYDALAR:

  1. Aql ravshanlashadi.
  2. Nuqtayi nazar tozalanadi.
  3. To‘g‘ri qaror qabul qilish osonlashadi.
  4. Chalg‘itishlar kamayadi.
  5. Fikriy aniqlik paydo bo‘ladi.
  6. Mantiqiy fikrlash chuqurlashadi.
  7. Ijodiy fikrni kuchaytiradi.
  8. Ehtimoliy xatolarni oldini oladi.
  9. Intellektual salohiyatni oshiradi.
  10. Xotirani yaxshilaydi.
  11. Sukunat aqlning eng yaxshi dorisi hisoblanadi.

 

 

  1. Sukut — AQL NURI.
  2. Sukut aqlni charxlaydi.
  3. Ko‘p gapirgan fikrlay olmas, ko‘p o‘ylagan so‘zlaydi.
  4. Sukunat — tafakkurning onasi.
  5. Kam gapirganning fikri puxta bo‘ladi.
  6. Sukunat — aqlni poklovchi nur.

 

 

Sukutning AQLGA OID FAZILATLARI:

  1. Sukut — aqlning ziynati.
  2. Sukut — donolikning kaliti.
  3. Sukut — fikrlashga keng makon yaratadi.
  4. Sukut — xulosa chiqarishni ravshan qiladi.
  5. Sukut — ilmiy mulohazaning asosi.
  6. Sukut — fikrni taranglikdan xalos qiladi.
  7. Sukut — har bir so‘zni o‘lchab aytishga o‘rgatadi.
  8. Sukut — aqlni chalg‘ituvchi omillardan asraydi.
  9. Sukut — tafakkur chuqurligini oshiradi.
  10. Sukut — anglash qobiliyatini kuchaytiradi.

 

 

  1. Sukut — SALOMATLIKNING DO‘STI.
  2. Sukunat — yurak uchun dam.
  3. Stressni sukut yengadi.
  4. Oqilona sukut — sog‘liq manbai.
  5. Sukunat — tinch asabning siridir.
  6. Qon bosimini barqarorlashtiradi.
  7. Asab tizimini tinchlantiradi.
  8. Yurak yukini kamaytiradi.
  9. Stress gormonlarini pasaytiradi.
  10. Uxlashni yaxshilaydi.
  11. Sukunat umumiy salomatlikni yaxshilaydi.

 

 

  1. Sukut — QALB DAVOSI.
  2. Sukunat — qalbning shifosi.
  3. Sukut qilgan qalb tinchlanar.
  4. Xovursiz qalbning oromi — sukutdir.
  5. Xavotirni sukut yuvib yuboradi.
  6. Sukunat — ruhga dam olish.
  7. Sukut — qalbga Allohdan kelgan marhamatdir.

 

 

  1. Sukut — XIRALIKNING DAVOSI.
  2. Sukut — g‘azab uchun suv kabi.
  3. Hovliqma, sukut qil, o‘yla.
  4. Sukunat — asabning yoqini o‘chiradi.
  5. Sukut — g‘azabning qulfi.

 

 

  1. Sukut — NUTQNI TAROZILASH SAN’ATI.
  2. Sukut so‘zga qiymat beradi.
  3. Sukut nutqni nafis qiladi.
  4. Sukut — ohangsozlik.
  5. Sukut — to‘g‘ri so‘zga tayyorlov.
  6. Sukut — har bir so‘zning qadri.

 

 

  1. OILAVIY FOYDALAR: sukut — OILA MUHITIDA BARAKA.
  2. Sukunat oilada mehr hosil qiladi.
  3. Oiladagi barakaning sabablaridan biri.
  4. Janjalni birinchi bo‘lib sukut qutqaradi.
  5. Sukunat — er-xotinning farosati.
  6. Sukunat — oila muhitining muhrli gavhari.
  7. Er-xotin munosabatlarini mustahkamlaydi.
  8. Janjallarni oldini oladi.
  9. Ota-onada vazminlikni oshiradi.
  10. Sukunat oilaviy muhitni totuv qiladi.

 

 

  1. Sukut — ISHDA VA ILMDA BARAKA.
  2. Sukunat ishda aniqlik beradi.
  3. Tinglay olgan rahbar — yetuk rahbar.
  4. Ilm sukutdan boshlanadi.
  5. Sukunat — har bir ilmning bashorati.

 

 

Sukutning KASBIY VA ISH FOYDALARI:

  1. E’tiborni oshiradi.
  2. Kasbiy qarashni yaxshilaydi.
  3. Mas’uliyatni oshiradi.
  4. Muammolarni hal qilish osonlashadi.
  5. Sukunat professional yetuklikka olib boradi.

 

 

SHAXSIY RIVOJLANISH FOYDALARI:

  1. O‘z-o‘zini tarbiyalaydi.
  2. Irodani kuchaytiradi.
  3. Shaxsiy qiymatni anglatadi.
  4. Sukunat insonni chuqur fikrlovchiga aylantiradi.
  5. Sukut — shaxsiy rivoj yo‘li.
  6. Sukunat — o‘z-o‘zingni tinglash.
  7. Xohishni sukut ching‘illatadi.
  8. Sukunat — vujudni tarbiyalaydi.
  9. Sukunat — shaxsiy yetuklikning yorug‘ligi.
  10. Vaqtni tejaydi.
  11. Hayot falsafasini chuqurlashtiradi.
  12. Boshqalarga ibrat bo‘ladi.
  13. Hikmat eshitishning eng yaxshi usulidir.
  14. Sukunat — donolikning eng chuqur belgisidir.
  15. Aqlni uyg‘otadi.
  16. Qalbni uyg‘otadi.

 

 

  1. Sukut — ILM VA DONOLIK ESHIGI.
  2. Sukut eshitishni o‘rgatadi.
  3. Sukut bilishga yetaklaydi.
  4. Sukut — donishmandlar siymosi.
  5. Sukut — ma’rifat urug‘i.
  6. Sukut — o‘rganish uchun eng yaxshi holat.
  7. Sukut — yashash falsafasi.
  8. Sukut — hayotning go‘zal uslubi.
  9. Sukut — fikr va amalning tarozisi.
  10. Ortiqcha so‘z umrni qisqartiradi, sukut umrni barakali qiladi.
  11. Sukut — hayotni chuqur his qilish san’ati.

 

    Ibrohimjon domla Inomov.

 

 

 

Boshqa maqolalar
Maqolalar

XI asrda Samarqandda tibbiyot muassasalari faoliyati qanday bo‘lgan?

16.09.2026   754   5 min.
XI asrda Samarqandda tibbiyot muassasalari faoliyati qanday bo‘lgan?

XI asr o‘rtalarida Samarqand zaminida barpo etilgan tabobat maskani hamda uning mukammal moliyaviy-iqtisodiy ta’minoti o‘rta asrlar Sharq davlatchiligida ijtimoiy himoya va xalq salomatligini muhofaza qilish yuqori darajada tashkil etilganini namoyon etadi.

Sharqshunos tadqiqotchi M.Xadr tomonidan e’lon qilingan va keyinchalik taniqli olim O.Bolshakov tomonidan atroflicha tadqiq etilgan XI asr o‘rtalariga oid ikkita vaqf hujjati G‘arbiy Qoraxoniylar xoqonligining hukmdori Ibrohim Tamg‘achxon davriga taalluqlidir. O‘rta asrlar arab muarrixi Ibn Fuvatiyning guvohlik berishicha, Ibrohim faqihlarning qat’iy xulosasisiz biror kimsaga jazo tayinlamagan hamda hech kimning mol-mulkini musodara etmagan odil hukmdor timsoli bo‘lgan. Shu bois u Bag‘dod xalifasi Qoim tomonidan “Davlat tayanchi” hamda “Sharq va Chin podshohi” kabi oliy darajali unvonlar bilan sharaflangan.

Ushbu ma’rifatparvar hukmdor tashabbusi bilan Samarqand shahrida faoliyat boshlagan “Dor al-marzo”, ya’ni Bemorlar uyi shahar fuqarolari bilan birga musofirlar uchun ham bepul tibbiy yordam ko‘rsatuvchi yirik ijtimoiy markaz bo‘lgan. Vaqfnoma matnida mazkur dorushshifoning jo‘g‘rofiy o‘rni, ichki me’moriy tuzilishi, xizmatchilar safi, ularga ajratiladigan maosh hamda muassasani muttasil mablag‘ bilan ta’minlab turuvchi ko‘chmas mulklar tafsiloti bayon etilgan.

Tarixiy hujjatlarga ko‘ra, shifoxona Samarqandning gavjum savdo chorrahalaridan birida – So‘g‘d bozori va Zargarlar mahallasi tutashgan hududda qad rostlagan. Xastaxonaning kundalik xarajatlarini, bemorlarning to‘laqonli ovqatlanishi va zarur dori-darmonlar ta’minotini kafolatlash maqsadida xoqon o‘z shaxsiy mulki hisoblangan “Timi palos” karvonsaroyini hamda beshta yordamchi xona, uchta hujra va uch do‘kondan iborat savdo rastalarini vaqf mulki sifatida muassasa ixtiyoriga topshirgan. Vaqfnoma shartiga binoan, ushbu tijorat inshootlaridan tushadigan barcha ijara daromadlari muayyan hissalarga – teng yuz qismga taqsimlanib, shifo maskani ehtiyojlariga yo‘naltirilgan.

Mazkur maskanda faoliyat yuritgan mutaxassislar tarkibi va xizmat haqining taqsimlanish tartibi o‘sha davr jamiyatining ma’naviy va tabaqaviy qiyofasini anglashda qimmatli dalildir. Jumladan, umumiy tushumning yuz qismdan iborat hisobidan eng katta ulush – naq o‘n qismi bevosita bosh tabibga tayinlangan. E’tiborga molik jihati shundaki, shifoxonaning umumiy ma’muriy boshqaruvchisi va moliyaviy nazoratchisi bo‘lgan mutasarrifga sakkiz qism maosh ajratilgan. Ilm va amaliyot sohibi bo‘lmish hoziq tabibga ijrochi boshqaruvchidan yuqoriroq haq to‘langani qoraxoniylar jamiyatida yuqori malakali tibbiyot mutaxassislari mehnati yuksak qadrlanganini ko‘rsatadi. Bundan tashqari, muassasada qon oluvchi muolajachi – fassod, mohir pazandalar hamda xizmatchilar ham mehnat qilgan. Vaqf tushumidan alohida xizmatchiga besh qism, oshpazga uch qism maosh belgilangan.

Hujjatda xastalarning huquqlarini muhofaza qilishga ustuvor ahamiyat qaratilgan. Vaqfnoma talabiga ko‘ra, davolanayotgan kishilar xastalikdan butunlay forig‘ bo‘lguniga qadar ularni shifoxonadan chiqarib yuborish yoki bezovta qilish qat’iyan man etilgan. Shaharning yerlik fuqarosi va tashrif buyurgan musofirlar birdek bepul tibbiy ko‘mak olish huquqidan foydalangan. Bemor sog‘aygachgina o‘rnini boshqa muhtoj xastaga bo‘shatib berishi lozim bo‘lgan. Mazkur nizom talablarini o‘zgartirish yoki bekor qilish taqiqlanib, vaqf shartlarining abadiy kuchda qolishi muhrlangan.

Taniqli tarixchi va tangashunos olim Ye.Davidovich vaqfnomadagi pul muomalasiga oid tafsilotlarni tadqiq etar ekan, hujjat tasdiqlangan paytda Samarqandda amalda bo‘lgan tangalarning aniq qiymati qayd etilganini ta’kidlaydi. Unga muvofiq, bir misqol sof oltin qiymati aynan qirq yetti kumush dirhamga tenglashtirilgan. Hujjatda tangalar xarid quvvatining pasayishi, ya’ni pul qadrsizlanishi ehtimoliga qarshi maxsus muhofaza bandi kiritilgan bo‘lib, agar istiqbolda dirhamning bozor bahosi o‘zgarsa, xodimlarning ish haqi va shifoxona xarajatlari hujjat tuzilgan kundagi sof oltin o‘lchov mezoni bo‘yicha yangi muomaladagi dirhamlarda qayta hisoblab to‘lanishi shart qilib qo‘yilgan. Bu esa o‘rta asrlar huquqiy amaliyotida moliyaviy barqarorlikni asrash va muassasani moddiy tanazzuldan himoya qilishning ilg‘or tizimi mavjud bo‘lganini ko‘rsatadi.

Ibrohim tashabbusi bilan rasmiylashtirilgan ikkinchi vaqf hujjati Samarqandning “Bobulhadid”, ya’ni Temir darvoza mavzesida barpo qilingan madrasaga tegishlidir. Atrofida Xotun Malika maydoni va xonaqohlar joylashgan mazkur ta’lim dargohi ham talabalar va mudarrislar uchun moddiy sharoitlarni kafolatlagan. Agar davrlar o‘tib shifoxona yoki madrasa binolari tabiiy ofat yoki zamonlar evrilishi sabab yaroqsiz holga kelsa va ularni tiklash imkonsiz bo‘lib qolsa, vaqfnoma shartiga ko‘ra, ajratilgan ko‘chmas mulklarning barcha daromadlari abadiy ravishda Samarqanddagi beva-bechora va kambag‘al qatlam ehtiyojlariga sarflanishi belgilab qo‘yilgan.

Manbashunos olimlarning qayd etishicha, faqih Burhoniddin Mahmudning “Muhit al-Burhoniy” asari tarkibida saqlanib qolgan mazkur vaqf hujjatlari XI asrda Turonda shaharsozlik madaniyati, ijtimoiy institutlarni barqaror moliyalashtirish va tibbiy yordam tizimi yuqori darajada bo‘lganidan dalolat beruvchi muhim tarixiy yodgorlikdir. Ibrohim Tamg‘achxonning bu xayrli amali o‘zbek davlatchiligi tarixida ijtimoiy adolat va fuqarolar muhofazasi bosh mezon bo‘lganini namoyon etadi.

Alisher Egamberdiyev tayyorladi, O‘zA

O'zbekiston yangiliklari
#logo