Savol: Uzrli (orqa avratdan operatsiya tufayli doimiy qon kelib turuvchi) kishi haj va umra safariga borsa bo‘ladimi? Borsalar, ularga qanday tavsiya beriladi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Albatta, savolda tilga olingan uzrli odamlar sog‘ligi ko‘tarsa, haj va umra singari muborak safarlarga borishi durust. Faqatgina tavofda e’tiborli bo‘ladi. Sababi tavofda tahoratli bo‘lish tavofning vojiblaridan sanaladi. Betahorat tavof qilish qo‘y so‘yishni lozim qiladi.
Savolda aytilgan odamning orqa avratidan tinimsiz, ya’ni tahorat olib, vaqti kirgan namozni shu tahorati bilan o‘qiy olmaydigan darajada najosat chiqib tursa, bu odam “sohibi uzr” hisoblanadi. Namoz vaqti kirganda tahorat oladi va namozini o‘qiyveradi.
Shuningdek, shu namoz vaqti chiqib ketguniga qadar tavof ham qilaveradi. Chiqadigan najosat ehrom libosi va yerni nopok qilib qo‘ymaslik uchun biror mato yoki shu kabi narsa (pampers) bog‘lab oladi.
Masalan, asr vaqtida tahorat olgan bo‘lsa, shom namozi vaqti kirgunicha tavof qilaveradi. Shom vaqti kirgach, qayta tahorat oladi. Bu narsa unga qiyinchilik tug‘dirsa, xufton kabi vaqti uzoq davom etadigan namoz vaqtida tavof qilishi tavsiya etiladi. Sa’y uchun tahoratli bo‘lishi vojib emas.
Agar najosat tez-tez emas, uzoq vaqtda, masalan, taxminan 15 daqiqa va undan ko‘p vaqtda chiqib turadigan bo‘lsa, har najosat chiqqanda tahorat olib, tavof qiladi. Chunki bunday odam sohibi uzr bo‘lmaydi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari bugun, 13 mart kuni juma namozini Toshkent viloyati Qibray tumani “Baytqo‘rg‘on” jome masjidida ado etdilar.
Muftiy hazratlari namozdan oldin jamoatga muborak oyning oxirgi dahasini g‘animat bilish, bu damlardan unumli foydalanib qolish borasida go‘zal suhbat qilib berdilar.
Alloh taolo oxirgi o‘n kunlikni o‘ziga xos fazilat va lutfu ehsoni bilan sharafli qilganki, bunga boshqa kun va oylarda yetishishning iloji yo‘q. Payg‘ambarimiz alayhissalom ham boshqa oylarda qilmagan ba’zi amallarni shu oyda qilganlar.
Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ushbu oxirgi o‘n kunlikda ibodatlarga yanada jiddu jahd bilan kirishish, vaqtni g‘animat bilish, Qadr kechasini izlash kabi amallarni sanab o‘tar ekan, ayniqsa, Qadr kechasida qilingan solih amal boshqa ming oyda qilingan amaldan yaxshiroq bo‘lishini oyati karima bilan keltirib o‘tdilar. Zero, Alloh taolo Qadr surasining 3-oyatida “Qadr kechasi ming oydan ham yaxshiroqdir” deb marhamat qilgan.
Ma’ruzada jamiyatdagi birlik, inoqlik, o‘zaro yordam va muhabbat asosida qarindoshlarga yaxshilik qilish yotishi ta’kidlandi. O‘zaro arazlashganlar bo‘lsa yarashishga chaqirildi.
Shuningdek, bu yilgi Ramazon oyi o‘zgacha shukuh va ko‘tarinki ruhda o‘tayotgani, buning asosiy sababi – Prezidentimizning bevosita tashabbuslari bilan keng ko‘lamli xayriya va ijtimoiy ko‘mak tadbirlarining amalga oshirilayotgani ekani e’tirof etildi.
Manfaatli suhbat so‘ngida Alloh taolo barchamizni ushbu g‘animat damlardan unumli foydalanib, O‘zining roziligiga erishadigan bandalaridan qilishini so‘rab duo qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati