Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Avgust, 2026   |   28 Safar, 1448
search icon
Avvalgi sayt
ЎЗ РУ EN AR

Toshkent shahri
Tong
03:58
Quyosh
05:28
Peshin
12:30
Asr
17:24
Shom
19:32
Xufton
21:00
Bismillah
11 Avgust, 2026, 28 Safar, 1448
Avvalgi sayt
#search
 YouTube

Sukut saqlashning 702 ta eng muhim foydasi (4-qism)

20.01.2026   10762   14 min.
Sukut saqlashning 702 ta eng muhim foydasi (4-qism)

Bismillahir Rohmanir Rohiym

 

1-qism, 2-qism, 3-qism

faqat ASOSIYLARIni sanab o‘tamiz 

ULUG‘  USTOZ  ULAMOLARIMIZ  bayon  qilib  berganlar:  

SUKUT saqlashning

702 ta eng muhim XISLATI (faqat ASOSIYLARI)

 

 

  1. Sukut — AQL VA FIKR RAVSHANLIGINING MANBAI.
  2. Sukut — aqlning boyligi.
  3. Sukut — aqlning qut-barakasi.
  4. Sukut — fikrning ravshanligi.
  5. Sukut — teran tafakkur eshigi.
  6. Sukut — zehnni changdan tozalaydi.
  7. Sukut — fikrni tinchlantiradi.
  8. Sukut — xulosani to‘g‘ri chiqaradi.
  9. Sukut — tafakkurga fazo ochadi.
  10. Sukut — masalani aniq ko‘rsatadi.
  11. Sukut — qarorni pishitadi.
  12. Sukut — har fikrni vazminlaydi.
  13. Sukut — donolikning avvali.
  14. Sukut — fikrni puxta qiladi.
  15. Sukut — chalg‘ituvchi narsalardan asraydi.
  16. Sukut — qalbdagi g‘ovlarni ketkazadi.
  17. Sukut — fikrni tartibga soladi.
  18. Sukut — zehnni guldek ochadi.
  19. Sukut — aqlni hadikdan ozod qiladi.
  20. Sukut — o‘zini anglashga xizmat qiladi.
  21. Sukut — har ishni qayta o‘ylatadi.
  22. Sukut — insofli xulosa beradi.
  23. Sukut — tajribaning eng yaxshi ustozi.
  24. Sukut — muammoni chuqur o‘rgantiradi.
  25. Sukut — javobni pishitadi.
  26. Sukut — har bir so‘z ortidagi ma’noni ochadi.
  27. Sukut — to‘g‘ri qaror topishga yordam beradi.
  28. Sukut — ilhomni uyg‘otadi.
  29. Sukut — zehnga nur soladi.
  30. Sukut — qalb va aql o‘rtasidagi ko‘prik.
  31. Sukut — tafakkur qudratini oshiradi.
  32. Sukut — vazmin fikrlash odati.
  33. Sukut — aqlni beg‘araz qiladi.
  34. Sukut — xom xulosalardan saqlaydi.
  35. Sukut — fikrni nafis qiladi.
  36. Sukut — muammoning ildizini ko‘rsatadi.
  37. Sukut — eng kuchli mulohaza.
  38. Sukut — behuda gapdan asraydi.
  39. Sukut — hikmatni eshitish imkoni.
  40. Sukut — fahm-farosatni rivojlantiradi.
  41. Sukut — vaziyatni chuqur anglash.
  42. Sukut — har fikrni o‘ylab aytish.
  43. Sukut — muvaffaqiyat kaliti.
  44. Sukut — aql uchun musaffolik.
  45. Sukut — qalb uchun orom.
  46. Sukut — fikr uchun ozodlik.
  47. Sukut — g‘oyalar parvozi.
  48. Sukut — xayolni nazorat qiladi.
  49. Sukut — har ishni mulohaza bilan bajartiradi.
  50. Sukut — nutqdan avvalgi xazina.
  51. Sukut — to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatuvchi nur.
  52. Sukut — ishonchli xulosalar manbai.
  53. Sukut — fikrda poklik.
  54. Sukut — har bir savolga mulohazali yondashuv.
  55. Sukut — fikr-farosatni oshiradi.
  56. Sukut — anglashning chuqurlashuvi.
  57. Sukut — ichki dunyo bilan muloqot.
  58. Sukut — ijodning otilishi.
  59. Sukut — qalbdagi g‘oyalarni oydinlashtiradi.
  60. Sukut — sabr bilan fikr yurgizish.
  61. Sukut — o‘y va mulohaza bag‘ri.
  62. Sukut — xayolining oyoqqa turishi.
  63. Sukut — har fikrning imtihoni.
  64. Sukut — fikrni chuqurlashtiradi.
  65. Sukut — murakkab masalalarni osonlashtiradi.
  66. Sukut — aqlga oziq.
  67. Sukut — so‘zni puxta tanlaydi.
  68. Sukut — fikrdagi tartib.
  69. Sukut — har bir fikr qimmatini oshiradi.
  70. Sukut — to‘g‘ri yechim topish yo‘li.
  71. Sukut — xulosa chiqarish madaniyati.
  72. Sukut — ilmiy fikrning tayanchi.
  73. Sukut — ma’rifat eshigi.
  74. Sukut — azaliy hikmat siri.
  75. Sukut — ichki xotirjamlik.
  76. Sukut — vaziyatni diqqat bilan kuzatish.
  77. Sukut — kamgaplik hikmati.
  78. Sukut — fikr orolining tinchligi.
  79. Sukut — beozorlik.
  80. Sukut — himoya vositasi.
  81. Sukut — shoshilmaslik fazilati.
  82. Sukut — aniq fikrning manbai.
  83. Sukut — boshqalarni yaxshiroq anglash.
  84. Sukut — mulohazali insonning yo‘ldoshi.
  85. Sukut — xayoldagi tartib.
  86. Sukut — zehnni charxlaydi.
  87. Sukut — dushmanga qarshi mudofaa.
  88. Sukut — har bir fikrni sinchkov qiladi.
  89. Sukut — anglash qudrati.
  90. Sukut — ilhom chorlagan lavha.
  91. Sukut — axborotni sidqidil bilan qabul qilish.
  92. Sukut — qalbdagi g‘ovlarni yuvib tashlaydi.
  93. Sukut — bema’ni so‘zga qarshi qalqon.
  94. Sukut — xato so‘zdan saqlovchi devor.
  95. Sukut — ichki intizom.
  96. Sukut — o‘zingni tinglash fazilati.
  97. Sukut — fikrni jiddiylashtiradi.
  98. Sukut — ruhni poklash.
  99. Sukut — chuqur idrok yoritqichi.
  100. Sukut — muvaffaqiyatli mulohazaning asli.
  101. Sukut — aqlni nur bilan to‘ldiruvchi xazina.

 

  1. Sukut — ODOB VA KAMTARLIK MAKTABI.
  2. Sukunat — odobning nishoni.
  3. Kamgap odam — kamxato odam.
  4. Kamtarlik sukutdan boshlanadi.
  5. Sukunat — odobning eng chiroyli kiyimi.

 

 

  1. Sukut — ODOBU-AXLOQNING ASOSI.
  2. Sukut — odobning eng baland qirrasi.
  3. Sukut — olijanoblik tarozisi.
  4. Sukut — hayo va iffat ziynati.
  5. Sukut — tarbiyaning nishoni.
  6. Sukut — xulqni sokinlashtiradi.
  7. Sukut — insoniylikning mezoni.
  8. Sukut — odobning yuzi.
  9. Sukut — insoniylikka bezak.
  10. Sukut — hayoning ramzi.
  11. Sukut — muhtoj so‘zni tanlaydi.
  12. Sukut — yurakni yumshatadi.
  13. Sukut — muomalaga nafosat beradi.
  14. Sukut — imonning latofati.
  15. Sukut — iffatning niqobi.
  16. Sukut — xulqni nazorat qiladi.
  17. Sukut — xushmuomalaning avvali.
  18. Sukut — o‘rinli so‘zga rohat.
  19. Sukut — kamtarlik belgisi.
  20. Sukut — madaniyatning tayanchi.
  21. Sukut — barcha beniqoblikdan xalos qiladi.
  22. Sukut — tarbiya mezoni.
  23. Sukut — tozalik alomati.
  24. Sukut — qalbning toza oynasi.
  25. Sukut — gapni joyida aytishni o‘rgatadi.
  26. Sukut — so‘zni vazmin qiladi.
  27. Sukut — adolatning boshlang‘ichi.
  28. Sukut — samimiyatga buriladi.
  29. Sukut — kichiklikda ulug‘lik.
  30. Sukut — xulqning bezagi.
  31. Sukut — har kimga munosib javob.
  32. Sukut — so‘zning mas’uliyatini oshiradi.
  33. Sukut — behudalikdan asraydi.
  34. Sukut — izzatning darajasi.
  35. Sukut — nafsni tarbiyalaydi.
  36. Sukut — hurmatning nishoni.
  37. Sukut — kamtarlikning o‘zi.
  38. Sukut — oriyatni kuchaytiradi.
  39. Sukut — ibratning avvali.
  40. Sukut — so‘zni olam qilib beradi.
  41. Sukut — muvozanat tuyg‘usi.
  42. Sukut — odamlarda ishonch uyg‘otadi.
  43. Sukut — kibrdan xalos qiladi.
  44. Sukut — bebosh so‘zni yo‘q qiladi.
  45. Sukut — insonni nafis qiladi.
  46. Sukut — odatlar islohchisi.
  47. Sukut — xulq-atvorni yumshatadi.
  48. Sukut — og‘ir-bosiqning belgisi.
  49. Sukut — bevaqt so‘zdan saqlaydi.
  50. Sukut — odamlarga yaqinlashtiradi.
  51. Sukut — ortiqcha qo‘pollikni yo‘q qiladi.
  52. Sukut — salobatning chirog‘i.
  53. Sukut — oilada baraka.
  54. Sukut — tartib va tuzum belgisi.
  55. Sukut — o‘rinli gapga yo‘l ochadi.
  56. Sukut — har daqiqada hikmat.
  57. Sukut — barcha so‘zning ustozi.
  58. Sukut — ruhiy odob.
  59. Sukut — mahramlik rishtasi.
  60. Sukut — muhtaramlik darajasi.
  61. Sukut — insonga insoniy qiyofa beradi.
  62. Sukut — gunohdan panoh.
  63. Sukut — sabrning tarbiyachisi.
  64. Sukut — hurmatni mustahkamlaydi.
  65. Sukut — muomaladagi noziklik.
  66. Sukut — qalbni yumshoq qiladi.
  67. Sukut — so‘zning g‘animati.
  68. Sukut — odamlarga xush ta’sir.
  69. Sukut — odobning mukammal shakli.
  70. Sukut — avvalo tinglash madaniyati.
  71. Sukut — qadr topgan odob.
  72. Sukut — qalbga muloyimlik soladi.
  73. Sukut — nafsning islohchisi.
  74. Sukut — o‘zaro hurmatni mustahkamlaydi.
  75. Sukut — jimlikdan hikmat yaratadi.
  76. Sukut — so‘zga mas’uliyat.
  77. Sukut — odobdagi nufuz.
  78. Sukut — ruhiy ravishda latofat.
  79. Sukut — qiyofatda salobat.
  80. Sukut — ortiqcha gapdan poklaydi.
  81. Sukut — muomaladagi nodir fazilat.
  82. Sukut — vazminlikning o‘zi.
  83. Sukut — hurmatga munosiblik belgisi.
  84. Sukut — so‘zni tozalaydi.
  85. Sukut — oilada xushmuomalalik.
  86. Sukut — ruhiy salobat.
  87. Sukut — barcha bo‘sh gaplarga darvoza emas.
  88. Sukut — qalbni beqarorlikdan asraydi.
  89. Sukut — ma’naviyatni ko‘taradi.
  90. Sukut — o‘rinli so‘zga muhr.
  91. Sukut — muhokamani tozalaydi.
  92. Sukut — ortiqcha dag‘dag‘asiz hayot.
  93. Sukut — tabassumni ham chiroyli qiladi.
  94. Sukut — jamiyatda latofat.
  95. Sukut — qalblarga rohat beradi.
  96. Sukut — muomaladagi yutuq.
  97. Sukut — borliqni his qilish.
  98. Sukut — fahm-farosatda yordamchi.
  99. Sukut — bema’nilikka yo‘l qo‘ymaydi.
  100. Sukut — hurfaollik rishtasi.
  101. Sukut — yurakka muloyimlik soladi.
  102. Sukut — hayotni nafis qiladi.
  103. Sukut — odamzotni birlashtiradi.
  104. Sukut — ruhiy tarbiyani mustahkamlaydi.
  105. Sukut — o‘zida hech narsa yo‘qdek, ammo juda ko‘pni beradi.
  106. Sukut — odobning eng yuksak maqomi.

 

 

Sukutning AXLOQIY FOYDALARI:

  1. Sukut — odobning asosi.
  2. Sukut — odamni kamtar qiladi.
  3. Sukut — xushmuomalalikka yo‘l ochadi.
  4. Sukut — o‘rinsiz so‘zdan saqlaydi.
  5. Sukut — yomonlikka javob bermaslikning eng go‘zal yo‘li.
  6. Sukut — hurmat ichidan sug‘oriladi.
  7. Sukut — so‘zdagi og‘irlikni oshiradi.
  8. Sukut — yurakdagi kibrni sindiradi.
  9. Sukut — nafsga saboq beradi.
  10. Sukut — his-tuyg‘ularni tartibga soladi.
  11. Sukut — hikmatning asosi.
  12. Hikmatni eshitish uchun sukut kerak.
  13. Donolik — sukutdan tug‘iladi.
  14. Sukut qilsang, so‘zing vazmin bo‘ladi.
  15. Sukut — hikmat eshituvchilar yo‘li.
  16. Bezaksiz ziynat.
  17. Odobni mustahkamlaydi.
  18. Kamtarlikni oshiradi.
  19. Hikmat eshitish qobiliyatini kuchaytiradi.
  20. Mehribonlikni chuqurlashtiradi.
  21. Tavozeni oshiradi.
  22. Sukunat insonni ma’naviy kamolot sari yetaklaydi.

 

 

Sukutning HAYOTDAGI UMUMIY VA SHAXSIY AHAMIYATI:

  1. Sukut — hayotning pokligi.
  2. Sukut — ichki tinchlikning ramzi.
  3. Sukut — shoshma-shosharlikdan himoya.
  4. Sukut — qalbni poklash vositasi.
  5. Sukut — fikr va harakatda barqarorlik.
  6. Sukut — insonni sabrli qiladi.
  7. Sukut — hayotdagi muammolarni yengillashtiradi.
  8. Sukut — boshqalar bilan munosabatda muvozanat.
  9. Sukut — ruhiy salomatlikka yordam.
  10. Sukut — ishonch va hurmat uyg‘otadi.
  11. Sukut — ortiqcha so‘zdan himoya.
  12. Sukut — baxt hissini oshiradi.
  13. Sukut — ijobiy fikrlarni kuchaytiradi.
  14. Sukut — hayotdagi muvozanat belgisi.
  15. Sukut — har bir kunni sof his qilish.
  16. Sukut — ichki qudrat manbai.
  17. Sukut — aniq qarorlar chiqarishga yordam.
  18. Sukut — hayotiy tajribani to‘g‘ri qabul qilish.
  19. Sukut — qalbni yorug‘likka yo‘llaydi.
  20. Sukut — ruhiy barqarorlik.
  21. Sukut — hayotdagi to‘siqlarni yengib o‘tish.
  22. Sukut — diqqat va idrokni kuchaytiradi.
  23. Sukut — oila va do‘stlikni mustahkamlaydi.
  24. Sukut — ichki shoshma-shosharlikni kamaytiradi.
  25. Sukut — baxtli kunlarni to‘liq his qilish.
  26. Sukut — hayotiy qarorlarni puxtalashtiradi.
  27. Sukut — qiyin paytlarda tinchlik saqlaydi.
  28. Sukut — fikrlarni tozalaydi.
  29. Sukut — hayotdagi har bir lahzani qadrlash.
  30. Sukut — muammoga sabr bilan yondoshish.
  31. Sukut — insonga kuch va qudrat beradi.
  32. Sukut — ichki faollikni uyg‘otadi.
  33. Sukut — ortiqcha tafakkurdan xalos qiladi.
  34. Sukut — ruhiy tinchlikni ta’minlaydi.
  35. Sukut — hayotiy qimmatlarni ko‘rsatadi.
  36. Sukut — energiyani tejaydi.
  37. Sukut — hayotdagi muhim masalani to‘g‘ri baholash.
  38. Sukut — ichki oromni saqlash.
  39. Sukut — fuqarolik va insoniylikni uyg‘otadi.
  40. Sukut — o‘z-o‘zini nazorat qilishga yordam.
  41. Sukut — hayotiy tajribani boyitadi.
  42. Sukut — muvozanatli hayot qurish.
  43. Sukut — qalb va aqlni uyg‘unlashtiradi.
  44. Sukut — ortiqcha so‘zsiz ham ta’sir ko‘rsatadi.
  45. Sukut — hayotning osoyishtaligi.
  46. Sukut — ichki shiddatni yumshatadi.
  47. Sukut — qalbni quvonch va tinchlik bilan to‘ldiradi.
  48. Sukut — hayotdagi katta va kichik sinovlardan himoya.
  49. Sukut — haqiqiy donolik va baxt ramzi.

 

 

  1. Sukut — IJTIMOIY MUNOSABATLARNING BЕZAGI.
  2. Sukut orqali kishi o‘zini tutadi.
  3. Sukut jamiyatda obro‘ni oshiradi.
  4. Sukut — xushmuomalalik vositasi.
  5. Sukut — keraksiz tortishuvdan saqlaydi.
  6. Sukut — maslahatning yarmi.

 

 

Sukutning IJTIMOIY VA MULOQOTDAGI FAZILATLARI:

  1. Sukut — tinglash san’atining asosi.
  2. Sukut — bahsni tinch qiladi.
  3. Sukut — xulqli muloqot uchun sharoit yaratadi.
  4. Sukut — so‘zdan oldin ehtiyotlik.
  5. Sukut — ehtiromli munosabat belgisi.
  6. Sukut — aytishdan oldin o‘ylashni o‘rgatadi.
  7. Sukut — tushunmovchiliklardan saqlaydi.
  8. Sukut — o‘zga fikrlarga hurmat.
  9. Sukut — muammoni yechishda sabrlilik.
  10. Sukut — bahsda g‘alaba hamda ehtirom.
  11. Sukut — kalomni me’yorda qiladi.
  12. Sukut — so‘z bilan zarar bermaslik.
  13. Sukut — muomalada muvozanat.
  14. Sukut — muhokamada fikrni to‘g‘ri yetkazishga imkoniyat.
  15. Sukut — ziddiyatda orom.
  16. Sukut — gapni o‘z vaqtida aytishga o‘rgatadi.
  17. Sukut — so‘z ortidagi ma’noni anglash.
  18. Sukut — ishonchli muloqotning asosi.
  19. Sukut — bahsda ortiqcha his-tuyg‘ulardan saqlaydi.
  20. Sukut — so‘zsiz ham ta’sir ko‘rsatadi.
  21. Mo‘tadillikni oshiradi.
  22. Ortiqcha bahsdan saqlaydi.
  23. Nizolarni oldini oladi.
  24. Insonni mulohazali qiladi.
  25. Odamlar orasida obro‘ni oshiradi.
  26. Hukmronliksiz haybat.
  27. Sukunat odamlar bilan totuvlikda yashashni osonlashtiradi.
  28. Uzr aytishdan behojatlik.

 

 

  1. Sukut — BAXT VA OMONLIK YO‘LI.
  2. Sukut ko‘ngilni fozil qiladi.
  3. Sukut baxt eshigini ochadi.
  4. Sukut — xayotda barqarorlik manbai.
  5. Sukut — oila tinchligining ustuni.
  6. Sukut — serg‘ayratlikning siri.

 

 

  1. Sukut — RIZOLIK VA XOTIRJAMLIK MANBAI.
  2. Sukut qalbni tinch qiladi.
  3. Sukut jahlni so‘ndiradi.
  4. Sukut ruhni oromlantiradi.
  5. Sukut xayolga tinchlik olib keladi.
  6. Sukut xavotirni kamaytiradi.

 

      Ibrohimjon domla Inomov.

 

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Chin usta qoldimi? (qidiryapman)

10.08.2026   2169   8 min.
Chin usta qoldimi? (qidiryapman)

Bugunning gapi

“Uch xonali xonadonimni ta’mirlatish uchun ikki oy muddatga kelishib usta tushirgandim, olti oyda zo‘rg‘a chala-chulpa qilib ishini tugatdi...”
 

“Ustalar nega bunaqa-a? Uyini ta’mirlatib, ustalardan roziman, degan odamni uchratmadim...”
 

 “Ko‘pchiligi odamga firib beradi: ishni vaqtida bajarmaydi, ta’mir ishlari tugagach, boshida kelishilgan narxdan ikki barobar ko‘p mablag‘ so‘raydi...”
 

Yuqoridagi gaplar – uyini, xonadonini ta’mirlatib, ustalardan kuygan kishilarning dod-faryodlari.


Bugungi kunda jamiyatda ayrim ustalarning o‘z ishini vijdonan bajarmasligi, sifatsiz materiallar ishlatishi, vaqtni cho‘zishi yoki turli nayranglar bilan buyurtmachini aldashi, afsuski, ko‘pchilikni tashvishga solish barobarida shu kasb egalariga nisbatan ishonchning susayishiga yoki butunlay yo‘qolishiga olib kelyapti.


Yaxshi niyatda uyini, xonadonini ta’mirlatmoqchi bo‘lgan kishi usta ishlatgan tanishlaridan so‘rab-surishtirishi tayin. Yaqinda men ham xonadonimni ta’mirlatmoqchi bo‘lib usta izladim. Tanish-bilishlardan, do‘stlarimdan so‘rasam, yarmidan ko‘pi ustalardan nolidi. Bu holat nafaqat moliyaviy zarar, ayni paytda insonlar o‘rtasidagi ishonchning yo‘qolishiga ham sabab bo‘lmyaptimi?!


Islom ta’limotida halol mehnat, omonatdorlik va rostgo‘ylik yuksak fazilat ekani ta’kidlanadi. Alloh taolo Qur’oni karimda: “Darhaqiqat, Alloh omonatni o‘z egalariga topshirishingiz va odamlar o‘rtasida hukm qilganingizda adolat bilan hukm qilishingizga buyurar. Albatta, Alloh sizlarga yaxshigina nasihat qilur. Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchi Zotdir” (Niso surasi, 58-oyat).


Ustalik – yaxshi kasb. Usta omonatdor bo‘lsa, odamlarning hojatini ravo qiladi, ko‘pga foydasi tegadi. Buyurtmachi o‘z molini, mablag‘ini ustaga ishonib topshiradi. Usta shu ishonchni oqlashi, ishni puxta va vijdonan bajarishi shart.


Uy – insonning boshpanasi. Uning har bir g‘ishti ezgu niyat bilan qo‘yiladi, har bir devori umid bilan ko‘tariladi. Ammo, afsuski, ba’zan ayrim ustalar imorat qurish yoki ta’mirlashda nayrang qiladilar. Usta tashqi tomondan devorni silliq suvaydi, ammo ichidagi yoriqlarni berkitadi. Bo‘yoqning yaltirog‘i ko‘zni quvnatadi, lekin ortidagi nuqson vaqt o‘tishi bilan ko‘zga tashlanadi.


Yangi ta’mirlangan xonadondan hali bo‘yoq hidi ketmay turib shiftda yoriqlar paydo bo‘ladi, eshiklar qiyshayib qoladi, pol esa g‘ichirlab imorat egasining asabini buzadi. Buyurtmachi ustaga bergan mablag‘iga ichi achiydi.


Ba’zi ustalar sifatli qurilish materiali olish uchun berilgan pulga arzon mahsulot sotib oladi. Qolgan mablag‘ni esa “mehnat haqim” deb o‘maradi. Sementga qumni ortiqcha qo‘shadi, temir yoki armaturani ingichkarog‘iga almashtiradi, mis simlar o‘rniga alyuminini tortadi.


Yana shunday ustalar ham borki, bir haftada tugatishga kelishilgan ishni bir oygacha cho‘zadi. Bahona ham tayyor: “Material kelmadi”, “Yordamchim betob bo‘lib qoldi”, “Ertaga tugatib beramiz” va hokazo.


Eng yomoni, ustaning qo‘lidan chiqqan uy bir yil o‘tar-o‘tmas yana ta’mirga muhtoj bo‘lib qoladi. Bu hunar emas, hiyladir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Kim bizni aldasa, bizdan emas”, deganlar (Imom Muslim rivoyati). Bu hadis har qanday sohadagi firibgarlikni qamrab oladi. Agar usta arzon yoki sifatsiz materialni qimmatbaho deb ko‘rsatsa, ishni ataylab chala bajarsa yoki keyin yana ta’mirga muhtoj bo‘ladigan qilib ishlasa, bu aldamchilikdan, firibgarlikdan boshqa narsa emas. Afsuski, bugun ko‘pchilik ustalar hiyla va nayrangni kasb qilib olganlar. Buning oqibatida na o‘zlari baraka topadilar, na buyurtmachi ularga bergan mablag‘iga rozi bo‘ladi.


Haqiqiy usta, o‘z ishini vijdonan qiladigan kishi boshqacha bo‘ladi. U har bir ishini bekamu ko‘st bajaradi. Chunki u odamlardan yashirgan nuqsonni, albatta, Alloh taolo ko‘rib, bilib turishini yaxshi anglaydi. Unday ustalar o‘zlariga Alloh taoloning: “Albatta, Alloh chiroyli (ish) qiluvchilarni yaxshi ko‘radi” (Baqara surasi, 195) oyatini hamda Nabiy alayhissalomning: “Alloh taolo o‘z ishini chiroyli, puxta qiladigan kishini yaxshi ko‘radi” (Imom Tabaroniy rivoyati), degan muborak hadislarini o‘zlariga shior qilib olgan bo‘ladilar. Lekin, afsuski, hozir bunday ustalarni topish amrimahol. Borlari ham “qo‘lma-qo‘l”.


Omonatdor ustalar qurgan uylar, yillar o‘tsa ham, yaxshilik bilan eslanadi. Ularning haqlariga xayrli duolar qilinadi. Birgina misol, bizning Sangijumon qishlog‘imizdagi ko‘p uylarni pachirlik usta Turdimurod bobo (Alloh makonini jannat qilsin!) qurgan. O‘sha paytlarda (1960–1990 yillar) vassajuft qilingan shiftlarga ustaning imoratni qurib bitirgan sanasini bitish an’ana bo‘lgan. Har safar qishloqqa borib uyga kirsam, usta boboning “imzosi”ga ko‘zib tushadi va Qur’oni karim oyatlaridan tilovat qilib, u kishining ruhlariga bag‘ishlayman.


Bugun ba’zi ustalarning ishni kelishilgan muddatda tugatmasligi; sifatsiz qurilish materiallaridan foydalanishi; narxni asossiz oshirishi; kamchiliklarni yashirishi; bir necha oy o‘tib yana ta’mir qilishga majbur bo‘ladigan darajada ish tutishi katta gunohdir. Bunday xatti-harakatlar oqibatida buyurtmachi moddiy zarar ko‘radi, asabiylashadi, vaqt yo‘qotadi va eng achinarlisi, odamlar o‘rtasidagi ishonch susayadi.


Halol rizqning barakasi uning ko‘pligida emas, balki pokligidadir. Aldamchilik bilan, hiyla-nayrang ishlatib topilgan mablag‘ foyda bo‘lib ko‘rinsa-da, unda baraka bo‘lmaydi. Shuning uchun har bir usta o‘z qo‘li bilan topayotgan rizqining halolligi haqida o‘ylashi, har bir mix, har bir g‘isht, har bir sim yoki har bir ta’mir uchun qiyomat kuni hisob berilishini unutmasligi kerak.


Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rahimahulloh:

  •  Men ham (har bir shaxs) jamiyatning a’zosiman. Uy qurmoqchiman, lekin quruvchilik qo‘limdan kelmaydi. Demak, ustaga ehtiyojim bor. Uning oldiga borib, uy qurmoqchiman, shartnoma tuzaylik, deyman. Ustalar kasbi ortidan rizq topadi. Ular bilan kelishib, bugungi naxr bo‘yicha muayyan summa belgilanadi. Muddati va sifat ko‘rsatkichlari kelishib olinadi. Hozirga kunda, Alloh biluvchiroq, ustaman deganlarning 70 foizi aldamchi, nayrangboz, hiylakor: kelishilgan kunda belgilangan manzilga yetib kelmaydi, ishga kech kelib, erta ketadi, vazifasini puxta bajarmaydi, ishini bitirmasdan oldin pul so‘raydi. Takasaltang, taralla-bedod qilib yuradi. Uyning egasi ham xijolatda qoladi. Aksariyati shunaqa. Bunday ustalarga kim ishonadi? Ularga kim ish beradi? Bunday toifalar o‘ziga o‘zi qiladi, ular omadsizlikni o‘zlariga chorlab oladilar.


O‘ttiz foiz haqiqiy ustalar bor. Ular o‘z kasbi bilan faxrlanadi. Guruhlari bor, shogirdlari, ustozlari bor. Hammasini qoyillatib, asbob-anjomlarini chiroyli qilib qo‘yishgan. Shartnopmani tuzadi, vaqtida ishga keladi, belgilangan muddatda qurilishni yoki ta’mir ishlarini tugatadi, ish haqini olib ketadi. Buyurtmachi ham rozi, usta ham rozi. Bunday kishilarning ishida unum, baraka bo‘ladi. Topgan pullari barakali bo‘ladi.


Haqiqiy usta faqat qurilish yoki ta’mirlashni emas, balki odamlarning ishonchini ham qozonadi. Vijdon bilan qilingan har bir ish ibodatga aylanadi. Aldamchilik va nayrang bilan bajarilgan ish esa vaqtinchalik foyda keltirsa ham, dunyoda obro‘ni to‘kadi, rizq qiyilishiga sabab bo‘ladi, oxiratda esa javobgarlikni keltiradi.

 

Tolibjon NIZOM

Maqolalar
#logo