O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, besh respublika muftiysi
(muftiylik yillari: 1989–1993)
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf 1952 yil Andijon viloyatida tavallud topgan. 1989 yil O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, muftiy, SSSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning xizmatlari:
• 1989 yil O‘zbekiston hukumati qarori bilan Toshkentdagi tarix muzeyida saqlanayotgan Usmon mus'hafi Diniy idoraga topshirildi;
• 1990 yil Markaziy Osiyo respublikalaridan 500 nafar musulmon Toshkent shahridan hajga jo‘nadi. Bu paytgacha sobiq ittifoqdagi barcha respublikalaridan 20-30 kishigina hajga yuborilar edi;
• Saudiya Arabistonidagi «Islom olami robitasi» rahbariyati bilan muzokaralar natijasida sobiq ittifoq musulmonlariga 1 000 000 dona mus'haf hadya qilindi;
• Ramazon va Qurbon hayitlari O‘zbekiston Respublikasida bayram va dam olish kunlari deb e’lon qilinib, davlat miqyosida keng nishonlanadigan bo‘ldi;
• 1991 yilda Namanganda “Mulla Qirg‘iz” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi tashkil etildi;
• 1992 yilda Buxoroda “Jo‘ybori Kalon” ayol-qizlar, Qashqadaryoda “Xoja Buxoriy”, Xorazmda “Faxriddin ar-Roziy”, Qoraqalpog‘istonda “Muhammad al-Beruniy”, Andijonda “Sayyid Muhyiddin maxdum” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasalari tashkil etildi.
Xalqaro tashkilotlar a’zoligi:
• Islom olami Robitasi ta’sis majlisi (Makka shahri);
• Butun dunyo mutafakkir ulamolari yig‘inining ijroiya qo‘mitasi (Makka shahri);
• Butun jahon musulmon ulamolari xalqaro uyushmasi;
• Butunjahon islomiy xalq boshqaruvining bosh kotibiyati;
• Butun jahon tasavvuf uyushmasi;
• Butun dunyo da’vat uyushmasi;
• Butun dunyo masjidlar uyushmasi;
• Butun dunyo Islom uyushmasi (Islomobod shahri);
• Oli Bayt «Islomiy tafakkur» qirollik akademiyasi (Iordaniya).
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf tafsir, hadis, aqoid, fiqh, tasavvuf, tarix va boshqa ilmlarga doir yuzdan ortiq asarlar muallifi.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf 2015 yili Toshkent shahrida vafot etdi.
2023 yil 27 iyunda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlari “Oliy darajali Imom Buxoriy» ordeni bilan mukofotlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Islom sivilizatsiyasi xalqaro I forumi ishtirokchilariga murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi Xayriddin Sultonov o‘qib eshittirdi.
Murojaatda ta’kidlanganidek, bugungi murakkab vaziyatda azaldan bashariyatning tinch-totuv hayoti, hamjihatlik va ma’rifatga intilishi, tadrijiy rivojlanishi uchun mustahkam zamin bo‘lib xizmat qilib kelgan ezgu tushunchalar, jumladan, islomiy qadriyatlar alohida ahamiyat kasb etadi. Bu qadriyatlar asrlar davomida ilmiy taraqqiyot, madaniy yuksalish va ma’naviy kamolotning qudratli manbai sifatida jahon tafakkuri rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan va umuminsoniy merosning ajralmas qismiga aylangan.
Shu ma’noda, 2017 yilda BMTning yuksak minbaridan O‘zbekiston ilgari surgan “Jaholatga qarshi ma’rifat” degan konseptual g‘oya oddiy, ammo o‘zgarmas bir haqiqatni tasdiqlaydi: bugungi notinch va tahlikali dunyoda faqat ilm-fan, ta’lim-tarbiya, madaniyat va yuksak axloqiy qadriyatlargina yer yuzida tinchlik, o‘zaro tushunish, ijtimoiy hamjihatlik va barqaror rivojlanish uchun ishonchli poydevor bo‘la oladi.
Darhaqiqat, muqaddas islom dinimiz insoniyatni tinchlikka, mehr va oqibat, bag‘rikenglik, ijtimoiy adolat, bunyodkorlik va taraqqiyotga, ezgu amallarga undashi bilan g‘oyat qadrlidir.
Islom sivilizatsiyasining boy ilmiy-ma’naviy merosini chuqur o‘rganish va uni jahon hamjamiyatiga keng tanitish maqsadida mamlakatimizda Islom sivilizatsiyasi markazi hamda Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi kabi yirik ma’rifiy va ilmiy-ma’naviy maskanlar barpo etildi. Bugungi kunda mazkur majmualar nafaqat milliy ma’naviy hayotimizning muhim markazlari, balki xalqaro ilmiy hamkorlik, tadqiqot va ma’rifat almashinuvi uchun muhim platforma sifatida shakllanib bormoqda.



























“I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm–ma’rifat yo‘li”ning asosiy maqsadi – islom sivilizatsiyasining haqiqiy mazmun-mohiyatini ochib berish, uning ilm-fan, madaniyat va ma’naviy taraqqiyotga qo‘shgan ulkan hissasini namoyon etish, shuningdek, zamonaviy dunyoda tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat g‘oyalarini keng targ‘ib qilishdek maqsadlarga qaratilgani bilan diqqatga sazovordir.
Forum doirasida o‘ndan ortiq yalpi majlislar tashkil etilib, mavzuga doir dolzarb masalalar keng va atroflicha tahlil etilib, galdagi vazifalar belgilab olinmoqda.
Nazokat Usmonova,
Asliddin Alijonov (surat),O‘zA