O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, besh respublika muftiysi
(muftiylik yillari: 1989–1993)
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf 1952 yil Andijon viloyatida tavallud topgan. 1989 yil O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, muftiy, SSSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning xizmatlari:
• 1989 yil O‘zbekiston hukumati qarori bilan Toshkentdagi tarix muzeyida saqlanayotgan Usmon mus'hafi Diniy idoraga topshirildi;
• 1990 yil Markaziy Osiyo respublikalaridan 500 nafar musulmon Toshkent shahridan hajga jo‘nadi. Bu paytgacha sobiq ittifoqdagi barcha respublikalaridan 20-30 kishigina hajga yuborilar edi;
• Saudiya Arabistonidagi «Islom olami robitasi» rahbariyati bilan muzokaralar natijasida sobiq ittifoq musulmonlariga 1 000 000 dona mus'haf hadya qilindi;
• Ramazon va Qurbon hayitlari O‘zbekiston Respublikasida bayram va dam olish kunlari deb e’lon qilinib, davlat miqyosida keng nishonlanadigan bo‘ldi;
• 1991 yilda Namanganda “Mulla Qirg‘iz” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi tashkil etildi;
• 1992 yilda Buxoroda “Jo‘ybori Kalon” ayol-qizlar, Qashqadaryoda “Xoja Buxoriy”, Xorazmda “Faxriddin ar-Roziy”, Qoraqalpog‘istonda “Muhammad al-Beruniy”, Andijonda “Sayyid Muhyiddin maxdum” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasalari tashkil etildi.
Xalqaro tashkilotlar a’zoligi:
• Islom olami Robitasi ta’sis majlisi (Makka shahri);
• Butun dunyo mutafakkir ulamolari yig‘inining ijroiya qo‘mitasi (Makka shahri);
• Butun jahon musulmon ulamolari xalqaro uyushmasi;
• Butunjahon islomiy xalq boshqaruvining bosh kotibiyati;
• Butun jahon tasavvuf uyushmasi;
• Butun dunyo da’vat uyushmasi;
• Butun dunyo masjidlar uyushmasi;
• Butun dunyo Islom uyushmasi (Islomobod shahri);
• Oli Bayt «Islomiy tafakkur» qirollik akademiyasi (Iordaniya).
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf tafsir, hadis, aqoid, fiqh, tasavvuf, tarix va boshqa ilmlarga doir yuzdan ortiq asarlar muallifi.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf 2015 yili Toshkent shahrida vafot etdi.
2023 yil 27 iyunda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlari “Oliy darajali Imom Buxoriy» ordeni bilan mukofotlandi.
O‘zbekistonda noyob Qur’on yaratish bo‘yicha jahon xattotlar tanlovi 26 avgust kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida e’lon qilinadi. Tanlov «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumi doirasida o‘tkaziladi, xabar bermoqda UzDaily.uz.
«Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» loyihasini xattot va Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih taqdim etadi. Bu haqda tadbir tashkilotchisi xabar berdi.
Tanlov doirasida turli mamlakatlar va xattotlik maktablarining islomiy xattotlikdagi eng yaxshi an’analarini birlashtirgan noyob Qur’on yaratish ko‘zda tutilgan.
Tanlovning tantanali e’loni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmunlari» mavzusidagi yalpi sessiyaning yakuniy qismi bo‘ladi. Sessiya 26 avgust kuni soat 09:30 dan 12:00 gacha o‘tkaziladi.
Tadbir doirasida ommaviy axborot vositalarining stereotiplar va islomofobiyani yengishdagi roliga bag‘ishlangan xalqaro muhokama ham bo‘lib o‘tadi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat tuzilmalari hamda OAV vakillari ishtirok etadi.
Forum dasturidan Qur’oniy va qo‘lyozma merosga bag‘ishlangan loyihalar ham o‘rin olgan. Ular orasida «114 Qur’on: islom olamining 114 xattotlik durdonasi», «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va rivoyatlar» xalqaro loyihasi hamda «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasi bor.
O‘zbekistonda xattotlikni rivojlantirishga institutsional darajada ham e’tibor qaratilmoqda. Islom sivilizatsiyasi markazi huzurida Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan Xattotlik maktabi faoliyat yuritmoqda. Maktabda suls, nasx, nasta’liq, ruq’a, devoniy va kufiy kabi an’anaviy yozuv uslublarini o‘rgatish rejalashtirilgan.
Xattotlik san’ati Samarqand viloyatidagi yangi Imom al-Buxoriy majmuasida ham namoyon etilgan. Majmua peshtoqlari va ayvonlari devorlari «Sahih al-Buxoriy»dan olingan hadislar bitilgan yozuvlar bilan bezatilgan. Majmua huzurida Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Hadis ilmiy maktabi ham faoliyat yuritadi.
Xalqaro mediaforumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi.
Tadbirda qariyb 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 ga yaqin vakili ishtirok etadi. Ular orasida mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari bor.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati