Sayt test holatida ishlamoqda!
19 Iyul, 2026   |   5 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:26
Quyosh
05:01
Peshin
12:34
Asr
17:39
Shom
19:56
Xufton
21:28
Bismillah
19 Iyul, 2026, 5 Safar, 1448
Maqolalar

Ruh o‘lmaydi

26.01.2026   9456   3 min.
Ruh o‘lmaydi

Ruh o‘lmaydi… balki qaytadi

 

Inson qanday qilib uyqusida aqlga sig‘mas manzaralarni ko‘radi?

Qanday qilib kuladi, yig‘laydi, qo‘rqadi, og‘riqni his qiladi… holbuki u uxlab yotadi?

 

Hech xayolingizdan o‘tganmi:

Nabiy alayhissalom Isro va Me’roj kechasida payg‘ambarlar bilan qanday uchrashdilar… ular esa olamdan o‘tgan edilar?

Bu sirning barchasi o‘sha ajoyib maxluqda, ya’ni ruha.

 

Doktor Mustafo Mahmud aytadi:

Kecha ulug‘ shayx Muhammad Mutavalliy Sha’roviy rahimahullohning ruh haqidagi ajoyib darsini eshitdim…

Bu – faqat Alloh bilgan ilohiy sir, u bunday deydi:

Ayrimlar savol beradi:

Qanday qilib Payg‘ambar Muhammad alayhissalom Baytul-Maqdisda barcha payg‘ambarlar bilan uchrashdilar, holbuki ular vafot etgan edilar?


Javob juda oddiy:

Bu – Allohning qudrati!

Chegarasi yo‘q, idrok qilib bo‘lmas qudrat.

Qanday qilib bedor holdagi ruhimiz bilan tushdagi ruhimiz farq qilsa…

Uyquda ko‘zlarimiz yopiq bo‘ladi, lekin biz to‘liq bir olamni yashaymiz!

Ko‘ramiz, eshitamiz, quvonamiz, qo‘rqamiz, og‘riq sezamiz, ba’zan qo‘rqib uyg‘onib:

Alhamdulillah… bu faqat tush ekan! deymiz.

Ba’zan esa chiroyli tushdan tabassum bilan uyg‘onib, uning xotirjamligi butun kun davomida biz bilan qoladi.

Ruhlarimiz chiqib ketadi, sayr qiladi…

Haqiqatda tanimagan insonlar bilan uchrashadi, bedor holda his qilmaydigan olamlarga kiradi.

Barzaxdagi ruhlarimiz… va Qiyomatdachi?

Ruhlarimiz barzax olamida ham boshqacha bo‘ladi,

Qiyomat kuni esa… Eng yuksak darajalarga ko‘tariladi,

ko‘z ko‘rmagan, quloq eshitmagan, inson qalbiga ham kelmagan narsalarni ko‘radi.

Bu – Allohning qudrati, u bilan habibimiz Mustafo alayhissalom payg‘ambarlarni tushda emas, hushyor holda ko‘rdilar.

Meni doim taassurotga soladigan ibora bor: biror kishi vafot etganda muazzin: “Falonchi falon o‘g‘li Allohning rahmatiga ko‘chdi” deydi.

Qanday taskinli so‘z… U o‘lmadi… balki ko‘chdi!

Allohning rahmatiga, mehriga, mutlaq adolatiga ko‘chdi.

Foniy tanaga mahbus bo‘lgan ruhi endi boshqa olamga yo‘l oldi, bizning dunyomizga hech o‘xshamaydigan olamga.


Ruh o‘lmaydi… balki qaytadi.

Ruh yo‘q bo‘lmaydi, azizlar…balki ko‘chadi, yuksaladi, ko‘tariladi, o‘zining asl vataniga qaytadi.

Bu yer hech qachon bizning doimiy maskanimiz bo‘lmagan, bu – foniy dunyo, boqiy emas, dam olish uchun emas, imtihon uchun yaratilgan yer.

Alloh taolo aytadi: “O‘limni ham, hayotni ham yaratgan – sizlarning qaysingiz yaxshiroq amal qilishingizni sinash uchun”.

 

Duo: Yo Alloh! Ruhlarimizni yengil, xotirjam va pok qil, Seni rozi qilgan holda, imon va ofiyat bilan Senga ko‘tarilishini nasib et.

 

Homidjon qori ISHMATBЕKOV

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imom Moturidiy innovatsion muzeyi tashkil etiladi

10.07.2026   17239   3 min.
Imom Moturidiy innovatsion muzeyi tashkil etiladi

Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlari 7-11 iyul kunlari mezbonlik qilayotgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi doirasida Samarqand shahrida o‘tkazilayotgan “Imom Moturidiy merosi: mo‘tadillik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat poydevori” mavzusidagi xalqaro konferensiyada Imom Moturidiy innovatsion muzeyi loyihasi va uning ilmiy konsepsiyasiga bag‘ishlangan taqdimot o‘tkazildi, xabar bermoqda iccu.uz.

Taqdimotda Prezident Shavkat Mirziyoyevning Imom Moturidiy tavalludining 1155 yilligini keng nishonlash to‘g‘risidagi qarori ijrosi doirasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli bunyodkorlik ishlari haqida ma’lumot berildi. Qayd etilganidek, bugungi kunda Samarqand shahrida Imom Moturidiy majmuasi va unga tutash qadimiy Chokardiza qabristoni hududida yangi maqbara, zamonaviy masjid hamda ilmiy-ma’rifiy obyektlar barpo etilmoqda. Shuningdek, arxeologik tadqiqotlar natijasida islom huquqshunosligi tarixida o‘chmas iz qoldirgan buyuk alloma, «Hidoya» asari muallifi Burhoniddin Marg‘inoniy maqbarasi aniqlanib, u ham majmua tarkibida qayta tiklanmoqda.

Taqdimotda Imom Moturidiy majmuasining muhim tarkibiy qismi bo‘lgan Imom Moturidiy innovatsion muzeyi konsepsiyasi alohida tanishtirildi. Loyiha Turkiyaning Outdoor Factory kompaniyasi tomonidan Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi taqdim etgan ilmiy manbalar asosida ishlab chiqilgan bo‘lib, muzeyning ekspozitsiyalari zamonaviy dizayn, raqamli texnologiyalar va interaktiv yechimlar asosida shakllantirilmoqda.

Taqdimot davomida Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi yetakchi ilmiy xodimi Ixtiyor Abdurahmonov muzeyning ilmiy konsepsiyasi va ekspozitsiya zallarining mazmuni haqida batafsil ma’lumot berdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, muzeyda aqida va kalom ilmining shakllanish tarixi, Imom Moturidiyning hayoti va ilmiy merosi, moturidiylik ta’limotining Movarounnahrdan butun islom olamiga tarqalish jarayoni, Chokardiza qabristoni tarixi hamda bugungi kunda alloma merosini o‘rganish va targ‘ib qilishga qaratilgan sa’y-harakatlar zamonaviy multimedia texnologiyalari orqali yoritiladi.

– Muzeyning asosiy maqsadi Imom Moturidiyning boy ilmiy merosini zamonaviy texnologiyalar vositasida keng jamoatchilikka yetkazishdir. Barcha ekspozitsiyalar ishonchli tarixiy manbalarga tayanib yaratilmoqda. Interaktiv yechimlar orqali tashrif buyuruvchilar nafaqat eksponatlarni tomosha qiladi, balki allomaning hayoti, ilmiy maktabi va moturidiylik ta’limotining mazmun-mohiyatini chuqur anglash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu muzey kelgusida xalqaro ilmiy hamkorlikni rivojlantirishga xizmat qiladigan yirik ilmiy-ma’rifiy va raqamli ziyorat markaziga aylanadi», — dedi Ixtiyor Abdurahmonov.

Taqdimotda muzeyning asosiy ekspozitsiya zallari ham namoyish etildi. Xususan, aqida va kalom ilmining shakllanishi, Imom Moturidiy yashagan davr ilmiy muhiti, moturidiylik ta’limotining dunyoga tarqalishi, Chokardiza qabristoni tarixi hamda arxeologik topilmalar zamonaviy muzey yechimlari orqali aks ettirilishi ta’kidlandi.

Forum ishtirokchilari taqdim etilgan loyihani yuksak baholab, uning Imom Moturidiyning boy ilmiy merosini xalqaro miqyosda targ‘ib qilish, yosh avlodni ma’rifat va bag‘rikenglik ruhida tarbiyalash hamda ziyorat turizmini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot  xizmati

O'zbekiston yangiliklari