Sayt test holatida ishlamoqda!
13 Sentabr, 2026   |   2 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:41
Quyosh
06:01
Peshin
12:19
Asr
16:45
Shom
18:40
Xufton
19:56
Bismillah
13 Sentabr, 2026, 2 Rabi`us soni, 1448
Maqolalar

“Yigitlikda yig‘gil ilmning maxzani…”

02.02.2026   5350   5 min.
“Yigitlikda yig‘gil ilmning maxzani…”

Yaqinda bir mahalladoshimiz farzandlarining ilmli va fazilatli bo‘lishi, dunyo va oxiratda ulug‘ maqomga erishishlari uchun duo olish niyatida ehson qildi. Bu voqea barchamiz uchun ibratdir, desam mubolag‘a bo‘lmaydi. Zero, mo‘min kishi farzandlarining ilmli, bilimli va foydali shaxs bo‘lib kamol topishi uchun xayrli amallar qilishi haqiqiy fazilat sanaladi. 
 

Alloh taolo Qur’oni karimda ilmning ahamiyatini ta’kidlab, Payg‘ambarimiz alayhissalom orqali barchamizga bunday duo qilishni o‘rgatgan: “Ey Rabbim! Menga ilmni ziyoda et!” (Toha surasi, 114-oyat).


Ushbu oyat har bir mo‘min uchun ilm egasi bo‘lishning naqadar muhimligini namoyon qiladi. Ilm insonga dunyoda ham, oxiratda ham kamol topishi uchun yordam beradi. Hazrat Rasuli akram sollallohu alayhi va sallam ham ilm egallash va uning foydasi uchun Yaxshilikka chaqirish Bugunning gapi “El-yurtimizni birlashtiradigan ulug‘ bir g‘oya bor. U ham bo‘lsa, Vatan manfaati, xalqimiz manfaatidir. Mana shunday buyuk maqsadga erishishda mahalla tizimining o‘rni va ta’siri beqiyos. Chunki mahalla tinch va ahil bo‘lsa, jamiyatimiz tinch va hamjihat bo‘ladi. Mahalla rivojlansa, butun mamlakatimiz yuksaladi. Tarix davomida qanday og‘ir sinovlarga duch kelmaylik, biz avvalo birdamlikdan kuch oldik. Mashaqqatli kunlarda odamlarimiz, mahalla ahli yelkadosh bo‘lib qiyinchiliklarni yenggan. Oila – oilaga, qo‘shni – qo‘shniga ko‘mak berib yashagan. Biz mana shunday o‘ta noyob qadriyatimizga doimo sodiq qolishimiz, yosh avlodimizni ayni shu ruhda tarbiyalashimiz kerak”. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasidan Allohdan duo qilib, ummatlarini doimo bilim olishga chorlaganlar: “Allohim! Bilganlarimizni foydali qil! Bizga foydali narsalarni bildir! Ilmimizni ziyoda qil!”(Imom Termiziy va Imom Ibn Moja rivoyati).


Shu bois kishi nafaqat o‘zining, balki farzandlari va ummatning ilmli bo‘lishi uchun duo qilishi va bu yo‘lda qo‘lidan kelganicha amaliy yordam berishi lozim.


Ilm egallash va foydali bilimlarga erishish shariatimizda alohida maqtovga sazovor ish hisoblanadi.


Albatta, ilmga erishish uchun harakat, mehnat, sabr va intizom zarur. Misol uchun, haligi mahalladoshimizning farzandlari IELTS imtihonida yuqori natijalar – 8 va 7,5 ballni qo‘lga kiritibdi. Aslida ular bunday yuqori ko‘rsatkichga tinimsiz mehnatlari va sabr-bardoshi tufayli, qolaversa, mamlakatimizda yoshlar uchun yaratilgan keng imkoniyatlardan samarali foydalanib erishganlar.


Haqiqatan, yurtimizda ta’lim, fan, sport, san’at va innovatsiya sohalarida yoshlarni qo‘llab-quvvatlash ishlari davlat siyosati darajasida olib borilmoqda. Bu esa yoshlarimizning natijalarida o‘z aksini topmoqda va kelajak uchun umid bag‘ishlayapti.


Ilmli yoshlar nafaqat o‘zini rivojlantiradi, balki atrofdagilarga ham foydasi tegadi. Shuning uchun farzandlarimizni bilimli va kasb-hunar egasi bo‘lib o‘sishlari uchun doim harakat qilishimiz, ularni qo‘llab-quvvatlashimiz va eng muhimi, ularni bu yo‘lda duolar qilib turishimiz lozim.


Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Kim ilm talab qilish yo‘liga tushsa, Alloh unga jannatning yo‘lini yengillashtiradi”, dedilar» (Imom Muslim, Imom Abu Dovud va Imom Termiziy rivoyati).


Ilmga bundan ortiq targ‘ib bo‘lmasa kerak. Har bir insonning oliy maqsadi – jannat. Jannatga erishish uchun u har narsaga, har qanday qiyinchiliklarga tayyor turadi.


Alisher Navoiy bobomiz ham yoshlarni ilm egallashga chorlab bunday satrlar bitgan:

Yigitlikda yig‘gil ilmning maxzani,

Qarilik chog‘i xarj qilg‘il ani”.


Albatta, yoshlikda olingan bilim xuddi toshga o‘yilgan naqsh kabi muhrlanib qoladi. Bu esa kishiga har ikki dunyoda ham manfaat yetkazadi.


Boylik, pul va davlat sarflangani sayin ana shu boylik kamayib boraveradi. Ilm egallasangiz, uni o‘zgalarga ham ulashsangiz, aksincha, ilmingiz ziyoda bo‘lsa bo‘ladiki, sira ozaymaydi.


Xulosa qilib aytganda, ota-onalar farzandlarining ilmli bo‘lib voyaga yetishiga ko‘maklashishi kerak. Murg‘aklik paytidanoq kitobga muhabbat uyg‘otishi, foydali bilimlarni o‘zlashtirishga chorlashi tarbiyaning eng yaxshi namunasidir.  


Abdurahmon ASQAROV,

Toshkent shahridagi “Katta Qozirabot” jome masjidi imom-xatibi

“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 1-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Bir hadis, bir nasihat va bir umrlik ibrat

09.09.2026   32282   2 min.
Bir hadis, bir nasihat va bir umrlik ibrat

Hayot yo‘llarida yurar ekanmiz, turli xarakterdagi insonlarga duch kelamiz. Ayniqsa, katta yo‘llar, tig‘iz harakat va mashina ruli ortidagi muhit haydovchidan nafaqat chaqqonlikni, balki mustahkam asab va yuksak sabr-toqatni ham talab qiladi.

Yo‘ldagi sinov va birgina hadis
Oltmish yoshlarga borib qolgan, biroz jahldor bo‘lsa-da, dilkash, ko‘ngli askiyaga moyil qadrdon tanishlarimdan biri haydovchilik kasbi ortidan umr o‘tkazib kelmoqda. Ko‘pchilikning og‘irini yengil qilib kelayotgan bu insonning ismi Sobir. Ammo ismiga monand sabri sal kamroq.
Kunlarning birida uning mashinasida ketarkanman, kutilmaganda yo‘ldagi boshqa haydovchining beparvoligi sabab Sobir aka so‘kinib yubordi. G‘azabi biroz bosilgach, unga Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalomning g‘azabning yomon oqibatlari haqidagi muborak hadislaridan birini sekingina eslatib o‘tdim. O‘sha paytda u kishi hech qanday munosabat bildirmadi: ehtimol, hali jahldan to‘liq tushmagandir. Manzilga yetib, odatdagiday samimiy xayrlashdik.
Oradan vaqt o‘tib ko‘rishganimizda Sobir aka o‘tgan voqeani iliqlik bilan esladi. Haydovchiga aytgan so‘zlaridan keyin qattiq ezilganini, men eslatgan hadis uning uchun katta ibrat bo‘lganini yashirmadi. Hozir ham g‘azabi toshganda o‘sha suhbat esiga tushib, o‘zini darhol qo‘lga olishini aytadi. O‘zidan ancha yoshi kichik insonni omma oldida “ustoz” deb izzatlashi, aytilgan birgina nasihatdan yetarli xulosa chiqara olgani uning naqadar sof va oliyjanob qalb egasi ekanini ko‘rsatadi.

Hissiyot jilovidagi haqiqatlar
“G‘azab umri kalta aqlsizlikdir”. Buyuk allomalar bejiz bunday demaganlar. Hayotimizda tilga va qo‘lga erk bermaslik, hissiyotlarni jilovlay olmaslik oqibatida qanchadan-qancha oilalar buzilib ketgani, yaqin qarindosh-urug‘lar va qadrdon do‘stlarning orasi uzilib qolgani achchiq haqiqatdir.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib: "Yo Rasululloh, menga bir nasihat qiling”, degan sahobalarga U zot qisqa va lo‘nda qilib: “G‘azablanma”, deb javob berganlar.
Bu bejiz emas, chunki g‘azab insonning aql-idrokini o‘g‘irlaydi, obro‘siga putur yetkazadi va keyinchalik tuzatib bo‘lmas xatolarga yetaklaydi.
Har qanday vaziyatda ham insonligimizni, aql va tafakkur sohibi ekanligimizni unutmasligimiz lozim. Qachonki, jahlimiz chiqsa, aqlimiz qochmasligi kerak. So‘nggi pushaymondan ko‘ra, lahzalik jahlni ichga yutib, sokinlikni saqlash har doim yaxshiroq natija beradi. Unutmang, tinchlik va xotirjamlik – eng buyuk boylikdir.

Muallif: Anvar Ermamatov, "Zarafshon" nashri.

Ibratli hikoyalar