Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Diniy yoki dunyoviy bo‘lsa-da, bir insonga berilgan ne’matning qo‘lidan ketishini istab hasad qilish dinimizda harom qilingan.
Qur’oni karimda hasad haqida shunday marhamat qilinadi:
“Yoki Alloh odamlarga O‘z fazlidan bergan narsalarga hasad qilmoqdalarmi? Batahqiq, Ibrohim oilasiga kitobni, hikmatni va ulug‘ mulkni berganmiz-ku?!” (Niso, 54-oyat).
Rasululloh sallollohu alayhi vasallam zamonida yashagan yahudiylar bugungilaridek barcha yaxshi narsalarga faqat o‘zlarini munosib ko‘rardilar. Ular oxirzamon payg‘ambari kelishini bilardilar, ammo uni o‘zlaridan chiqadi, deb o‘ylardilar. O‘ylaganlaridek bo‘lmagandi, Rasululloh sallollohu alayhi vasallamni payg‘ambarlikka, musulmonlarni iymon va islomga loyiq ko‘rmadilar. Quraysh qabilasi va arablarni ulardan payg‘ambar chiqqani uchun yomon ko‘rdilar, hasad qildilar. Oyatu karima hasad – Allohning taqdiri va marhamatiga norozilik qilish, e’tiroz etishlik ekanini, bunga hech kimning haqi yo‘qligini ko‘rsatmoqda. Qur’oni karimda hasadgo‘yligi va g‘ayirligi bilan tilga olingan yahudiylarga o‘xshashni istamagan banda qalbini hasad va ko‘rolmaslikdan poklashi kerak.
Hasad – yaxshiliklarni yeydi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Hasaddan saqlaninglar! Olov o‘tinni yeb bitiriganidek, hasad ham yaxshiliklarni yeb bitiradi” (Abu Dovud rivoyat qilgan).
Allohga iymon keltirgan mo‘minning Uning taqdiri va ehsoniga ko‘nmasligi xayrsiz hissiyot. Bu tuyg‘u bo‘lgan qalbda iymon va taslimiyat bo‘lishi ishonarli emas.
Hasadgo‘yning dini ham, dunyosi ham mahrumiyatga to‘ladi.
Olov uchun o‘tin va yog‘ochlarni kulga aylantirish qanchalik oson bo‘lsa, ko‘rolmaslik ham insonning yaxshiliklarini shunday yoqib ado qiladi. Chunki hasadgo‘y hasad qilgan kishisini g‘iybat qiladi, unga yomonliklar kelishini istaydi. Bu hasadgo‘yning mahrumiyati va zararini, hasad qilingan insonning esa ne’mat va savobini ortiradi. Hasadga moyil qalb vaqtida muolaja qilinmasa, oqibatda kishining iymoni ziyonga ketadi. Yaxshiliklar, xayr va hasanotning quvvati — iymonning kamoli, o‘zini yo‘qotishdan qattiq qo‘rqish kerak. Shuning uchun ham hasaddan qat’iy qaytariladi.
Qur’oni karimda marhamat qilingan: “Mo‘min kishi tomonidan qilingan har bir yaxshi ish yomonliklarni ketkazadi” (Hud, 114-oyat) oyati karimasi yuqorida keltirilgan hadisni tasdiqlaydi. Hasadgo‘yni yaxshiliklarni ko‘rolmasligi badnom qiladi. Yomonliklarini o‘chiruvchi yaxshiliklaridan mahrum hasadgo‘yning holiga voy.
Hadis bizga nima o‘rgatadi?
1. Hasad — harom.
2. Hasad — hasadgo‘yning yaxshilik va savoblarini yeb bitiradi.
3. Allohning taqdiri va ehsoniga norozilik qilish — hasaddan zinhor tiyilish kerak.
4. Musulmon taqdir ne’matlariga munosibdir.
Germaniyaning “Hauptstadtecho” ommabop elektron nashrida 7–11 iyul kunlari yurtimizda bo‘lib o‘tgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi ishtirokchilarining O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevga yo‘llagan murojaatiga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Unda forum ishtirokchilari mamlakatimizda islom sivilizatsiyasining boy ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini o‘rganish, asrab-avaylash hamda xalqaro miqyosda targ‘ib etish borasida amalga oshirilayotgan ishlarni yuksak baholagani ta’kidlangan.
Murojaatda 50 dan ortiq mamlakatning xalqaro tashkilotlari, ilmiy va ta’lim muassasalari rahbarlari, vazirlar, muftiylar, olimlar va ekspertlari nomidan O‘zbekiston rahbariga chuqur hurmat va samimiy minnatdorlik bildirilgan.
Forum davlatimiz rahbari tashabbusi bilan tashkil etilgani, u global ilmiy va gumanitar hamkorlik uchun muhim maydonga aylangani qayd etilgan. Prezidentning forum qatnashchilariga yo‘llagan murojaatida ilgari surilgan g‘oya va tamoyillar anjuman kun tartibini belgilab, samarali xalqaro ilmiy hamkorlik uchun mustahkam asos yaratgani ta’kidlangan.
Shuningdek, forumning Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida o‘tkazilishi uning tarixiy va ilmiy ahamiyatini yanada oshirgani, bu zaminda asrlar davomida ilohiyot, falsafa, tibbiyot, matematika va astronomiya kabi ilmlar rivoj topgani alohida e’tirof etilgan.
Forum ishtirokchilari Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2017 yil BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasida ilgari surgan Islom sivilizatsiyasi markazini tashkil etish tashabbusini so‘nggi o‘n yillikdagi eng muhim xalqaro gumanitar tashabbuslardan biri sifatida baholagan.
Murojaat yakunida O‘zbekiston zaminida qabul qilingan qarorlar tinchlik, ma’rifat, o‘zaro hurmat va xalqlar o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga, islom sivilizatsiyasining boy ma’naviy va intellektual merosini kelgusi avlodlarga yetkazishga xizmat qilishiga ishonch bildirilgan.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati