Sayt test holatida ishlamoqda!
24 Avgust, 2026   |   11 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:16
Quyosh
05:41
Peshin
12:25
Asr
17:11
Shom
19:13
Xufton
20:34
Bismillah
24 Avgust, 2026, 11 Rabi`ul avval, 1448

Ro‘zadorlarni ruhlantirish

10.02.2026   15338   5 min.
Ro‘zadorlarni ruhlantirish

Ro‘zadorlar uchun ularni ruhlantiruvchi xos kuylar va ularga ehtirom ko‘rsatuvchi qo‘shiqlar bor. Ular insonlarning Alloh taoloni takbir, tahlil va istig‘forlar ila eng ko‘p zikr qiladiganlari bo‘lishadi. Agar kun uzayib ketsa zikrlar ila uni qisqartirishadi, ularga ochlik alam bersa zikrlar uning haroratini kesadi. Ular zikrlar bilan lazzat va tasbehlari bilan saodat ichida bo‘ladilar. Ular Alloh taolo: “Bas, Meni eslangiz, sizni eslayman” (Baqara surasi, 152-oyat) degani kabi Uni eslaydilar va Alloh ularni eslaydi.

Alloh taoloning: “Qasamki, agar shukr qilsangiz, albatta, sizga ziyoda qilurman” (Ibrohim surasi, 7-oyat), oyatiga amal qilib, Unga shukr qiladilar va Alloh ularga ziyoda qilib beradi.

Ro‘zadorlar Alloh taoloni o‘tirgan, turganlarida ham, yotganlarida ham zikr qiladilar. Haqiqiy ro‘zadorlarning qalblari zikr ila orom topadi, ruhlari Allohning muhabbati ila baxtiyor bo‘ladi va nafslari Allohga bo‘lgan shavq ila rohatlanadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Robbisini zikr qiladigan va Uni zikr qilmaydiganning misoli, go‘yoki tirik va o‘likning misoli kabidir”, deganlar.

Ne ajabki, hayotda yeb-ichishni, yashashni biladigan, ammo zikrni bilmaydigan qancha-qancha “tirik” o‘liklar bor. Ular tirik, ammo haqiqiy tiriklikni anglamaydilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Mufarridlar o‘zib ketdi…” . Sahobalar roziyallohu anhum: “Mufarridlar kim yo, Rasululloh?” deb so‘rashdi. U zot alayhissalom: “Alloh taoloni ko‘p zikr qiluvchi erkaklar va ayollar”, dedilar.

Zikr qiluvchi ro‘zador insonlarning yaxshiliklarga eng yaqini, jannatga eng tezi va do‘zaxdan eng uzog‘idir. Uning hisob daftarlari yaxshiliklar bilan to‘lgan bo‘ladi.

Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan uni mahkam tutib bajaradigan amal haqida so‘radi. U zot alayhissalom: “Tiling Allohning zikridan doimo nam (yangi) bo‘lib tursin”, dedilar.

Bu qanchalar go‘zal ta’rif! Ro‘zador Allohni doimo eslab turib qanday och qolishi va Unga tasbeh ayta turib qanday chanqashi mumkin?!

Alloh taoloni ko‘p zikr qiluvchilar har nafas chiqishi, lablar bir-biriga tegishi va lahzalar almashishi miqdoricha zikr qiladigan kishilardir. Ularning qilgan zikrlari ila hisob daftarlariga ulkan ajr va mukofotlar bitiladi. Ba’zi xatokorlar zikrdan yuz o‘girgan vaqtlarida ularni tashvishlar halok qiladi, g‘amlar o‘rab oladi va mahzunliklar ketma-ket kelaveradi. Ularda dori bor edi, lekin ular uni qabul qilishmadi, ularda muolaja vositasi bor edi, ammo ular buni bilishmadi. Alloh taolo aytadi: “Ayo, Allohning zikri ila qalblar orom topmasmi?”.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim Subhanallohi va bihamdihi desa unga jannatda bir xurmo ekiladi”, deganlar. Qancha-qancha ekilishi mumkin bo‘lgan xurmolar g‘aflat bosgan uyqu va befoyda o‘yin-kulgular bilan o‘tib ketdi?...

Xato tomon boshlovchiga rahm qilasan-u, o‘zinga shafqat yo‘q,
Isrofga meni undaysan-u bilmaysan, u umring qilganin yo‘q.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Albatta, Subhanallohi, valhamdulillahi va laa ilaha illallohu vallohu akbar, deb aytishim men uchun ustiga quyosh chiqqan narsalar (butun dunyo)dan yaxshiroqdir”.

Dunyo nima? Uning oltinu kumushlari nima? Qaysi narsa uni behuda o‘tkazish bo‘ladi? Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shu tariqa dunyoni o‘lchar va yuqoridagi bir kalimaga quyosh chiqqan bir kun tenglasha olmaydi deb baholar edilar. Kim butun vaqtini ushbu qimmatbaho kalimalar ila to‘ldirsa Qiyomat kuni nur, shodiyona va xursandchilik qilib topadi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Malik(Robb)ingiz huzurida amallaringizning eng yaxshisi va eng kattasi, oltin va kumushni infoq qilishdan yaxshiroq hamda sizlar dushmaningizga yo‘liqib siz ularning bo‘yniga (qilich) urishingiz, ular sizning bo‘yningizga urishidan xayrliroq bo‘lgan (narsa) ning xabarini beraymi?” dedilar. Sahobalar roziyallohu anhum: “Ha, yo Rasululloh!” deyishdi. U zot alayhissalom: “Alloh taoloning zikri”, dedilar.

Solih insonlar bomdod namozini o‘qib bo‘lganlaridan so‘ng kun chiqquniga qadar zikr qilishardi. Ularning ba’zilari Qur’on o‘qib, qalblarini nurga, hisob daftarlarini esa ajrga to‘ldirar edilar. Butunlay xatoga yo‘l qo‘ygan kishi – Ramazonni Robbisini zikr qilmasdan, vaqtini Mavlosiga tasbeh aytishga sarflamasdan o‘tkazgan kishidir. Umrining daqiqayu soniyalarining qadriga yetadigan va ularni g‘animat biladigan insonlar bormi?

 

Doktor Oiz al-Qarniyning
"Ro‘zadorlar uchun darslar" kitobidan

Boshqa maqolalar

“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan

12.08.2026   65986   3 min.
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan

Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.

Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.

Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.

Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.

Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.

O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.

Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan. 

“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.

 Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati –  bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.

Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.

Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati