Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “…o‘zingiz uchun qilgan yaxshiliklarni Allohning huzurida topasiz” (Baqara surasi, 110-oyat).
Boshqa bir oyatda Alloh taolo: “Mollarini Allohning yo‘lida sarflaydiganlarning misoli, xuddi bir dona donga o‘xshaydi. Undan yetti boshoq o‘sib chiqadi, har boshoqda yuztadan don bor. Va Alloh kimga xohlasa, yana ko‘paytirib beradir. Va Alloh qamrab oluvchi va biluvchi zotdir”, (Baqara surasi, 261-oyat) deb marhamat qilgan.
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam insonlarning eng saxiyi edilar. U zotning eng saxiylik vaqtlari Ramazon oyida Jabroiyl alayhissalom bilan uchrashgan vaqtda bo‘lardi. Albatta, Rasululloh yaxshilikda erkin esgan shamoldan ham saxiyroq edilar”.
Ro‘za qorni ochni taomlantirish, miskinga ehson, faqirga tuhfa berishga chorlaydi. Ramazon oyi sadaqa beruvchilar va ehson qiluvchilar uchun eng qulay fursatdir. Shoir bunday deydi:
Alloh senga berganidan ehson qil sen ham,
Pul qo‘lning kiridir, umr esa o‘tguvchi.
Moling suv kabidir, tutilsa aynir u ham,
Agar yursa shirin buloq kabi oqguvchi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Alloh taoloning ikki farishtasi bor, har tong nido qilishadi. Ularning biri: “Allohim, infoq qiluvchiga (infoqi o‘rniga) to‘ldirish ber!” deydi. Boshqasi esa: “Allohim, ziqnaga talofat ber!” deydi”, dedilar.
Banda har safar ehson qilganda Alloh taolo uning jismiga to‘kislik, qalbiga rohat va rizqiga kenglik ato etadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Sadaqa suv olovni o‘chirgani kabi xatoni o‘chiradi”.
Gunoh, ma’siyatlarda qalb va nafsni kuydiruvchi olov bo‘ladi. Bu olovni faqatgina sadaqa o‘chira oladi. Sadaqa qalbga salqinlik va ruhga yaxshilik bo‘lib, xatolarni yuvib ketadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Har bir kishi toki odamlar orasida hukm qilingunicha o‘z sadaqasining soyasida bo‘ladi”.
Naqadar ajoyib! Sadaqaning o‘z soyalari bo‘lib Qiyomat kunida bandalar uning ostida bo‘ladilar, har bir inson dunyodagi sadaqasining miqdoricha soyada bo‘ladi.
Hazrat Usmon ibn Affon roziyallohu anhu boy inson bo‘lib, mol-mulklarini Allohning roziligi yo‘lida sarflar, Tabukka ketayotgan qo‘shinni jihozlagan, quduq sotib olib sadaqa qilib yuborgan edilar.
Abdurrohman ibn Avf roziyallohu anhu ham juda boy edilar, yetti yuzta tuyani ustidagi yuklari bilan Madinaning faqirlariga Alloh roziligi uchun sadaqa qilib yubordilar.
Ro‘zadorlar orasida bir burda non, bir ho‘plam suv yoki bir dona xurmo topa olmaydiganlari ham bor. Ular orasida yordam beradigan biror yaqini, uyi yo‘qlari mavjud. Na saharligi va na iftorligiga yemak topa oladigan faqirlari bor. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Kim bir ro‘zadorni iftor qildirsa unga ro‘zadorning ajridan hech narsa kamaymagan holdagi mislicha ajr bo‘ladi”.
Ramazonda solih insonlarning karami ziyoda bo‘ladi va ular infoq-ehsonni ko‘paytirishadi. Allohdan savob umidida faqir va miskinlarga iftorlik qilib berishni o‘z zimmalariga olishadi. Qadimda ulug‘ zotlarning masjidlari faqir va miskinlarga tayyorlab qo‘yilgan iftorlik taomlariga to‘lib ketar, biror och yoki muhtoj kishi topilmas edi.
Inson o‘zining yeb-ichishi va kiyinishiga sarf etgan barcha narsasi yo‘q bo‘lib ketadi, ammo Allohning roziligi yo‘lida sarflagani boqiy qoladi. Alloh taolo aytadi: “Agar Allohga yaxshi qarz bersangiz, U sizga ko‘paytirib berur va sizni kechirur. Alloh shakur va halimdir” (Tag‘obun surasi, 17-oyat).
Ey ro‘zador, qilayotgan ehsoningiz bilan o‘zingiz muhtoj va faqir bo‘ladigan Qiyomat kuni uchun Robbingizga qarz bermoqdasiz.
Ey, birodarim, sizning bir ho‘plam suvingiz, bir hovuch xurmoingiz, qo‘yingki, Alloh yo‘lida muhtojlarga bergan ozgina molingiz jannat sari yo‘lingizdir. Allohga qasamki, sadaqa kabi molni saqlaydigan va zakot kabi molni poklaydigan narsa yo‘q. Qanchadan-qancha boylar dunyodan o‘tishdi, ulardan son-sanoqsiz mol-dunyo, xazinalar, qasrlar va uylar qoldi. Bularning barchasi egalari uchun hasrat, nadomat va afsus bo‘ldi, chunki ular mol-dunyolarini o‘z o‘rniga sarflamagan edilar. Alloh nasib qilsa ertangi kunda sizga bu ehsonlaringiz foyda bo‘ladi!
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Ro‘zadorlar uchun darslar" kitobidan
Islom sivilizatsiyasi markazida nufuzli xalqaro anjuman doirasida tarixiy va madaniy ahamiyatga ega voqea yuz berdi. TURKSOY tomonidan Markazning Islom sivilizatsiyasi markazi “Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey” deb e’tirof etildi. Sertifikat TURKSOY bosh kotibi Sulton Rayev tomonidan tantanali ravishda taqdim etildi. Bu e’tirof Markazning qisqa vaqt ichida xalqaro maydonda yuqori baholanayotganidan dalolat beradi.
Shuningdek, TURKSOY nomidan Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan chop etilgan “Turk dunyosi adabiyoti durdonalari” 100 jildlik kitoblar to‘plami ham sertifikatga sazovor bo‘ldi. Bu kabi keng qamrovli nashr turk dunyosida ilk bor amalga oshirildi va “dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha” sifatida e’tirof etildi.
— Bugun biz TURKSOY xalqaro tashkiloti nomidan uchta sertifikat taqdim etdik. Birinchi sertifikatimiz O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan chop etilgan “Turk dunyosi adabiyoti durdonalari” nomli 100 jildlik kitoblar to‘plamiga berildi. Ta’kidlash joizki, bu kabi keng qamrovli 100 jildlik nashr hozirgacha turk dunyosida amalga oshirilmagan. Bu, albatta, O‘zbekistonning katta tashabbusi bo‘ldi. Bugungi kunda Qozog‘iston, Ozarbayjon va Qirg‘iziston kabi davlatlar ham ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatlab, turli hajmdagi — 20, 30, 40, 50 jildlik kitoblar nashr etmoqda. Shuning uchun biz ushbu to‘plamni turk dunyosidagi o‘ziga xos adabiy durdona sifatida e’tirof etib, “dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha” deb baholab, sertifikat taqdim etdik. Ikkinchi sertifikat esa Islom sivilizatsiyasi markaziga “Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey” nominatsiyasi bo‘yicha berildi. Buni TURKSOY ning yuksak e’tirofi, deb aytish mumkin. Shuningdek, mazkur muzey TURKSOYning Turk dunyosi muzeylari assotsiatsiyasiga ham qabul qilindi, - dedi TURKSOY bosh kotibi Sulton Rayev.
Anjumanda Turkiya, Fransiya, Italiya, Germaniya, AQSH, Buyuk Britaniya, Rossiya, Xitoy, Hindiston, Eron va Qozog‘istondan kelgan yetakchi olimlar ishtirok etdi. Ular Temuriylar davri tarixi, siyosiy tizimi, shaharsozlik an’analari, ilm-fan va madaniyat rivoji bo‘yicha o‘z tadqiqot natijalarini taqdim etdilar.
– TURKSOYning bu e’tirofi hurmatli Prezidentimiz tashabbuslari bilan qurilgan markazimizga berilgan munosib baho bo‘ldi deb o‘ylayman. Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti – TURKSOY Islom sivilizatsiyasi markazining doimiy va ishonchli hamkorlaridan biri. Biz bu tashkilot bilan uzoq vaqtdan beri hamkorlik qilib kelamiz. Joriy yilda ham TURKSOY bilan hamkorlikda xalqaro yoshlar forumi, turkiy davlatlar hunarmandlari festvali singari bir qator tadbirlarni o‘tkazishga kelishib oldik, - dedi markaz direktori Firdavs Abduxoliqov.
Xorijiy ishtirokchilar ham Temuriylar merosining global ahamiyati, Yevropa va Osiyo sivilizatsiyalari o‘rtasidagi madaniy aloqalardagi o‘rni va xalqaro ilmiy hamkorlikdagi ahamiyatini alohida ta’kidladilar.
Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey va dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha sifatida e’tirof etilgan ushbu Markaz va nashrlar, O‘zbekistonning madaniy va ma’naviy rivojlanishidagi katta yutuq sifatida tarixda qoladi.
iccu.uz