Sayt test holatida ishlamoqda!
18 May, 2026   |   30 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:26
Quyosh
05:02
Peshin
12:24
Asr
17:26
Shom
19:42
Xufton
21:11
Bismillah
18 May, 2026, 30 Zulqa`da, 1447

Qimmatbaho savdo

13.02.2026   14123   1 min.
Qimmatbaho savdo

Bu o‘rinda bir savol paydo bo‘ladi. Insonda shuncha katta-katta nuqsonlar bor ekan. Agar bu nuqsonlar biror mashinada bo‘lsa, uni birov sotib oladimi? Hech kim sotib olmaydi. Bunga shoir ajoyib she’r bitgan:

Tu bo ilmi azal maro diydi,
Diydi ongah, bo ayb bixaridi.
Tu bo ilmi onu man bo ayb hamon,
Rad makun, onchi xud pisandiydi.

Tarjima

Azal ilming ila meni bilding,
Ayb ila ko‘rib ham meni olding.
Senda o‘sha ilm, menda nuqson hanuz,
Qaytarmagin, nimani yaxshi ko‘rding.

Bu yerda ixtiyor qilishdan murod Alloh taolo bandalarining shuncha ayb- nuqsonlariga qaramasdan O‘zining fazlu karami bilan savdo qilib, ahdnoma yozadi va uni barchaga e’lon qiladi:

﴿إِنَّ اللهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوَلَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ﴾

«Albatta, Alloh mo‘minlardan ularning jonlari va mollarini jannat evaziga sotib oldi» (Tavba surasi, 111-oyat).

“Jannat” deganda faqatgina go‘zal bog‘larni tushunmaylik. Balki jannatda Alloh taoloning diydori nasib bo‘ladi. Xuddi Alloh taolo bizning jon va mollarimizni O‘zining diydori evaziga sotib oladi. Chunki bu dunyoda Uni ko‘rib bo‘lmaydi. Subhanalloh! Qanchalik qimmat savdo qildi.


Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning "Ilohiy ishq" kitobidan
Nodir Odinayev tarjimasi

Boshqa maqolalar

Rasululloh ﷺga baland ovozda salom berish hukmi

15.05.2026   9396   2 min.
Rasululloh ﷺga baland ovozda salom berish hukmi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Savol: Madinai munavvaraga borgan ziyoratchilar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qabrlari qarshisida turib, U zotga salom va salavot aytadi. Shu salom va salavotni past ovozda yoki qalb orqali yo‘llash kifoya qiladimi yoki qabrga yetib boradigan darajada baland ovozda aytish kerakmi?

Javob: Bismillahir rohmanir rohiym. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning muborak zotlari va u zotga bog‘liq bo‘lgan har bir holatda odob-axloq qoidalariga rioya qilish har bir musulmon erkak va ayol uchun lozimdir. Ayniqsa, Alloh taolo Madinai munavvaraga borish va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni ziyorat qilishga muyassar etgan baxtli inson Sarvari olamga salom aytishni yuksak odob saqlagan holatda amalga oshirishi talab etiladi. Shuning uchun salom va salavot yo‘llash hamda duo qilish vaqtida ovozni haddan tashqari baland ko‘tarmaslik go‘zal islomiy odobdir. Zero, Alloh taolo Qur’oni karimda Ul zot alayhissalomga nisbatan qanday ovozda murojaat qilishni o‘rgatib, bunday marhamat qilgan:

“Ey iymon keltirganlar! Ovozingizni Payg‘ambar ovozidan baland ko‘tarmang va bir-biringizga ochiq (baland) gapirgandek u zotga ochiq (baland) gapirmang, aks holda o‘zingiz sezmagan holda amallaringiz behuda ketib qoladi” (Hujurot surasi, 2-oyat).

Ana shulardan kelib chiqib, ulamolarimiz qabri sharif qarshisida turib salom yo‘llash borasida quyidagi tavsiyalarni beradilar:

“Qabr devorining pastki qismiga nigohini qaratgan holda, haybat va ehtirom maqomida ko‘zlarini quyi solib, qalbini dunyo aloqalaridan forig‘ qilib turadi. Qalbida o‘zi turgan maqomning ulug‘ligini va huzurida turgan zotning yuksak maqomini his qiladi. So‘ngra ovozini balandlatmasdan, mo‘tadil holatda salom berib, bunday deydi: “Assalamu alayka ya Rasulalloh, Assalamu alayka ya Nabiyalloh”.

Demak, ziyoratchi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qabri shariflari oldiga borganda baland ovozda salom aytishi odobga ziddir. Odobning talabi shuki, past ovozda salavot va salom yo‘llab, ojizlik va tavozelik bilan shafoat so‘rab duo qiladi. Agar salom bergandan so‘ng o‘sha yerda to‘xtab duo qilish boshqalarga ozor berishga, tirbandlikka sabab bo‘lsa, u holda odob bilan salom berib, oldinga qarab yurib, undan keyin qiblaga yuzlangan holda duo qiladi. Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.