Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Namozini uyda o‘qiyotgan namozxon ham farzni o‘qib bo‘lgach sunnat va nafl namozlarni o‘qish uchun joyini o‘zgartirishi mustahabmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Namozda imom bo‘lgan shaxs farzni o‘qigach, o‘sha joyning o‘zida nafl o‘qish makruh sanaladi. Shu bois o‘ng yoki chapga yoki orqa safga o‘tib oladi. Chunki agar imom farzni o‘qigan joyida sunnatni o‘qisa, jamoatga kech kelgan odam imom farzni o‘qiyapti degan gumonda iqtido qilib qo‘yishi mumkin.
Uyda yoki masjidda mustaqil namoz o‘qiyotgan namozxon farz o‘qigan joyida ham, boshqa joyga o‘tib ham o‘qishi mumkin, makruh bo‘lmaydi. Boshqa joyda o‘qish afzal hisoblanadi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam farzdan keyin joyni o‘zgartirishga targ‘ib qilib: “Sizlardan biringiz namozidan forig‘ bo‘lgach, nafl o‘qish uchun oldi yoki orqasiga siljishdan ojiz bo‘ladimi?” deganlar. Yana bir hadisda namoz o‘qilgan joy qiyomat kuni namozxonning foydasiga guvohlik berishi aytilgan. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati