Shayx Abdulfattoh Abu G‘udda rahimahulloh aytadilar: “Mahmud ibn Umar Zamaxshariyning bir gapini eslayman... Hikmatli so‘zlar jamlangan “So‘z durdonalari” degan kitobida bunday yozadi: “Savdogarning shuhrati uning hamyonida, olimning shon-sharafi esa kitoblarida”.
Ilgari olimlar kitoblar sotib olish uchun oziq-ovqat va kundalik ehtiyojlariga sarflaydigan mablag‘larni tejar edilar. Imom Ahmadning shogirdi Ibrohim Harbiy (Alloh uni rahmat qilsin) juda qashshoqlashib qoldi. Uning ikki yosh qizi bor edi. Ahli oilasi ochlikdan qattiq aziyat chekishdi.
Ayoli unga: “Ey Ibrohim, men ochlikka chiday olaman, lekin bu ikki qiz bunga qanday chidaydi?” deb shikoyat qildi.
U: “Nima qilishim kerak?” deb so‘radi.
Ayoli: “Kitoblaringizdan birortasini soting”, dedi.
Ibrohim: “Sabr qiling, sabr qiling”, dedida, uyidan tashqari chiqib ketdi.
Bir kishi Ibrohim Harbiyning uyini izlab, o‘tgan-ketgandan so‘rab yurardi. Nihoyat odamlar ko‘rsatgan yo‘l bo‘ylab yurib, bir uyning oldida to‘xtadi va: “Ibrohim Harbiyning uyi qayerda?” deb so‘radi.
“Mana shu”, dedi.
“Ibrohim Harbiy kim?” deb so‘radi.
“Menman”, deb javob berdi.
“Nima istaysiz?” deb so‘radi.
“Xurosonlik bir kishi sizga bu ikki tuyaga yuklangan narsani yubordi. Men ularni sizga yetkazishga mas’ulman”, dedi.
Ibrohim Harbiy undan: “Bu qayerdan keldi?” deb so‘radi.
U: “Xurosonlik bir odamdan”, deb javob berdi.
Ibrohim: “U kim?” deb so‘radi.
“Sir saqlashga qasam ichganman”, dedi.
Bundan Ibrohim Harbiy hayratda qoldi. Ikki tuyadan oziq-ovqat va kiyimlardan iborat yuklarni tushirdi.
Ibrohim Harbiy ochlikka chidadi, lekin kitoblaridan birini sotishga chiday olmadi. Chunki kitoblar uning hayoti edi.
Ba’zan o‘n baravar qimmatga bo‘lsa ham, kitob sotib olardim. Chunki bu kitobni hayotimda bir marta sotib olaman, pulni yana topishim mumkin, lekin bu kitobni boshqa topa olmasligimdan qo‘rqaman. Hatto narxi besh yoki olti funtga baholangan kitobni 70 funtga sotib olganman.
Eng muhimi inson “kitoblar qurti” bo‘lishi kerak. Bunday odam kitoblarni o‘qiydi, o‘rganadi, kerakli joylarini yozib qo‘yadi, yodlaydi, o‘qiganlari uning xulq-atvorida aks etadi...”.
Davron NURMUHAMMAD
Qatarning “Al Jazeera” nashrida Toshkent va Samarqand shaharlarida bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforum haqida maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqola muallifi, xalqaro mediaforumda ishtirok etgan Muhammad A’moriyning ta’kidlashicha, yaqinda Toshkent shahrida bunyod etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi mediaforum ishtirokchilarida katta taassurot qoldirgan.
Markazda O‘zbekiston hududida islom sivilizatsiyasining shakllanishi va taraqqiyoti, tarixiy yodgorliklar, qo‘lyozmalar, arxeologik topilmalar hamda buyuk allomalar merosi o‘rin olgan. Muzeyda qariyb 8 mingta tarixiy ashyo va eksponat saqlanishi, ular orqali Movarounnahr xalqlarining qadimgi davrlardan boshlab ilm-fan va madaniyat taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi namoyish etilgan.
Maqolada yozilishicha, muzey ekspozitsiyalari asosan to‘rt muhim tarixiy davrni qamrab olishiga e’tibor qaratilgan. Bular – islomdan oldingi davr, Movarounnahrdagi birinchi uyg‘onish davri, Temuriylar davri va Islom sivilizatsiyasiga oid qimmatli Qur’on qo‘lyozmalari namoyish etilgan zaldir.
Ushbu majmuada Usmon Mus'hafiga alohida o‘rin berilgan. Shu bilan birga, muzeyda qadimgi shaharlar, Buyuk Ipak yo‘li, haj an’analari, Ka’ba va uning muqaddas yodgorliklari bilan bog‘liq eksponatlar ham taqdim qilingan.
Materialda O‘zbekiston va Markaziy Osiyo tarixida chuqur iz qoldirgan buyuk allomalar – Muhammad al-Xorazmiy, Ahmad al-Farg‘oniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Abu Nasr Forobiy, Mirzo Ulug‘bek, Kamoliddin Behzod, Amir Temur, Zahiriddin Muhammad Bobur kabi tarixiy shaxslarning ilm-fan, din, madaniyat, san’at va davlatchilik rivojiga qo‘shgan hissasi keng yoritilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati