Sahobalar aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sariyog‘ va xurmoni yaxshi ko‘rar edilar” (Imom Abu Dovud, Imom Ibn Moja rivoyati).
Xurmo kam kaloriyali meva hisoblanib, unda bor-yo‘g‘i 23 kilo kaloriya mavjud. Biroq xurmoning tarkibida inson organizmi uchun zarur bo‘lgan 30 ga yaqin turdagi aminokislotalar mavjud bo‘lib, ularning aksariyati boshqa mevalarda uchramaydi.
Shuningdek, u kaliy, magniy, temir, mis va vitaminlar ayniqsa B6ga boydir.
Xurmo organizmdagi xolesterin darajasini pasaytirish orqali yurak kasalliklari xavfini kamaytiradi. Ichak faoliyatini yaxshilaydi va qabziyatning oldini oladi. Uni muntazam iste’mol qilish ichak mikroflorasini sog‘lomlashtirishga xizmat qiladi.
Xurmo tarkibidagi kaliy qon bosimini me’yorlashtirishga va yurak funksiyasini qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi. Unda B6 vitamini va antioksidantlar miyadagi yallig‘lanish jarayonlarini kamaytiradi, xotirani mustahkamlaydi, fikrlash qobiliyatini yaxshilaydi.
Tarkibidagi glyukoza, fruktoza va sukroza kabi tabiiy shakarlar tufayli xurmo organizmga energiya beradi. Shu sababli u jismoniy charchoq paytida va iftorlikda eng yaxshi ozuqa hisoblanadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Xurmo mo‘min uchun qandoq ham yaxshi saharlik”, deganlar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Nabiy sollallohu alayhi vasallam qishda xurmo bilan, yozda suv bilan og‘iz ochar edilar.
Xurmo tarkibidagi kalsiy, magniy va fosfor suyaklarni mustahkamlaydi va osteoporoz kabi kasalliklar xavfini kamaytiradi. Undagi antioksidantlar esa, teri qarishini sekinlashtiradi va uning elastikligini saqlaydi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, homiladorlik davrida muntazam xurmo iste’mol qilish tug‘ruq jarayonini osonlashtirishga yordam beradi.
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kimki: “Subhanallohi va bihamdihi”, desa, u uchun jannatda bir xurmo ekiladi», dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ona suti odatda uch xil: oq, qaymoqsimon va sariq rangda bo‘ladi.
Nima sababdan ona suti turli xil rang bo‘ladi va ular bir-biridan qanday farq qiladi?
Chaqaloq 4-5 soat davomida ovqatlanmaganida, ona suti tarkibidagi suv va laktoza miqdori oshadi va yog‘ miqdori kamayadi. Ya’ni, onaning tanasi chaqaloq suvsizlanayotganini sezadi va sut tarkibi o‘zgaradi. Subhanalloh...
Bularning barchasi o‘z-o‘zidan sodir bo‘ladimi? Albatta, yo‘q, bu – Allohning qudrati, irodasi va hikmati ila bo‘ladi.
Bu borada shvetsiyalik immunolog Lars Henson (Lars Hanson) va biolog Piter Hartman (Peter Hartmann) yillar davomida tadqiqotlar olib borishgan hamda sodir bo‘lgan jarayonlardan hayratga tushishgan.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Alloh sizni onalaringiz qornidan hech narsa bilmaydigan holingizda chiqardi. U sizga quloq, ko‘zlar va dillarni berdi. Shoyadki, shukr qilsangiz” (Nahl surasi, 78-oyat).
Boshqa oyatda Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Agar Allohning ne’matlarini sanasangiz, sanog‘iga yeta olmassizlar” (Ibrohim surasi, 34-oyat).
Davron NURMUHAMMAD