HAYVONLAR HAM BIZ KABI UMMAT.
“Yerda sudralib yurgan har bir jonivor, osmonda qanot qoqayotgan har bir qush xuddi sizlar kabi (Bizning qo‘l ostimizdagi) jamoalardir” (An’om surasi, 38-oyat).
HAYVONGA OZOR BЕRIB, DO‘ZAXGA TUSHGAN AYOL.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bir ayol mushuk to‘g‘risida do‘zaxga kirdi. U mushukni bog‘lab qo‘yib, ovqat bermadi va yer hasharotlarini yeyishiga ham yo‘l qo‘ymadi”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
HAYVONLAR BORASIDA ALLOHDAN QO‘RQING!
Rasululloh alayhissalom orqasi qorniga yopishgan tuyaning oldidan o‘tib qoldilar va: “Bu tilsiz hayvonlar to‘g‘risida Allohdan qo‘rqingiz. Ularni yaxshi minib, yaxshi yediringlar”, deganlar.
MЕNI BЕKORDAN BЕKORGA O‘LDIRDI...
Nabiy alayhissalom aytdilar: «Kim chumchuqni ham bekordan o‘ldiradigan bo‘lsa, u qiyomat kuni Allohga: “Yo Robbim, falonchi meni bir manfaat yuzasidan emas, bekordan bekorga o‘ldirdi”, deydi».
ALLOHNING LA’NATIGA QOLISHDAN EHTIYOT BO‘LING!
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yuzi kuydirilgan eshakning oldidan o‘tdilar va: “Bunga belgi qo‘ygan kishiga Allohning la’nati bo‘lsin”, dedilar.
PICHOG‘INGIZNI O‘TKIRLANG.
Hayvonni so‘yayotganda pichoqni o‘tkirlash shart. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Albatta, Alloh har bir narsaga yaxshilikni vojib etgandir. Agar o‘ldirsangiz, chiroyli o‘ldiring. So‘ysangiz, chiroyli so‘ying. Pichog‘ingizni o‘tkirlang”.
HOLINGGA VOY...
Umar roziyallohu anhu qo‘yni so‘yish uchun oyog‘idan sudrab ketayotgan kishining oldidan o‘tib unga: “Holingga voy, uni o‘limga chiroyli olib borgin”, dedilar.
XALIFA QAYTARGAN AMAL
Umar ibn Abdulaziz rahimahulloh jonivorlar ustiga og‘ir yuk yuklashga va temirli qamchi bilan haydashga ruxsat bermasdilar.
AZOBLASHGA HЕCh KIMNING HAQQI YO‘Q!
Ibn Mas’ud roziyallohu anhu aytadilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan safarda edik. Bir vaqt kichkina qush ko‘rib qoldik. Uning ikkita jo‘jasi bor edi. Jo‘jalarini olib qo‘ygan edik, tepamizda gir aylanib ucha boshladi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim buni bezovta qildi? Bolasini unga qaytaring”, dedilar. So‘ng biz yondirgan chumoli uyasiga ko‘zlari tushib: “Bunga kim o‘t qo‘ydi?” deb so‘radilar.
“Biz”, degan edik, “Parvardigordan boshqaning olov bilan azoblashga haqqi yo‘q”, dedilar» (Imom Abu Dovud rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws