وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُ بَعْضَ بَنَاتِهِ فَيَقُولُ: قُولِي حِينَ تُصْبِحِينَ: سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ، لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ، مَا شَاءَ اللهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ، أَعْلَمُ أَنَّ اللهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، وَأَنَّ اللهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا، فَإِنَّهُ مَنْ قَالَهُنَّ حِينَ يُصْبِحُ حُفِظَ حَتَّى يُمْسِيَ، وَمَنْ قَالَهُنَّ حِينَ يُمْسِي حُفِظَ حَتَّى يُصْبِحَ.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam ba’zi qizlariga «Tong ottirganingda "Subhanallohi va bihamdihi, laa quvvata illaa billahi, maa shaa Allohu kana va maa lam yasha’ lam yakun. A’lamu annalloha ’alaa kulli shay’in qodiyr. Va annalloha qod ahota bikulli shay’in ilman»ni aytgin", deb o‘rgatar edilar va: "Kim shularni subh kirganda aytsa, to kech kirguncha himoya qilinadi. Kim shularni kech kirganda aytsa, to subh kirguncha himoya qilinadi", der edilar».
Duoning ma’nosi: «Alloh pokdir. Hamd Ungadir. Quvvat faqatgina Allohdadir. Alloh xohlagan narsa bo‘ladir. U xohlamagan narsa bo‘lmaydir. Albatta, Alloh har bir narsaga qodirdir. Va albatta, Alloh har bir narsani ilmi ila ihota qilgandir».
Tong chog‘i va kech kirganda o‘qiladigan duolar sirasiga bu rivoyatda kelgan duo ham qo‘shib qo‘yilsa, yaxshi bo‘ladi.
"Hadis va hayot" kitobining 35-juzi
Madina shahri Islom tarixida bir nechta nomlar bilan atalgan. Ulardan eng mashhurlaridan biri “Toyyiba”dir.
Islomdan oldin shahar Yasrib deb atalgan. Bu nom “ayblash” va “yomonlash” kabi ma’nolarni anglatadi.
Muhammad sollallohu alayhi vasallam shaharga hijrat qilganlarida, unga yangi nom berdilar. U zot alayhissalom shaharni “go‘zal” va “poklangan” ma’nosini anglatuvchi “Toyyiba” deb atadilar.
Shuningdek, Toyyibaga yaqin bo‘lgan va o‘xshash ma’noni anglatuvchi “Toba” nomi ham ushbu shahar uchun ishlatilgan.
Madinada topilgan VIII asrga oid qoyatosh yozuvida shahar Toyyiba nomi bilan atalgan. Bu esa ushbu nom Islomning ilk asrlaridanoq qo‘llanib kelinganini ko‘rsatadi.
Toyyiba bilan bir qatorda, shahar muayyan tarixiy jihatlarini aks ettiruvchi yana bir necha nomlar bilan ham tanilgan:
| Nomi | Ma’nosi |
| Madina | Shahar |
| Madinatu Nabiy | Payg‘ambar shahri |
| Madinai Munavvara | Munavvar shahar |
| Dorul Hijra | Hijrat diyori |
Po‘latxon Kattayev,
Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi