Ekologiya haqida gapirganda, atrof-muhitni Alloh taolo tomonidan bizga berilgan omonat ekanini tushunishimiz kerak.
Inson tabiatning egasi emas, balki uning himoyachisidir. Qur’oni karimda yer yuzidagi muvozanatni buzmaslik haqida shunday deyiladi:
«Yerni (Alloh xayrli ishlarga) yaroqli qilib qo‘yganidan keyin unda buzg‘unchilik qilmangiz!» (A’rof surasi, 56-oyat).
Tabiatni chiqindilar bilan ifloslantirish, suvni behuda isrof qilish va daraxtlarni sababsiz kesish buzg‘unchilikning bir ko‘rinishidir.
Ekologik madaniyatning eng go‘zal namunasi Payg‘ambarimiz alayhissalomning ushbu hadislarida namoyon bo‘ladi:
«Agar qiyomat qoyim bo‘lib qolsa-yu, birontangizning qo‘lida ko‘chat bo‘lsa, uni ekishga ulgursa, ekib qo‘ysin» (Imom Ahmad rivoyati).
Bu hadis bizga har qanday vaziyatda ham tabiatga hayot bag‘ishlash, ko‘kalamzorlashtirish naqadar savobli ish ekanini o‘rgatadi.
Suv – hayot manbai. Hatto daryo bo‘yida tahorat olganda ham suvni isrof qilmaslikka buyurilganmiz. Bugungi yoshlar suv va energiya resurslarini tejash orqali nafaqat tabiatni asraydilar, balki dinimizning muhim talabi bo‘lgan isrof qilmaslik tamoyiliga amal qiladilar.
Ekologik madaniyat iymonning bir bo‘lagidir. Tozalik va tartib bor joyda baraka bo‘ladi. Shunday ekan omonatni munosib saqlaylik!
Toshkent islom instituti
katta o‘qituvchisi Po‘latxon Kattayev
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumining uchinchi yalpi sessiyasi 26 avgust kuni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmun-mohiyati» mavzusida bo‘lib o‘tmoqda. Sessiyada Qur’on merosi, qadimiy qo‘lyozmalar, xattotlik, hujjatli kino hamda tarixiy manbalarni o‘rganishda sun’iy intellektdan foydalanish masalalari o‘rin olgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Asosiy loyihalardan biri — «114 Qur’on: islom olami xattotligining 114 durdonasi» bo‘ladi. Uni Mueller & Schindler nashriyot uyi vitse-prezidenti Aleksandr Vilgelm taqdim etdi. Shuningdek, sessiyada «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va afsonalar» xalqaro loyihasi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Uni Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov taqdim qildi.
Sankt-Peterburg hujjatli filmlar studiyasi bosh direktori Aleksey Telnov «Yagona tarixiy meros sahifalari» loyihasi doirasida yaratilgan «Masjid» filmining treylerini namoyish etdi. Islomshunos va madaniyat arbobi Ketlin Gyobel ishtirokchilarni «Allohning 99 ismi: Uning go‘zal ismlari orqali Yaratganni anglash» noshirlik loyihasi bilan tanishtirdi.
Alohida blok yangi texnologiyalarga bag‘ishlanadi. Sberbank Istiqbolli texnologiyalarni rivojlantirish boshqarmasi ijrochi direktori Vladimir Kox hamda Islom sivilizatsiyasi markazi professori, bosh ilmiy xodimi Zohidullo Munavvarov «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasini taqdim etadi. Dasturdan, shuningdek, «Payg‘ambarning fazilatlari» kitobi va «O‘zbekiston tarix xaritasida: imperiyalar, sivilizatsiyalar, davrlar» loyihasi ham o‘rin olgan.
Xalqaro munozara «Jaholatdan ma’rifat sari: stereotiplar va islomofobiyani bartaraf etishda medianing o‘rni» mavzusida o‘tkaziladi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, shuningdek, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat va xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etadi.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif «Jurnalistikada tarix va sun’iy intellekt: merosni onlayn makonda qanday saqlash mumkin?» loyihasini, Islom sivilizatsiyasi markazi media bo‘limi rahbari O‘ktam Usmanov esa «O‘zbekistonni dunyoga mashhur qilgan olimlar» kitobini taqdim etadi. Sessiya «Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» taqdimoti bilan yakunlanadi. Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih turli mamlakatlar va islom xattotlik maktablari an’analarini birlashtiruvchi noyob Qur’onni yaratish bo‘yicha xattotlar o‘rtasidagi Jahon tanlovini e’lon qiladi.
Forumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi. Unda deyarli 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafar vakili — mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati