Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Avgust, 2026   |   15 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:21
Quyosh
05:45
Peshin
12:24
Asr
17:06
Shom
19:07
Xufton
20:26
Bismillah
28 Avgust, 2026, 15 Rabi`ul avval, 1448
Maqolalar

Qachon Rasululloh ﷺga qarasak

08.04.2026   17024   5 min.
Qachon Rasululloh ﷺga qarasak

Bir insonga nisbatan muhabbatli bo‘lishning ikkinchi sababi – uning husnu jamolidir. Inson zoti xushsurat kishini, chiroyli narsani yoki chiroyli manzarani ko‘rganda ko‘ngli beixtiyor unga moyil bo‘ladi. Alloh taolo Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga shu darajada husnu jamol ato etganki, buni bayon qilib berish mushkul bir ishdir.

1. Hadisi sharifda bunday deyiladi:

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِىِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: »إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ «رواه مسلم.

Abdulloh ibn Mas’ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Alloh go‘zaldir, U Zot go‘zallikni yaxshi ko‘radi», dedilar (Imom Muslim rivoyati).

Agar Alloh taolo chiroyni sevsa, O‘z mahbubi deb, O‘zi yaratgan zotga qanchalik husn ato etgan bo‘ladi?

2. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Alloh taolo qaysiki nabiyni jo‘natmasin, uni nihoyatda xushovoz va xushsurat qilib yaratgan. Nabiyimiz sollallohu alayhi vasallam esa ularning barchalaridan go‘zal va xushovoz edilar» (Shamoili Termiziy).

3. Alloma Qurtubiy rahmatullohi alayh: «Nabiyyi akramning to‘liq jamollari zohir qilinmagan, yo‘qsa u zotga qarashga inson zotining toqati yetmas edi», deb yozganlar.

4. Muftiy Ilohiy Baxsh Kondehlaviy rahmatullohi alayh «Shiymul Habib» kitoblarida bunday yozadilar: «Buncha husnu jamollari bilan odamlarning u zotga Yusuf alayhissalomga oshiq bo‘lgandek oshiq bo‘lib qolmaganining sababi – Alloh taoloning rashki tufaylidir. Alloh taolo odamlarga u zotning jamollarini to‘lig‘icha ko‘rsatmagan».

5. U zot alayhissalom bir hadisi sharifda «Birodarim Yusuf sabihdir, men esa malihman (dilkashman)», deganlar.


6. Alloh taolo Qur’oni karimda Muso alayhissalomga xitoban bunday marhamat qiladi:

﴿وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّي﴾

«Va senga O‘zimdan muhabbat soldim» (Toha surasi, 32-oyat).

Mufassirlar bu oyatning bayonida bunday sharh yozganlar: «Alloh taolo Muso alayhissalomning ko‘ziga shu darajada malohat berdiki, kimki u zotga qarasa, mahliyo bo‘lib qolar edi. Agar u zotning ko‘zlariga qarab, Fir’avnning qalbi yumshagan bo‘lsa, boshdan-oyoq malohatga limmo lim bo‘lgan Nabiyi akramga boqqan kishining holi qanday bo‘lgan ekan?».

9. Sayyida Oisha roziyallohu anho aytadilar: “Nabiyi akram sollallohu alayhi vasallam chimildiqdagi kelindan ham hayoli edilar. Agar Zulayhoning dugonalari Yusuf alayhissalomni ko‘rib, qo‘llarini kesgan bo‘lsalar, Rasulullohni ko‘rganlarida qo‘llarini emas, yuraklarini kesib, pora-pora qilgan bo‘lardilar” (Sharhi Shamoil).

Sayyida Oisha roziyallohu anho Rasululloh sollallohu alayhi vasallam haqlarida bunday nazm bitganlar:

لنا شمسٌ وللآفاق شمسٌ
وشمسی خیرُ من شمسِ السماءِ

Tarjima:

Bizda ham quyosh bor, ufqlarda ham quyosh bor,
Ammo mening quyoshim osmondagi quyoshdan afzaldir.

10. Sahobai kirom roziyallohu anhum aytadilar: «Qachon Rasulullohga qarasak, u zotning chehralari bamisoli Qur’oni karimning varag‘i kabi edi».

11. Ammor ibn Yosir roziyallohu anhuning nabirasi Robi’ binti Mas’ud roziyallohu anhodan «Rasulullohning ko‘rinishlarini so‘zlab bering», deb so‘radilar. Shunda u zot: «U zotni ko‘rsang, go‘yoki sahar payti chiqayotgan quyoshga qarayotgandek bo‘lasan», dedilar.

12. Bir kishi hazrat Jobir ibn Samura roziyallohu anhudan: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning muborak yuzlari shamshirning jilolanishi kabi yaltirar edimi?» deb so‘ragan edi, u zot shu zahoti: «Yo‘q! Yo‘q! U zotning yuzlari quyosh va oy kabi porlar edi», deb javob berdilar.

13. Hazrat Abdulloh ibn Salom roziyallohu anhu bunday hikoya qiladilar: «Men u zotni diqqat bilan kuzatdim, doimo u zot bilan birga bo‘ldim va yuzlarini ko‘rib, yolg‘onchi emasliklariga ishonch hosil qildim. So‘ngra yaqinlashib borib, «Allohdan o‘zga iloh yo‘q, Muhammad sollallohu alayhi va sallam Allohning elchisidir», deb guvohlik berdim».

14. Anas ibn Molik roziyallohu anhu: «Rasulullohning hidlaridan xushbo‘yroq mushk-anbar yoki boshqa narsaning iforini hidlamaganman», deganlar.

Xusho chashmiki did on ro‘yi zebo,
Xusho dilki dorad xayoli Muhammad.

Tarjima:

Ne baxt ko‘zgaki, ko‘rdi ul go‘zal yuzni,
Ne baxt dilgaki, ko‘tardi Muhammadning muhabbatini.

 

Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ishqi Rasul"
kitobidan Nodirjon Odinayev tarjimasi

Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   42802   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar