Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Avgust, 2026   |   14 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:20
Quyosh
05:44
Peshin
12:25
Asr
17:07
Shom
19:08
Xufton
20:28
Bismillah
27 Avgust, 2026, 14 Rabi`ul avval, 1448

Piyoda yurish - mustahab amal

15.04.2026   18019   2 min.
Piyoda yurish - mustahab amal

Kishi salomatligini saqlash, jismoniy quvvatini oshirishda piyoda yurish va yugurishning o‘rni beqiyos.

Qur’oni karimda aytiladi:

﴿فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا﴾

“Bas, u (Yer)ning har tomonida (sayohat, tijorat yoki dehqonchilik qilib) yuraveringiz” (Mulk surasi, 15-oyat).

Mujtahid ulamolarning ijtihodlariga ko‘ra, ulovga zarurat bo‘lmagan paytlarda piyoda yurish mustahab[1] amal bo‘lib, ushbu oyat bunga dalil bo‘ladi.


Dinimiz yaxshilikka shoshilish va unda musobaqalashishga buyuradi. Bu buyruq ham ruhiy va ham jismoniy jihatni qamrab oladi.

Payg‘ambar alayhissalom aytadilar: “Kimki ikki nishon – ma’lum masofani chegaralab o‘rnatilgan ikki belgi – orasida yuradigan bo‘lsa, uning har bir qadamiga yaxshilik bordir” (Imom Haysamiy rivoyati).

Piyoda yurish maxsus vaqt, holat yoki jihozlarni talab qilmaydi. Oddiy kundalik ishlarini bajarish va ko‘proq piyoda yurish ham inson salomatligini mustahkamlaydi. Kishi o‘ziga qulay bo‘lgan har qanday holatda xayrli maqsadda yurib salomatligini saqlashi va ajr-savobga ega bo‘lishi mumkin. Ulovlardan zarurat bo‘lgandagina foydalanib, ko‘proq piyoda yurishni odat qilinsa, ortiqcha vazndan va bir necha kasalliklardan qutulish oson kechadi.

Piyoda yurish borasida ilmiy tadqiqot o‘tkazgan amerikalik olim Pol Bregg aytadi: “Piyoda yurganingizda o‘zingizni tabiiy tuting. Boshingiz yuqoriga ko‘tarilgan, ko‘krak rostlangan, qorin tortilgan bo‘lsin. Tana qadamlaringiz bilan bir maromda tebranib turish kerak. Oyoqlar go‘yoki tananing o‘rtasida joylashgani kabi harakatlaning, chuqur nafas oling, ana o‘shanda sizda shunday yuksalish hissi paydo bo‘ladiki, tanangizni g‘urur bilan olib yurasiz. Qo‘llar yelkalardan boshlab erkin harakatlanishi kerak. Yurish paytida sizda yaxshi kayfiyat bo‘lishi va ko‘nglingiz g‘ash bo‘lmasligi kerak. Agar sizni atrofingizdagi tabiat qiziqtirmasa, ma’naviy hayot haqida o‘ylang. Piyoda yurish vaqtida siz jismoniy harakatni ma’naviy harakatga aylantirasiz. Shu yo‘l bilan barcha g‘ubor va g‘am-tashvishlaringizdan xalos bo‘lasiz. Qon tomirlar bo‘ylab tanani tozalab, oziqlantirgani kabi piyoda yurish ham aqlni tozalaydi, uni ijobiy fikrlar bilan to‘ldirib, sizning salomatligingizga sabab bo‘ladi”.


Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi


[1]Kishi bajarsa savob oladi, bajarmasa gunohkor bo‘lmaydi.

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Kech uxlash umrni qisqartiradi

25.08.2026   17325   1 min.
Kech uxlash umrni qisqartiradi

Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir. 
 

Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.


Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.


Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.


Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.


Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.


Yurak urish muvozanati yomonlashadi.


So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.


Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.


Internet manbalari asosida tayyorlandi.

“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

O'zbekiston yangiliklari